Dinsdag 24 maart 2026, commissie Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO)

Beslispunten

Wenst de commissie de verdere behandeling van dit wetsvoorstel uit te stellen of een datum voor plenair debat in te plannen?

Toelichting

Het wetsvoorstel Goedkeuring Verdrag met de staat Israël inzake de status van hun strijdkrachten (36021) was na de schriftelijke voorbereiding door de commissie aangemeld voor plenaire behandeling waar zowel de minister van Defensie als de minister van Buitenlandse Zaken voor waren uitgenodigd. De Kamer heeft nadien het wetsvoorstel op 8 juli jl. controversieel verklaard.

Het nieuwe kabinet is op 23 februari 2026 aangetreden en conform de procedure inzake het controversieel verklaren van wetsvoorstellen lag op 10 maart jl. de vraag voor hoe de commissie dit wetsvoorstel verder in behandeling wenst te nemen, mede gelet op de ontstane situatie in het Midden-Oosten.

De commissie besloot de regering te vragen hoe zij aankijkt tegen de voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel. De minister van Defensie en de minister van Buitenlandse Zaken hebben op 20 maart 2026 gereageerd (zie de uitgaande brief en beantwoording ter informatie toegevoegd, deze worden binnenkort gepubliceerd in een verslag van schriftelijk overleg).

Behandelgeschiedenis

De commissie heeft op 31 mei 2023 een voorlopig verslag uitgebracht (36021, A). De regering stuurde de memorie van antwoord op 31 mei 2023 (36021, B). Op 3 oktober 2023 heeft de commissie een nader voorlopig verslag uitgebracht (36021, C). Op 1 februari 2024 heeft de regering de nadere memorie van antwoord toegezonden (36021, E).

De commissie besloot op 13 februari 2024 een brief te sturen aan de minister van Defensie met een aantal vragen over het wetsvoorstel in relatie tot een aantal actuele ontwikkelingen in Gaza en Israël. Na beantwoording zou de commissie vervolgens de schriftelijke voorbereiding van dit wetsvoorstel voortzetten. Op 15 november 2024 stuurden de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken de beantwoording (36021, F).

Op 3 december 2024 heeft de commissie inbreng geleverd voor het verslag (derde ronde), deze is op 10 december 2024 vastgesteld (36021, G). De commissie achtte het wetsvoorstel, bij (tijdige) ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag, gereed voor plenaire behandeling. Daarbij heeft de commissie de Voorzitter verzocht om naast de minister van Defensie, ook de minister van Buitenlandse Zaken uit te nodigen voor het nog in te plannen plenaire debat. De nota naar aanleiding van het verslag is op 3 februari 2025 ontvangen (36021, I). Het debat werd gepland op 22 april 2025.

De commissie besloot op 8 april jl. aan de Voorzitter voor te stellen om het debat over Goedkeuring Verdrag met de Staat Israël inzake de status van hun strijdkrachten (36021) uit te stellen naar een nieuwe datum. Op 8 juli 2025 heeft de Kamer dit wetsvoorstel controversieel verklaard.

Beslispunt

Wenst de commissie na kennisneming van de behandeling in de Tweede Kamer, inbreng voor schriftelijk overleg te leveren naar aanleiding van de brief over artikel 100-inzet in de Middellandse Zee of wenst de commissie de brief voor kennisgeving aan te nemen?

Toelichting

Op 9 maart 2026 stuurden de ministers van Buitenlandse Zaken en de minister van Defensie van een brief inzake artikel 100-inzet in de Middellandse Zee (zie: 29521, BS). De brief zou ter bespreking worden geagendeerd na de behandeling in de Tweede Kamer (zie ook de Artikel 100 procedure). De Tweede Kamer heeft de behandeling afgerond op 11 maart jl.

Indien de commissie de brief voor kennisgeving aanneemt, geeft de commissie een advies mee aan de plenaire vergadering inzake de Artikel 100-brief. Het advies wordt vastgelegd in een brief aan de Kamervoorzitter en wordt ondertekend door de commissievoorzitter. Het advies van de commissie BDO inzake de Artikel 100-brief wordt ter inzage gelegd in de plenaire zaal. De Kamervoorzitter verwijst hiernaar tijdens de plenaire vergadering. Als aan het einde van de plenaire vergadering geen bezwaren zijn ingekomen, wordt aangenomen dat de Eerste Kamer besloten heeft conform het advies van de commissie BDO.

Behandeling Tweede Kamer

De Tweede Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken heeft op 10 maart 2026 een technische briefing gehouden en op 11 maart 2026 een schriftelijke ronde afgerond, en vervolgens een commissiedebat en een plenair debat gehouden. Er zijn bij de stemmingen geen moties aangenomen.

Beslispunten

• - 

  Zijn de nadere vragen van de commissie afdoende beantwoord door de minister van Defensie?
• - 

  Zijn de nadere vragen van de commissie afdoende beantwoord door de Europese Commissie?

Toelichting

Op 19 maart 2025 publiceerde de Europese Commissie het Witboek over de Toekomst van de Europese Defensie - Paraatheid 2030, een prioritair onderwerp van de commissie BDO.

De commissie heeft aangaande dit witboek vier schriftelijke rondes gevoerd met de regering: (36741, C), (36741, G), (36741, J) en (36741, M). De beantwoording van de laatste ronde (36741, M) heeft de minister van Defensie gestuurd op 10 maart jl., en ligt vandaag ter bespreking voor. Voor de laatste ronde hadden de leden van de Fractie-Visseren-Hamakers en Fractie-Van de Sanden vragen ingediend.

Beantwoording nadere vragen aan de Europese Commissie

Er is op een eerder moment door de FVD-fractie en de Fractie-Van de Sanden inbreng geleverd voor nadere vragen aan de Europese Commissie. De brief is op 2 december 2025 naar de Europese Commissie gestuurd (36741, I). De beantwoording van de Europese Commissie is ontvangen op 13 maart 2026 (36741, O).

Beslispunt

Zijn de nadere vragen van de commissie afdoende beantwoord door de minister van Defensie?

Toelichting

Op 17 juni 2025 heeft de Europese Commissie het voorstel voor het Defence Readiness Omnibus-pakket (een pakket met vereenvoudingsvoorstellen) gepubliceerd, dat volgt uit het Witboek voor Defensiegereedheid 2030 (zie E250014).

De commissie heeft op 1 oktober 2025 een brief met vragen gestuurd, de minister van Defensie heeft de brief op 12 november 2025 beantwoord (36741, H). De commissie besloot de beantwoording op vragen aan de Europese Commissie af te wachten. Op 3 februari 2026 heeft de commissie een brief met nadere vragen aan de minister gestuurd. De minister heeft de nadere vragen beantwoord op 13 maart 2026 (36741, N). Het lid van Fractie-Visseren-Hamakers had hier inbreng voor geleverd.

Er is op 12 februari 2026 ook een brief met nadere vragen aan de Europese Commissie gestuurd (36741, L). De beantwoording hiervan wordt in mei verwacht.

Beslispunt

Welke onderwerpen wenst de commissie in het kennismakingsgesprek met de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aan de orde te stellen?

Toelichting

Op 31 maart a.s. zal van 17:00 tot 18:00 uur een kennismakingsgesprek plaatsvinden van de commissie met de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Sjoerd Sjoerdsma.

De minister krijgt tijdens dit gesprek eerst kort de gelegenheid een inleiding te geven. Vervolgens kunnen de aanwezige leden in een eerste ronde elk een vraag stellen, de minister krijgt daarna de gelegenheid om de vragen te beantwoorden. Daarna zal er worden bekeken of er nog een tweede vragenronde mogelijk is.

NB Het betreft een kennismakingsgesprek en geen mondeling overleg; er wordt geen woordelijk verslag van opgesteld en er zullen geen toezeggingen worden geregistreerd.

De commissie kan de onderwerpen inventariseren waarover zij wenst te spreken.

Op vrijdag 13 maart 2026 heeft een aantal leden van de commissie BDO deelgenomen aan een werkbezoek aan de Koninklijke Marechaussee op Schiphol: Petersen (cievoorzitter/VVD), Karimi (GL-PvdA), Ramsodit (GL-PvdA), Vogels (VVD), Karaaslan-Kilic (D66), Van Toorenburg (CDA), Van Bijsterveld (JA21), Walenkamp (Fractie Walenkamp).

Aan één van de deelnemende leden wordt verzocht aan de commissie een terugkoppeling te geven van dit werkbezoek.

Zie ook het nieuwsbericht op de Eerste Kamerwebsite.

Extra toegevoegd op 23/3: Aanbiedingsbrief wijziging van de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor het jaar 2026

De minister van Defensie heeft op 23 maart jl. een Aanbiedingsbrief wijziging van de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor het jaar 2026 gestuurd (zie bijgevoegd), waarbij zij beroep doet op artikel 2.25, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2016, voor de aanschaf van een Patriot Fire Unit (FU) met logistieke reserve en additionele Boxers RCT-30 gepantserde gevechtsvoertuigen. Conform deze bepaling informeert de minister de Staten-Generaal vooraf over het voornemen om vooruitlopend op begrotingsautorisatie verplichtingen aan te gaan. De Tweede Kamer stemt op 24 maart 2026 over dit begrotingsvoorstel waarna, indien aangenomen, dit wetsvoorstel voor procedure wordt geagendeerd bij een volgende BDO-commissievergadering.

A- Brief inzake non-paper met Nederlandse input voor de Europese Veiligheidsstrategie

De minister van Buitenlandse Zaken stuurde op 13 maart jl. een brief naar de Kamer met een non-paper met de Nederlandse input voor de Europese Veiligheidsstrategie. Deze vindt u ter informatie toegevoegd.

B- Uitstelbrief beantwoording nadere vragen inzake de kabinetsreactie op het AIV-advies hybride dreigingen

De minister Defensie heeft op 9 maart jl. een uitstelbrief gestuurd aangaande de beantwoording van de nadere vragen inzake de kabinetsreactie op het AIV-advies 'Hybride dreigingen en maatschappelijke weerbaarheid'. De brief is ter informatie bijgevoegd.    

C - Uitnodiging ICM DROI, in Europees Parlement, woensdag 6 mei, 16:00-18:30u

De Subcommissie Mensenrechten van het Europees Parlement (DROI) organiseert een interparlementaire commissiebijeenkomst over 'De rol van de EU en haar lidstaten bij de ondersteuning van mondiale verantwoordingsmechanismen, waaronder universele jurisdictie, internationale rechtbanken en speciale tribunalen.' De bijeenkomst vindt plaats op woensdag 6 mei 2026 van 16:00 tot 18:30 uur in het Europees Parlement te Brussel.

Een officiële uitnodigingsbrief, een conceptagenda en mogelijk enkele achtergronddocumenten volgen spoedig. Er kunnen maximaal twee leden van de Eerste Kamer hieraan deelnemen. Deze uitnodiging is ook geagendeerd bij de commissie J&V. Indien u hieraan wenst deel te nemen kunt u dit bij de staf aangeven.

D - Technische briefing weerbaarheid hybride dreigingen

Op 27 januari 2026 heeft de commissie J&V besloten het ministerie van Justitie en Veiligheid te verzoeken een technische briefing te verzorgen over de weerbaarheid tegen hybride dreigingen, zoals behandeld in hoofdstuk 4 van de Mededeling van de Europese Commissie inzake een nieuwe Europese strategie voor interne veiligheid (E250005). Deze technische briefing zal worden gecoördineerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) van het ministerie van Justitie en Veiligheid en plaatsvinden op 31 maart 2026 van 18:30 – 19:30 uur. Geïnteresseerde leden van de commissie BDO kunnen ook deelnemen aan dit gesprek.

E - Limité voorstellen

Bijgevoegd vindt u (besloten) een nieuw verschenen Europees voorstel met een limité markering, dat vanwege zijn besloten karakter niet op de lijst met reguliere nieuw verschenen Europese voorstellen kan worden opgenomen. De documenten (of gedeeltes ervan) kunt u niet delen met derden, noch uit citeren in een eventuele openbare gedachtewisseling met de regering.

F - Aanbod informele sessie Midden-Oostendeskundige Leo Kwarten

Midden-Oostendeskundige en Arabist Leo Kwarten heeft de commissie via de commissievoorzitter aangeboden langs te komen voor een informeel gesprek aangaande het Midden-Oosten. De commissievoorzitter peilt graag bij de commissie of hier interesse voor is.

G - Stilzwijgende goedkeuring verdragen

Op dit moment zijn er geen ter stilzwijgende goedkeuring voorgelegde verdragen aanhangig, daarom treft u geen overzicht aan.

H - Planning commissieactiviteiten BDO