Verslag van de vergadering van 29 juni 2026 (2025/2026 nr. 36)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 23.23 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Kemperman i (FVD):
Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, minister en staatssecretaris, voor de antwoorden. Een aantal vragen is niet beantwoord. Ik verwerk die in mijn tweede bijdrage.
Allereerst een zorg die wij hebben. De komende jaren wordt voor tientallen miljarden euro's per jaar aan wapens geproduceerd in Europa en verstuurd naar het front. We zien beelden van dronefabriekjes. We herinneren ons ook de geschiedenis: in het verleden bleken oorlogswapens, van machinegeweren tot handgranaten, plotseling in heel Europa op te duiken in de criminele circuits. Dat is echt een serieus probleem geweest voor de veiligheid, omdat er onvoldoende controle op was. Nu weten we dat Oekraïne lang niet altijd een land was dat de rechtsstaat op orde had of dat qua control and compliance tot de beste landen van Europa behoorde. Daar sturen we vrachtwagens vol wapens, massa's wapens, naartoe. Hoe houdt dit kabinet toezicht op de controle op de wapenproductie en -distributie om te voorkomen dat die dingen aan het front hun dienst misschien bewijzen, maar er ook toe leiden dat het er in de rest van de wereld onveiliger op wordt? Denk aan wat er destijds in de Joegoslaviëoorlog is gebeurd, waar onvoldoende controle bleek te zijn. Vervolgens kwamen de wapens in handen van terroristen of groeperingen waarvan we niet willen dat ze over wapens beschikken. Of wordt dit gezien als collateral damage? Hoort dit er gewoon bij? Voor meneer Hartog: nevenschade. U bent immers altijd voor het vertalen van Engelse termen.
Daarnaast heb ik een vraag gesteld over de 1,5% en het gat bij Rijkswaterstaat. Kan Rijkswaterstaat voor de cruciale infrastructuur waar Rijkswaterstaat nu geen geld voor heeft en aanbestedingen moet staken, ook putten uit de Defensiebegroting? Destijds is infrastructuur immers expliciet genoemd en ook als voorwaarde gesteld om in te stemmen met de NAVO-norm, de extra 1,5%.
Ik heb nog een tweetal vragen, die ik even opzoek. Ik heb gevraagd hoe de minister garandeert dat de gelden die zijn toegezegd aan Oekraïne voor het herstel van oorlogsschade, niet worden gebruikt voor het opzetten van wapenproductie en dat soort narigheid, zelfs wapenexport over de hele wereld. We zien meneer Zelensky gewoon deals sluiten met andere landen. Dat gaat dus ook weer over compliance, dat toezicht op al dat wapentuig dat we nu allemaal menen de wereld in te moeten slingeren. Dat bedoel ik niet oneerbiedig. Dit is echt een zorg: hoe houden we nou zicht op wat we allemaal aan wapens produceren en verspreiden?
Dan nog een vraag die ik gesteld heb, namelijk of de minister kan aangeven of een van de tien zogenoemde defensiehubs van Oekraïne ook in ons land, partnerland Nederland, kan worden gestationeerd. Dan kun je natuurlijk heel flauw zeggen dat dat vertrouwelijk is, maar uiteindelijk is dat niet vertrouwelijk, want het komt gewoon in de publiciteit. Oekraïne doet dat zelf. Oekraïne komt daarmee en zegt: dat gaan we doen; dat gaan we in onze partnerlanden stationeren. Nederland is een van de favoriete partnerlanden. Zo'n defensiehub is natuurlijk gewoon gehouden aan de Omgevingswet en weet ik veel wat. Dat kunnen we niet zomaar stiekem neerzetten of zo. Als dat een strategie is, is Nederland dan ook een land dat daarvoor in aanmerking komt? Dat maakt ons kwetsbaar en maakt ons als target misschien extra onveilig.
Voorzitter, ik ben er bijna. Sterker nog, ik heb nog één thema dat ik wil adresseren: Europese samenwerking. Telkens wordt dat gebracht als iets wat we maar moeten gaan regelen. Ik wil echter wijzen op het mislukte project van het Future Combat Air System, FCAS, het hypermoderne straaljagerproject van Duitsland en Frankrijk. Daar is negen jaar aan gewerkt door de hoogste militairen, de knapste koppen en regeringsleiders. Het is gesneuveld, gewoon omdat we het niet eens konden worden in de techniek, in de economische afwegingen, in het intellectueel eigendom, in de visie op de commandovoering. Dit was een project waarop miljarden stuk is geslagen. Hoe kan het kabinet er zo van overtuigd zijn dat Europese samenwerking het antwoord is op de toekomstige defensieopgaven die we hebben?
Als laatste. Steeds vaker bereikt onze Kamer defensie-informatie die direct als vertrouwelijk wordt gelabeld. Laatst hebben we weer een deskundigenbijeenkomst gehad. We hebben wat sheets gezien en ik vroeg me werkelijk af: hoe kan dit nu vertrouwelijk zijn? Dat waren gewoon wat powerpointsheets en het was echt niet dat je zegt: als we dit naar buiten brengen, worden we plotseling heel kwetsbaar. Ik pleit dus toch echt voor zo veel mogelijk transparantie naar de Kamer, naar het parlement, om over dit soort zware, ingewikkelde en belangrijke zaken met elkaar te kunnen debatteren en beslissen.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef graag het woord aan de heer Petersen van de fractie van de VVD.