Verslag van de vergadering van 6 juli 2026 (2025/2026 nr. 38)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 20.36 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Kemperman i (FVD):
Voorzitter. Het klimaat verandert. Dat doet het al duizenden jaren. Dat de mens denkt dat hij hiervan de veroorzaker is of dat klimaatalarmisten de illusie hebben dat zij klimaatverandering eenzijdig kunnen stoppen, is wat Forum betreft net zo realistisch als het sprookje van Hansje Brinkers die met zijn vinger in de dijk een overstroming voorkwam.
Twee weken geleden zuchtte Nederland onder een heuse hittegolf. De mussen — een bedreigde diersoort volgens de huidige normen — vielen dood van het dak en ouderen stierven bij bosjes. Het is interessant overigens dat de doodsoorzaak van een week warmte al snel onderzocht en bekend werd en dat de voortdurende, onverklaarbare en significant hogere oversterfte sinds covid en de vaccinatiecampagnes nog steeds niet is onderzocht. Maar dat is voer voor een ander debat.
Voorzitter. De weerkaart kleurde donkerrood of paars en media berichtten over "de heetste dag" of "de warmste nacht" uit onze geschiedenis en dat het een wonder is dat we het overleefd hebben. Een week lang was de meteorologische inferno nog belangrijker dan de oorlogsdreiging waarover we het vorige week in het debat hadden. Na de hitteplannen, hitteprotocollen en hittestresstesten hebben we sinds enkele weken zelfs een heuse KNMI-indicator, inclusief een app, die de hittestress op ons lichaam aangeeft: hittekracht. Net als de gevoelstemperatuur is deze wat ons betreft even onzinnig en alarmistisch, want gemiddeld gaan Nederlanders vier miljoen keer vrijwillig op vakantie naar landen in Zuid-Europa waar deze levensbedreigende omstandigheden doodgewoon zijn, voor hun plezier.
Voorzitter. De afgelopen 50 jaar zijn er in Nederland 23 landelijke hittegolven geweest. De zomer van 1976 was warmer, langer en droger. De afgelopen hittegolf was dus geen record. De berichtgeving over het klimaat klopt wel vaker niet. Zo moest de KNMI recent een historische correctie doorvoeren waardoor met terugwerkende kracht zeven extra hittegolven aan de Nederlandse geschiedenis werden toegevoegd. Dat gebeurde door oude data op dezelfde manier te berekenen als de huidige metingen. De leden van de commissie IWO/VRO herinneren zich vast nog wel de deskundigenbijeenkomsten over water waarin experts ons voorhielden dat in de meest rampzalige scenario's rekening gehouden moet worden met zeespiegelstijgingen van maar liefst 17 meter. Ik heb goed nieuws: volgens het IPCC kunnen de extreme scenario's in de prullenbak. Dezelfde prullenbak waarin het gat in de ozonlaag, de zure regen, het verdwenen koraal, de uitstervende ijsberen et cetera zijn verdwenen. Berichtgeving die alarmerend is, dient zorgvuldig en juist te zijn. De vraag komt op waarom berichten steeds vaker eenzijdig bevestigen dat er klimaatalarmisme is in plaats van dat er objectieve berichtgeving is.
Mevrouw Visseren-Hamakers i (Fractie-Visseren-Hamakers):
Ik wil de heer Kemperman meegeven dat niet alleen het meest extreme scenario van het IPCC, maar ook het minst extreme scenario is aangepast. Het is een aanpassing aan beide kanten van de bandbreedte van de scenario's.
De heer Kemperman (FVD):
Dank u wel, mevrouw Visseren. Ik heb het inderdaad over de aanpassing van berichtgeving die vaak onvolledig en onjuist blijkt te zijn. Berichtgeving die zo alarmerend is, dient zorgvuldig en juist te zijn. De vraag komt op waarom berichten steeds vaker eenzijdig bevestigen dat er klimaatalarmisme is in plaats van dat er objectieve berichtgeving is. Doorspekt met zo veel eenzijdige onjuistheid lijkt het erop dat klimaatpropaganda het afnemend draagvlak voor de enorme welvaartsoffers moet stutten.
Voorzitter. Dit kabinet zet stoïcijns in op onhaalbare en peperdure klimaatdoelen. Alleen voor Nederland bedragen de kosten meer dan 1.000 miljard euro, zo'n €230.000 per gezin, voor de inmiddels bekende, niet eens te meten, 0,00007 graad minder in het jaar 2100. Verwaarloosbaar. En de rest van de wereld deed of doet steeds minder mee. De rampzalige gevolgen voor onze economie zijn niet verwaarloosbaar. Bedrijven zuchten onder klimaatmaatregelen. Onze werkgelegenheid verdwijnt, en daarmee onze welvaart. De gevolgen voor onze energie-infrastructuur zijn niet verwaarloosbaar. Moderne, efficiënte kolencentrales gingen dicht of werden niet gebouwd. De energietransitie zorgde voor een overbelast elektriciteitsnet. Wind- en zonne-energie zijn ontoereikend, niet stabiel, landschapsvervuilend en lelijk. Tot overmaat van ramp besloten we onze gasvelden, de grootste natuurlijke energiebron van Europa, met beton dicht te gooien; net zo'n historische misstap als het sluiten van de kerncentrales door onze oosterburen, vooral toen ook nog de oorlog uitbrak en Amerika en Oekraïne de Nord Stream 2-pijpleiding opbliezen. Daardoor werden wij afhankelijk van peperduur vloeibaar gas uit de VS en Qatar. Een pijnlijk detail is dat de gasinstallaties die we weggegeven hebben, nu in Oekraïne weer worden gebruikt om de kapotte gasinfrastructuur op te bouwen. Als we het over klimaat hebben …
Voorzitter. De burger, de automobilist en de ondernemer gaan kapot aan de ideologische klimaatwaan en het economische sloopbeleid van deze ideologisch doodlopende weg.
Voorzitter. In het Tweede Kamerdebat over de opwarming van de aarde werd de voorganger van deze minister door onze fractievoorzitter aangesproken op de befaamde hockeystickgrafiek uit het IPCC-rapport. Die zou aantonen dat de temperatuur op aarde de laatste 100 jaar exponentieel gestegen is. Onderzoekers McIntyre en McKitrick wezen op de onjuistheid van deze grafiek. Zij toonden aan dat vervuilde en onjuiste data hieraan ten grondslag lagen. Destijds minister Hermans pareerde deze wetenschappelijk onderbouwde kritiek door te verwijzen naar de expliciete bevestiging van deze alarmerende laatste 100 jaar temperatuurstijging in het Global Temperature Report for 2024 van Berkeley Earth. Ik heb het toch maar even opgezocht. Wat blijkt? In dit rapport wordt op geen enkele manier verwezen naar de bekritiseerde hockeystickgrafiek van het IPCC. Graag een reactie van de minister op deze kritiek op de hockeystick, en liefst nu een die wél gestoeld is op deugdelijke wetenschappelijke bronnen.
Graag ook een reactie van de minister op de energielockdown van zondagmorgen jongstleden, waartoe netbeheerder Enexis in Tilburg besloot. Welke garantie geeft de minister dat dit niet vaker en elders gebeurt? Beschikt Nederland over voldoende noodsystemen wanneer dit bij cruciale organisaties gebeurt, zoals ziekenhuizen, zorginstellingen en laboratoria, of bij beveiligde gebouwen, wanneer daar de stroom eraf moet, een beslissing die eenzijdig door de netbeheerder wordt genomen en niet door een overheid of het bevoegd gezag? Graag een concreet en onderbouwd antwoord van de minister.
Vindt de minister de energietransitie belangrijker dan de dagelijkse beschikbaarheid van onze energie en de continuïteit van cruciale maatschappelijke functies? Als zij dat vindt, en dat mag ik niet hopen, is het dan niet verstandig pas op de plaats te maken met de geforceerde energietransitie totdat onze infrastructuur robuust genoeg is en blijft werken? Of beter nog: te stoppen met de elektrificatie van Nederland totdat we kernenergie op orde hebben?
Nu wat specifieke vragen over het Klimaatfonds. Uit gedegen onderzoek van het onafhankelijke journalistenplatform INDEPEN komt een zeer verontrustend beeld naar voren wat betreft de financiële transparantie van de klimaatmiljarden. De 28 miljard euro is een in 2023 gereserveerd budget — net is door collega Panman al gesproken over 48 miljard euro — dat over meerdere jaren wordt uitgesmeerd. Vele van de 120 projecten binnen dit initiatief moeten nog worden uitgewerkt en door het parlement worden goedgekeurd. Voor sommige onderdelen is zelfs Europese goedkeuring noodzakelijk. De Algemene Rekenkamer heeft meerdere keren opgemerkt dat het parlement nauwelijks kan beoordelen hoe de klimaatgelden zich verhouden tot andere uitgaven, omdat de middelen onnavolgbaar over veel begrotingen en fondsen zijn verspreid. Zonder betere informatie over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van deze uitgaven is het voor de Kamer vrijwel onmogelijk om de gemaakte keuzes te controleren. In een artikel van BNR lezen we: "In sommige gevallen is 90% van de bepaalde klimaatuitgaven in een overzicht niet te vinden in de betreffende begroting of jaarverslag. Doordat een duidelijke definitie van klimaatbeleid ontbreekt, hebben ministeries de vrijheid om te bepalen welke maatregelen zij aandragen en welke uitgaven zij als klimaatuitgave beschouwen."
In het verantwoordingsonderzoek 2025 gaat de Rekenkamer nog een stapje verder. Hij schrijft dat "nauwelijks te volgen is wat met de miljarden uiteindelijk is bereikt." Het jaarverslag van het Klimaatfonds zelf bevestigt dit: wat er echt met het klimaatgeld gebeurt, weten we niet. In het jaarverslag van het ministerie van Financiën lezen we dat het ministerie aan de Eerste en Tweede Kamer om decharge heeft gevraagd voor het jaarverslag van het Klimaatfonds, waar eigenlijk niets in staat, behalve nullen. Beide Kamers verleenden de gevraagde decharge. Het is vreemd, met zo veel kritiek van de Algemene Rekenkamer en een jaarverslag dat feitelijk niet de gewenste verantwoordingsinformatie bevat, dat die decharge werd verstrekt.
Tijdens het debat destijds over de Tijdelijke wet Klimaatfonds vroegen meerdere fracties aan de toenmalige Klimaatminister Jetten hoe de Kamer grip had op deze miljarden, die voor jaren vooruit worden gereserveerd. Alle partijen, behalve Forum, de PVV en BBB, steunden dit fonds, maar alle partijen wilden wel dat de Kamer jaarlijks invloed zou houden op de besteding van de middelen en niet slechts één keer, bij de instelling van het fonds. Zij betoogden dat het fonds van tientallen miljarden de normale begrotingscontrole zou uithollen en de mogelijkheid tot parlementaire controle ernstig zou beperken.
Deze niet nagekomen eis van de Kamer bij de invoering van de Klimaatwet en de kritiek van de Rekenkamer in 2024 en 2025 op het financiële beheer van het fonds, leiden tot de conclusie dat de parlementaire democratie nauwelijks meer serieus genomen werd door de toen verantwoordelijke bewindspersonen. Forum voor Democratie vindt dit gevaarlijk en onacceptabel. De verantwoordelijke minister dient ten minste de recht- en doelmatigheid van het fonds te kunnen verantwoorden. Dat zijn hygiënefactoren van financieel beleid. Ook de doelmatigheid dient te worden gerapporteerd in de doelen van dit fonds. Hoeveel megaton CO2-reductie is er door de besteding van dit fonds daadwerkelijk gerealiseerd? Forum voor Democratie vraagt van de minister de expliciete toezegging dat zij voor het einde van het jaar aan de Kamer een gespecificeerd overzicht stuurt van de bestedingen en de resultaten hiervan, voorzien van een rechtmatigheidsoordeel.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Visseren-Hamakers van de Fractie-Visseren-Hamakers.