Dinsdag 22 september 2026, commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Beslispunt

Wenst de commissie:

• - 

  aan de Kamervoorzitter een datumvoorstel voor een plenair debat te doen?
• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een tweede verslag?
• - 

  de wetsvoorstellen af te doen als hamerstuk of na stemming?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 26 mei 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wil de regering het toezicht op particuliere b3-scholen versterken. De Onderwijsinspectie krijgt meer mogelijkheden om al bij de start van deze niet-bekostigde scholen toezicht te houden en in te grijpen bij zorgelijke signalen, onder meer rond de naleving van de burgerschapsopdracht.

  Daarnaast bevat het wetsvoorstel enkele aanpassingen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en het praktijkonderwijs (pro), waarmee in bijzondere gevallen meer ruimte voor maatwerk wordt gecreëerd.

• - 

  Op 2 juni 2026 heeft de commissie besloten inbreng te leveren voor het verslag. Op 16 juni 2026 is inbreng geleverd door de fracties van het CDA en de ChristenUnie. Het verslag is op 23 juni 2026 vastgesteld (36.745, B).
• - 

  De Kamer heeft de nota naar aanleiding van het verslag op 8 september 2026 ontvangen (36.745, C). De commissie bespreekt vandaag de nadere procedure.

Beslispunten

• - 

  Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor het verslag?
• - 

  Kan de commissie ermee instemmen, met het oog op spoedige beantwoording, de ruwe inbrengen aan het ministerie beschikbaar te stellen?
• - 

  Wenst de commissie tegemoet te komen aan het verzoek van de minister van OCW om het wetsvoorstel met prioriteit te behandelen (36.917, C) en het wetsvoorstel aan te melden voor plenaire behandeling op maandag 12 oktober 2026 of maandag 28 september 2026 onder voorbehoud van tijdige ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 2 juli 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Dit wetsvoorstel herziet de Mediawet 2008 met als doel de lokale publieke omroep te versterken. Daartoe wordt de bekostiging van lokale publieke omroepen overgeheveld van gemeenten naar het Rijk, worden de verzorgingsgebieden vergroot en wordt het aantal lokale publieke omroepen teruggebracht tot maximaal tachtig. Daarnaast worden de positie van de Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) als landelijk samenwerkings- en coördinatieorgaan en de aanwijzings- en bekostigingssystematiek voor lokale publieke omroepen wettelijk geregeld.
• - 

  Ter informatie is opgenomen de brief van de minister van OCW van 27 mei 2026 (36.917, A) die eerder reeds onder de aandacht is gebracht op de commissievergadering van 2 juni 2026. Daarbij wordt ingegaan op de verwachte financiering van lokale omroepen bij de beoogde invoering van het nieuwe bestel in 2028 en op de resultaten van een door de VNG uitgevoerde inventarisatie naar de (toekomstige) bekostiging door gemeenten. Daarnaast bevat de brief een toelichting op de meest recente rapportage van het Commissariaat voor de Media over de bekostiging van lokale publieke omroepen in de periode 2022–2024.
• - 

  Op 7 juli 2026 heeft de commissie besloten om op 22 september 2026 (vandaag) inbreng te leveren voor het verslag over voornoemd wetsvoorstel.
• - 

  Bij brief van 3 september 2026 (36.917, C) vraagt de minister van OCW aandacht voor een voortvarende behandeling van het wetsvoorstel. Volgens de minister is inwerkingtreding uiterlijk per 1 november 2026 noodzakelijk om de voorbereidingen voor het nieuwe stelsel tijdig te kunnen starten en invoering van het nieuwe stelsel per 1 januari 2028 mogelijk te maken. De minister verzoekt de Kamer het wetsvoorstel daarom met prioriteit te behandelen en spreekt de wens uit dat de behandeling uiterlijk medio oktober kan plaatsvinden, zodat de beoogde inwerkingtreding per 1 november 2026 nog mogelijk is. De minister zou de Kamer zeer erkentelijk zijn als deze datum gehaald wordt en zal het verslag, waarvan de inbrengdatum nu gepland staat op 22 september (vandaag), met grote voortvarendheid beantwoorden.
• - 

  Indien de commissie bereid is om aan voornoemd verzoek van de minister tegemoet te komen is het volgende relevant met betrekking tot de planning. De eerstvolgende dinsdag waarop ruimte is om een debat in te plannen is dinsdag 10 november 2026. Dat is te laat voor een voortvarende behandeling als verzocht. Indien gewenst zou een extra debat kunnen worden ingepland op maandag 12 oktober 2026 of maandag 28 september 2026.

Amendementen

De Tweede Kamer heeft, ondanks ontrading door de minister van OCW, amendement nr. 12 van het lid Mohandis (PRO) aangenomen over de verplichte intrekking van de aanwijzing bij de derde bestuurlijke sanctie (TK 36.917, 12). Het amendement wijzigt de voorgestelde bevoegdheid van het Commissariaat voor de Media om een aanwijzing van een lokale publieke media-instelling in te trekken. Waar het wetsvoorstel bepaalt dat het Commissariaat een aanwijzing kan intrekken, bepaalt het amendement dat het Commissariaat de aanwijzing moet intrekken indien binnen een periode van een jaar drie bestuurlijke sancties zijn opgelegd, voor zover het Commissariaat de aanwijzing niet al eerder heeft ingetrokken. De minister ontraadde het amendement, omdat hiermee de beoordelingsruimte van het Commissariaat bij een ingrijpende toezichtmaatregel volgens haar te zeer wordt beperkt.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie de status van toezegging T04044 (Normering overhead in funderend onderwijs) te wijzigen in 'deels voldaan' (huidige status: 'openstaand')?
• - 

  Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie naar aanleiding van de brief van 10 juli 2026 (36.600 VIII, AA)?

Toelichting

• - 

  Op 10 juli 2026 heeft de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie de Kamer per brief (36.600 VIII, AA) geïnformeerd over de bekostiging van het funderend onderwijs, waaronder de transparantie van de lumpsum en de stand van zaken rond overhead in het funderend onderwijs. In deze brief gaat de staatssecretaris in op onderzoek naar overhead, de risico's van een generieke normering van overhead en de verdere verkenning van maatregelen om meer transparantie te bereiken ten aanzien van het primaire proces en overhead. Tevens kondigt zij aan de Tweede Kamer uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 nader te informeren over de stand van zaken en concrete maatregelen.
• - 

  De commissie heeft op 8 september 2026 besloten de bespreking van de status van toezegging T04044 naar aanleiding van een vraag van het lid Van Rooijen (50PLUS) (Normering overhead in funderend onderwijs) aan te houden en naar aanleiding van de brief van 10 juli 2026 van de staatssecretaris van O&E (36.600 VIII, AA) op 22 september 2026 (vandaag) gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg.

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Rooijen (50PLUS), toe de Kamer te informeren over de voortgang van de normering van overhead in het funderend onderwijs, meer in het bijzonder met betrekking tot de verhouding tussen leraren voor de klas en ondersteunend personeel buiten de klas.

Ambtelijk voorstel: met de brief van 10 juli 2026 informeert de staatssecretaris de Kamer over de voortgang van de normering en transparantie van overhead in het funderend onderwijs. De brief bevat echter slechts beperkt informatie over de in de toezegging specifiek genoemde verhouding tussen leraren voor de klas en ondersteunend personeel buiten de klas. De commissie kan daarom overwegen de status van toezegging T04044 te wijzigen van 'openstaand' naar 'deels voldaan'.

Tweede Kamer

In de Tweede Kamer is de brief van de staatssecretaris geagendeerd voor het commissiedebat Stichting, sturing en toezicht in het funderend onderwijs op 14 oktober 2026.

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie toezegging T04041 (Arbeidsmarkttekort zorgsector) als voldaan te beschouwen?
• - 

  Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 27 augustus 2026 (36.600 VIII, AC) met de minister van OCW in overleg te treden of neemt zij deze voor kennisgeving aan?

Toelichting

De commissie heeft op 8 september 2026 besloten het agendapunt aan te houden en opnieuw te agenderen voor de volgende commissievergadering (22 september 2026).

Tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor het jaar 2025 op 25 maart 2025 heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar aanleiding van een vraag van het lid Rietkerk (CDA) de volgende toezegging gedaan:

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Rietkerk (CDA), toe de Kamer te informeren op welke wijze het stijgende arbeidsmarkttekort in de zorgsector wordt tegengegaan, meer in het bijzonder hoe de beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt beter op elkaar kunnen aansluiten.

Met de brief van 27 augustus 2026 (36.600 VIII, AC) informeert de minister de Kamer over de wijze waarop het kabinet het stijgende arbeidsmarkttekort in de zorgsector wil aanpakken. Daarbij verwijst zij naar de Talentstrategie van het kabinet, waarin de zorgsector is aangemerkt als een randvoorwaardelijke opgave. Volgens de minister wordt ingezet op slimmer werken, gerichter opleiden, leven lang ontwikkelen en strategische inzet van arbeids-, kennis- en studiemigratie.

Ten aanzien van de aansluiting tussen beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt geeft de minister aan dat afspraken worden gemaakt met onderwijsinstellingen en werkgevers over het opleidingsaanbod, onder meer via het mbo-pact Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Ook hebben de onderwijssectoren aangegeven actief te willen bijdragen aan de Talentstrategie.

De minister concludeert dat hiermee goede stappen worden gezet om arbeidsmarkttekorten in de zorgsector te verminderen en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren.

Ambtelijk voorstel: de commissie wordt verzocht te besluiten of de brief van 27 augustus 2026 voldoende invulling geeft aan de toezegging T04041 (Arbeidsmarkttekort zorgsector) en of deze daarmee als voldaan kan worden beschouwd.

A - Internetconsultatie wetsvoorstel hervorming landelijke publieke omroep

Bij brief van 11 september 2026 informeert de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Kamer over het wetsvoorstel voor de hervorming van de landelijke publieke omroep en start zij de internetconsultatie. Het voorstel voorziet onder meer in omroephuizen en een transparantere en efficiëntere NPO als coördinator. De hervorming moet het bestel stroomlijnen, vereenvoudigen en de gezamenlijke uitvoering van de publieke mediaopdracht versterken. De minister verwacht het wetsvoorstel in het voorjaar van 2027 bij de Tweede Kamer in te dienen, met het oog op de start van het nieuwe bestel per 1 januari 2029. In de Tweede Kamer voert de commissie voor OCW op donderdag 24 september 2026 een debat met de minister van OCW over de landelijke publieke omroep.

B - Beleidsreactie rapport Evaluatiecommissie NPO 'Focus op de Kernwaarden'

Bij brief van 11 september 2026 reageert de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op het evaluatierapport Focus op de Kernwaarden over het functioneren van de landelijke publieke omroep. De minister gaat onder meer in op de koers van het bestel, publieke waarden, de organisatie, sociale veiligheid, toezicht op journalistiek en de positie van aspirant-omroepen. Een groot deel van de aanbevelingen komt terug in het wetsvoorstel voor de hervorming van de landelijke publieke omroep, dat in het voorjaar van 2027 bij de Tweede Kamer wordt ingediend.

C - Emancipatienota 2027–2030: Vrijheid telt!

Bij brief van 14 september 2026 informeert de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Kamer over de Emancipatienota 2027–2030: Vrijheid telt!. De nota beschrijft de ambities en plannen van het kabinet om de vrijheid, veiligheid en gelijkwaardigheid van vrouwen en lhbtiq+ personen de komende vier jaar te vergroten.

D - Strategische agenda KNAW 2026–2030 en eindrapport evaluatie KNAW

Bij brief van 17 september 2026 biedt de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de strategische agenda van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) voor 2026–2030 aan. De strategische agenda beschrijft de drie strategische prioriteiten van de KNAW voor de komende vijf jaar. Bij de brief is tevens het eindrapport van de evaluatie van de KNAW gevoegd. Uit de evaluatie blijkt onder meer dat de KNAW haar wettelijke taken de afgelopen jaren merendeels doeltreffend en doelmatig heeft uitgevoerd. De minister stuurt in oktober een reactie op de strategische agenda aan het KNAW-bestuur en zendt daarvan een afschrift aan beide Kamers.

E - Werkprogramma Onderwijsraad 2027

De Onderwijsraad biedt de Kamer het Werkprogramma 2027 aan. Het werkprogramma is bijgevoegd en bevat nieuwe adviesonderwerpen over onder meer bestuurlijke verhoudingen, goed onderwijs, weerbaarheid en kwaliteitsverschillen tussen scholen. Daarnaast actualiseert de raad eerdere publicaties over AI en digitalisering in het onderwijs en zijn verschillende wetsadviezen opgenomen.

F - Werkprogramma Raad voor Cultuur 2026-2027

Bij brief van 15 september 2026 biedt de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, in overeenstemming met artikel 26, derde lid, van de Kaderwet adviescolleges, het werkprogramma 2026–2027 van de Raad voor Cultuur aan. Het werkprogramma is bijgevoegd.

G - Werkprogramma AWTI 2027

Bij brief van 15 september 2026 biedt de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede namens de minister van Economische Zaken en Klimaat, het werkprogramma 2027 van de Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI) aan. Het werkprogramma is bij de brief gevoegd.

H - Jaarverslag en slotwet OCW 2025 (36.945 VIII) - nog geen decharge verleend in Tweede Kamer

De slotwetten over het jaar 2025 zijn in de Tweede Kamer zonder stemming aangenomen. Dat betekent dat deze in de Eerste Kamer op de Termijnbrief zijn gekomen en vandaag (22 september 2026) als hamerstuk staan geagendeerd. Verder heeft de Tweede Kamer met inachtneming van de diverse toezeggingen van bewindspersonen ter verbetering van financieel beheer decharge verleend voor het door deministers gevoerde financiële beheer in 2025. Op de commissieagenda van 8 september 2026 stond ter informatie vermeld dat alleen aan de minister van OCW nog geen decharge was verleend in verband met een lopend schriftelijk overleg over het jaarverslag. Decharge over het jaarverslag van OCW was daarom uitgesteld tot na afronding van de behandeling van het jaarverslag. Inmiddels is het schriftelijk overleg hierover in de Tweede Kamer afgerond. Decharge is echter nog niet verleend.

Ingevolge artikel 2.40 van de Comptabiliteitwet (Cw) zal pas nadat de Tweede Kamer decharge heeft verleend het jaarverslag OCW 2025 worden doorgezonden naar de Eerste Kamer. Gelet op de hiervoor beschreven ontwikkelen staat het wetsvoorstel Jaarverslag en slotwet OCW 2025 (36.945 VIII) vandaag (22 september) niet op de plenaire agenda als hamerstuk geagendeerd. Na dechargeverlening door de Tweede Kamer zal het voorstel (alsnog) als hamerstuk in de Eerste Kamer worden afgedaan.

I - Benoeming voorzitter Raad voor Cultuur

De heer J. (Jörgen) Tjon A Fong is benoemd als voorzitter van de Raad voor Cultuur. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De benoeming gaat in op 1 januari 2027 voor een periode van vier jaar.

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven. Een overzicht van wetsvoorstellen die bij de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) in (schriftelijke) behandeling zijn, is hier te raadplegen.