E180016
  ruit icoon
Laatste revisie: 08-05-2019

E180016 - Voorstel voor een verordening betreffende het Europees bevel tot verstrekking en het Europees bevel tot bewaring van elektronisch bewijsmateriaal in strafzaken



Op 17 april 2018 presenteerde de Europese Commissie een voorstel voor een verordening waarmee een Europees bevel tot verstrekking en een Europees bevel tot bewaring van elektronisch bewijs in strafzaken wordt geïntroduceerd.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 10 oktober 2018 besprak de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid van de Tweede Kamer de JBZ-Raad van 11 en 12 oktober 2018 in een algemeen overleg met de minister van Justitie en Veiligheid en de minister voor Rechtsbescherming, waarbij o.a. vragen zijn gesteld over de ontwerpverordening inzake E-evidence.

Europees

Op 8 maart 2019 heeft de JBZ-Raad een gemeenschappelijke positie bereikt. De Raad start de triloog zodra het Europees Parlement een gemeenschappelijke positie heeft. Dit wordt niet verwacht voor de aankomende verkiezingen van het Europees Parlement. Ten aanzien van het mandaat voor de onderhandelingen met de VS is benadrukt dat het e-evidence pakket het kader vormt voor de onderhandelingen, zowel qua waarborgen voor fundamentelen rechten als ook ten aanzien van het verzekeren van de wederkerigheid in de gegevensuitwisseling tussen de VS en de EU.


Kerngegevens

volledige titel

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees bevel tot verstrekking en het Europees bevel tot bewaring van elektronisch bewijsmateriaal in strafzaken

document Europese Commissie

COM(2018)225PDF-document, d.d. 17 april 2018

rechtsgrondslag

Artikel 82 lid 1 VWEU

commissies Eerste Kamer


Behandeling Eerste Kamer

Op 3 juli 2018 bespraken de commissies I&A/JBZ en J&V het BNC-fichePDF-document ontvangen op 22 juni 2018 en besloten het voorstel samen met het fiche voor kennisgeving aan te nemen.

Op 29 mei 2018 gaf de fractie van de VVD aan af te zien van inbreng voor schriftelijk overleg naar aanleiding van het verslag van de JBZ-Raad van 8-9 maart 2018 over het onderdeel verbetering grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijs totdat het BNC-fiche voor dit dossier is ontvangen. Op 12 juni 2018 stuurde de minister van Justitie en Veiligheid een briefPDF-document met de mededeling dat het BNC-fiche voor dit voorstel niet binnen de geldende termijn naar de Eerste Kamer kan worden verzonden en dat het fiche op zo kort mogelijke termijn alsnog wordt toegezonden.

Op 15 mei 2018 besprak de commissie I&A/JBZ het verslag van de JBZ-Raad van 8-9 maart 2018 (32317, IT). De fractie van de VVD gaf aan inbreng te willen leveren voor schriftelijk overleg met de regering over de verbetering van grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijs. De inbrengdatum werd gezet op 29 mei 2018.

Op 24 april 2018 bespraken de commissies I&A/JBZ en J&V het voorstel en besloten het BNC-fiche af te wachten, teneinde dat te betrekken bij de afweging om al of niet in (schriftelijk) overleg te treden met de regering en/of de Europese instellingen.


Behandeling Tweede Kamer

Op 21 februari 2019 verzocht de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid een kabinetsappreciatie op de Aanbeveling voor een Besluit van de Raad houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met het oog op een overeenkomst tussen de EU en de VS over grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal voor justitiële samenwerking in strafzaken, en daarbij in te gaan op de samenhang met de Nederlandse inzet rondom de ontwerpverordening Europese Verstrekkings- en Bewaringsbevelen voor elektronisch bewijs (e-evidence). De minister van Justitie stuurde de kabinetsappreciatie (32.317, 551) naar de Tweede Kamer op 1 mei 2019.

Op 10 oktober 2018 besprak de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid van de Tweede Kamer de JBZ-Raad van 11 en 12 oktober 2018 in een algemeen overleg met de minister van Justitie en Veiligheid en de minister voor Rechtsbescherming, waarbij o.a. vragen zijn gesteld over de ontwerpverordening inzake E-evidence.

Op 8 oktober 2018 stuurde de Commissie Meijers een briefPDF-document aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de geannoteerde agenda voor de JBZ-Raad van 11 en 12 oktober 2018. In de brief wordt o.a. een korte samenvatting gegeven van een Engelstalige notitie van de Commissie Meijers met betrekking tot de ontwerpverordening inzake E-evidence.

Op 5 oktober 2018 stuurde de minister van Justitie en Veiligheid een brief (32.317, 526) met nadere uitleg over de CLOUD act, naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 mei 2018. In deze brief wordt ook de relevantie van Europese ontwikkelingen met betrekking tot de ontwerpverordening inzake E-evidence aangestipt.

Op 12 juli 2018 besprak de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid het verslag van een schriftelijk overleg met de minister van Justitie en Veiligheid over de geannoteerde agenda voor de informele JBZ-Raad van 12 en 13 juli 2018, waarin o.a. vragen zijn gesteld over E-evidence, als ook de nagezonden brief van de minister van Justitie en Veiligheid met ontbrekende antwoorden met betrekking tot de ontwerpverordening inzake E-evidence.

Op 31 mei 2018 besprak de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid de geannoteerde agenda voor de JBZ-Raad van 4 en 5 juni 2018 in een algemeen overleg met de minister van Justitie en Veiligheid, waarbij o.a. vragen zijn gesteld over E-evidence.

Op 23 mei 2018 besprak de commissie J&V het voorstel voor een verordening in het kader van het overzicht nieuw gepubliceerde EU-voorstellen. De commissie J&V besloot het voorstel te betrekken bij het eerstvolgende algemeen overleg over de JBZ-Raad en besloot daarnaast het BNC-fiche voor de ontwerpverordening af te wachten.


Standpunt Nederlandse regering

In het BNC-fiche van 22 juni 2018 geeft het kabinet zijn visie over de ontwerpverordening inzake het Europees bevel tot verstrekking en het Europees bevel tot bewaring van elektronisch bewijsmateriaal in strafzaken.

Het kabinet beoordeelt de subsidiariteit als positief aangezien de verbetering van de toegang tot gegevens in andere EU-lidstaten regels op EU-niveau vereist. Volgens het kabinet dragen de voorgestelde maatregelen bij aan een unierechtelijke aanpak voor het verbeteren van grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijs. Het kabinet is in beginsel positief over de proportionaliteit van het voorstel, maar werkt nog aan een nadere standpuntbepaling over onder meer de reikwijdte van de verordening, de waarborgen en rechtsmiddelen, de regeling voor rechtsconflicten met derde landen, de rol van de lidstaten (bijvoorbeeld van de lidstaat waar de betrokken persoon verblijft) en de positie van bedrijven. Het kabinet zal een nationale impactanalyse uitvoeren om inzicht te krijgen in de consequenties van het voorstel voor Nederland.

Op 12 juni 2018 stuurde de minister van Justitie en Veiligheid een briefPDF-document met de mededeling dat het BNC-fiche voor dit voorstel niet binnen de geldende termijn naar de Eerste Kamer kan worden verzonden en dat het fiche op zo kort mogelijke termijn alsnog wordt toegezonden.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Het onderhavige voorstel voor een verordening bevat regels waarmee politie en justitie gemakkelijker en sneller kunnen beschikken over elektronisch bewijsmateriaal, zoals e-mails of in de cloud opgeslagen documenten, dat nodig is voor het onderzoek naar en vervolging en berechting van criminelen en terroristen.

Gezien de vluchtigheid van elektronisch bewijsmateriaal en het feit dat digitale informatie lang niet altijd in het land wordt opgeslagen waar een crimineel of terrorist woont of acteert, is internationale samenwerking noodzakelijk.

Om die reden wordt voorgesteld te komen tot twee nieuwe categorieën Europese bevelen:

  • een Europees bevel tot verstrekking van informatie, waardoor een justitiële autoriteit van het ene land rechtstreeks informatie kan vorderen bij een serviceprovider in een ander land;
  • een Europees bevel tot bewaring om te voorkomen dat gegevens worden gewist.

De bevelen kunnen alleen worden uitgevaardigd binnen de strafrechtketen. In het verordeningsvoorstel ook is voorzien in een aantal waarborgen en rechtsmiddelen.


Behandeling Raad

Op 8 maart 2019 heeft de JBZ-Raad een gemeenschappelijke positie bereikt. De Raad start de triloog zodra het Europees Parlement een gemeenschappelijke positie heeft. Dit wordt niet verwacht voor de aankomende verkiezingen van het Europees Parlement. Ten aanzien van het mandaat voor de onderhandelingen met de VS is benadrukt dat het e-evidence pakket het kader vormt voor de onderhandelingen, zowel qua waarborgen voor fundamentelen rechten als ook ten aanzien van het verzekeren van de wederkerigheid in de gegevensuitwisseling tussen de VS en de EU.

De JBZ-Raad heeft op 7 december 2018 bij gekwalificeerde meerderheid ingestemd met de algemene oriëntatie. De triloog met het Europees Parlement wordt gestart. Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, hebben hun zorgen geüit.

Tijdens de JBZ-Raad van 11 en 12 oktober 2018PDF-document bespraken ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken de ontwerpverordening. Aan het einde van het debat constateerde het voorzitterschap dat veel lidstaten bereid zijn om tot een compromis te komen rond het opnemen van een kennisgevings­procedure. Er zal op deskundigenniveau worden verdergewerkt, met bijzondere aandacht voor de gevoeligheid van de verschillende gegevens­categorieën en hoe deze moeten worden behandeld bij de eventuele invoering van een kennisgevings­procedure. Deskundigen zullen zich ook buigen over de vraag welke lidstaat het meest in aanmerking zou komen om een dergelijke kennisgeving te ontvangen.

Tijdens de informele Raad JBZ van 12 en 13 juli 2018 stond de ontwerpverordening op de agenda voor discussie. Voor vrijwel alle lidstaten stond het belang van wederkerigheid en van evenwicht tussen de bescherming van de fundamentele rechten en de juridische verplichtingen voorop. De lidstaten waren het erover eens dat er goed gekeken moet worden naar artikelen 15 en 16 van de ontwerpverordening over de voorgestelde oplossingen voor conflicterende verplichtingen.

Tijdens de JBZ-Raad van 4 en 5 juni 2018 bespraken ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken de ontwerpverordening en wezen nogmaals op het belang ervan ten behoeve van doeltreffende en snelle mechanismen voor het verzamelen en gebruiken van elektronisch bewijsmateriaal. Met betrekking tot recente internationale ontwikkelingen, zoals de aanneming van de CLOUD Act van de VS, steunde de Raad een gemeenschappelijke aanpak op EU-niveau en moedigde de Commissie aan om met de Amerikaanse autoriteiten in overleg te blijven en zo spoedig mogelijk, liefst nog vóór het zomerreces, een onderhandelingsmandaat in te dienen.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

Op 21 september 2018 publiceerde het Europees Parlement op verzoek van de commissie voor Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) een onderzoekPDF-document met een beoordeling van de ontwerpverordening en de bijbehorende ontwerprichtlijn.

Op 12 juli 2018 publiceerde de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement een briefingPDF-document met een eerste beoordeling van het impact assessment van de Europese Commissie inzake de ontwerpverordening.

Het voorstel wordt behandeld door de commissie voor Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) van het Europees Parlement. Daarnaast is de commissie voor de Interne Markt en Consumentbescherming (IMCO) ingesteld als adviescommissie. De commissie IMCO besloot geen advies te geven over dit voorstel.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

De deadline voor het indienen van subsidiariteitsbezwaren verstreek op 13 september 2018.

Op 6 juli 2018 nam de Bondsraad van Duitsland een resolutie aan waarin wordt gesteld dat het voorstel in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel. Wel plaatst men kanttekeningen bij de verwachte administratieve kosten voor de ICT-industrie. Deze resolutie is in het kader van de politieke dialoog met de Europese instellingen gedeeld.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Reacties Derden

Op 18 juli 2018 publiceerde de Commissie Meijers een notitiePDF-document met opmerkingen over de ontwerpverordening.

Op 12 juli 2018 publiceerde het Europees Economisch en Social Comité een adviesPDF-document over de ontwerpverordening.


Alle bronnen

Sociale media menu


Volg via