E180023
  ruit icoon
Laatste revisie: 19-04-2019

E180023 - Voorstel voor een verordening tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027




Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 15 januari 2019 bespraken de commissies EUZA en Financiën de stand van zaken met betrekking tot het MFK 2021-2027 en besloten dit op geregelde tijden te agenderen. Na het werkbezoek van de commissie EUZA naar Brussel op 3-4 maart 2019 zullen de commissies overwegen welke vervolgstappen kunnen worden ondernomen.

Europees

Tijdens de informele Ecofinraad van 6 april 2019 heeft een gedachtewisseling plaatsgevonden over de elementen van het MFK waar de ministers van Financiën bijzondere interesse of bevoegdheden hebben, zoals het Europees Semester, het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) en de financiering van de EU-begroting. Als basis voor de discussie heeft het Roemeense Voorzitterschap een discussiepaperPDF-document opgesteld.


Kerngegevens

volledige titel

Voorstel voor een verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027

document Europese Commissie

COM(2018)322PDF-document, d.d. 2 mei 2018

commissies Eerste Kamer

beleidsterreinen


Behandeling Eerste Kamer

Op 15 januari 2019 bespraken de commissies EUZA en Financiën de stand van zaken met betrekking tot het MFK 2021-2027 en besloten dit op geregelde tijden te agenderen. Na het werkbezoek van de commissie EUZA naar Brussel op 3-4 maart 2019 zullen de commissies overwegen welke vervolgstappen kunnen worden ondernomen.

Op 27 november 2018 gaven de Tweede Kamerrapporteurs over het MFK, Mulder en Leijten mondeling verslag van hun eindrapport tijdens de vergadering van de commissies Europese Zaken en Financiën. In dezelfde vergadering besloten de commissies om de nadere kabinetsappreciatie over de voorstellen voor een Eigen Middelen Besluit (34.998, B) aan te houden tot na verslag van het betreffende VAO hierover in de Tweede Kamer.

Op 16 oktober 2018 hebben de betrokken ministeries een besloten technische briefing aan de commissies gegeven over het MFK.

Op 2 oktober 2018 stemden de commissies EUZA en FIN in met het ambtelijk voorbereid behandelvoorstel voor de behandeling van het MFK 2021-2027.

Op 11 september 2018 bespraken de commissies EUZA en FIN het verslag van een schriftelijk overleg met de minister van Buitenlandse Zaken (34.998, A) en besloten op dit moment niet in nader schriftelijk overleg te treden.

Op 17 juli 2018 stuurde de minister van Buitenlandse Zaken een antwoord op de brief met vragen en opmerkingen van 22 juni 2018. De commissies EUZA en FIN bespreken het verslag van een schriftelijk overleg op 11 september 2018.

De brief met vragen en opmerkingen naar aanleiding van de kabinetsappreciatie (22.112, HP) is op 22 juni naar de ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën verstuurd.

De fracties van de D66, CU en PvdA hebben naar aanleiding van de kabinetsappreciatie van 1 juni 2018 (22.112, HP) enkele vragen en opmerkingen waarvoor op 12 juni 2018 inbreng werd geleverd voor schriftelijk overleg met de regering.

Op 22 mei 2018 besloten de commissies EUZA en Financiën dat inbreng voor schriftelijk overleg met betrekking tot de voorstellen die op 2 mei 2018 zijn gepubliceerd, kan worden geleverd op 12 juni 2018.

Op 15 mei 2018 besloten de commissies EUZA en Financiën om de Commissievoorstellen inzake het Meerjarig Financieel Kader die op 2 mei 2018 zijn gepubliceerd in behandeling te nemen en, na kennis te hebben genomen van de wijze van behandeling in de Tweede Kamer, op korte termijn opnieuw te agenderen.


Behandeling Tweede Kamer

Op 19 december 2018 vond een VAO plaats in de Tweede Kamer over het MFK.

Voor het integrale voorstellenpakket en de sectorverordeningen heeft op 8 november 2018 een Algemeen Overleg plaatsgevonden met de ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën.

De commissie EUZA organiseert op 7 november 2018 een rondetafelgesprek met nog te inventariseren stakeholders.


Standpunt Nederlandse regering

Op 1 juni 2018 ontving de Kamer een kabinetsappreciatie over de Commissiemededeling.

Het voorstel heeft volgens het kabinet een hoger ambitieniveau nodig. Het nieuwe voorstel leidt volgens het kabinet tot een onevenredige rekening voor Nederland wat betreft de financiering van het toekomstige MFK. Volgens het kabinet wordt Nederland al hard geraakt door de Brexit en daardoor dient het voorstel significant te worden aangepast voordat de Raad, en dus ook Nederland, hiermee akkoord zal gaan.

Het kabinet constateert dat met het nieuwe voorstel de inzet is om via bezuinigingen op bestaand beleid versterkte of nieuwe prioriteiten te financieren, als ook de financiële gevolgen van het vertrek van het Verenigd Koninkrijk op te vangen. Hierbij erkent het kabinet dat met het voorstel een eerste stap wordt gezet om het MFK te moderniseren en de reflectie van nieuwe prioriteiten zoals onderzoek en innovatie, veiligheid, migratie en klimaat wordt door het kabinet verwelkomt.

Het kabinet geeft aan voorstander te zijn van versterkte conditionaliteit op het gebied van rechtsstatelijkheid, structurele hervormingen en migratie. De voorstellen van de Commissie ten behoeve van een sterkere koppeling van de EU fondsen op deze terreinen vragen volgens het kabinet nadere bespreking en analyse. Het belang van een effectieve prikkel/koppeling die tot de gewenste waarborgen en resultaten leidt staat daarbij voor het kabinet centraal.

Volgens het kabinet beoogt de Commissie met het de nieuwe voorstel het bestaande beleid te moderniseren en tevens te bezuinigen op het cohesiebeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De uitwerking van de modernisering kan volgens het kabinet aanzienlijk ambitieuzer zodat Europese toegevoegde waarde wordt geoptimaliseerd en meer bezuinigingen kunnen worden gevonden.

Verdere beoordeling van het komende MFK hangt voor het kabinet af van de sectorverordeningen op deelterreinen. Hierover zal de Kamer via de reguliere procedure van BNC-fiches geïnformeerd worden.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Het Meerjarig Financieel Kader (MFK) vormt de begroting op de lange termijn voor de EU en heeft als doel de continuïteit in het begrotingsproces te vergroten. Het onderhavige voorstel ziet op de periode van 2021 - 2027. In navolging van de Staat van de Unie door voorzitter Jean-Claude Juncker op 14 september 2016, moet de EU-begroting modern en gericht worden en zo de EU groot maken in grote zaken, en klein in kleine zaken. Op 2 mei 2018 stelde de Commissie daartoe een begroting voor. Het begrotingsvoorstel bestaat uit een integraal pakket voorstellen met een voorstel voor het Eigen Middelen Besluit, en met verdere uitwerking in een 40-tal deelverordeningen.

De kernelementen voor de EU-begroting aan de uitgavenkant zijn onder andere:

  • Een begroting meer gericht op de EU-prioriteiten
  • Beschermingsmechanismen tegen financiële risico's die samenhangen met algemene tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat
  • Meer nadruk op de Europese toegevoegde waarde
  • Minder administratieve lasten
  • Een flexibelere en slagvaardigere begroting

De Commissie stelt, in combinatie met aanvullende bijdragen en besparingen, in totaal een MFK van 1 279 miljard EUR aan vastleggingen voor de periode 2021-2027 voor, wat overeenkomt met 1,11 % van het bruto nationaal inkomen van de EU-27. Dit is een stijging van 0,11 % in vergelijking met de omvang van het MFK 2014-2020 met inbegrip van het Europees Ontwikkelingsfonds.

Deze vastleggingen moeten de uitvoering van de huidige en toekomstige uitgavenprogramma's tot 2027 ondersteunen. De Commissie stelt voor om te investeren in met name innovatie en digitaal beleid, cohesie en waarden, natuurlijke hulpbronnen en milieu, migratie en grensbewaking, veiligheid en defensie, nabuurschap en internationaal beleid en Europees openbaar bestuur. Daartegenover wil de Commissie bezuinigen op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het cohesiebeleid. Deze twee posten blijven wel de grootste posten binnen de begroting en maken in het voorstel van de Commissie circa 60% van het MFK uit.

Om snel en doeltreffend in te spelen op onvoorziene behoeften stelt de Commissie voor de bestaande flexibiliteitsmechanismen te moderniseren en een nieuwe "EU-reserve" in te voeren.

Ook aan de inkomstenkant doet de Commissie voorstellen voor modernisering. De Commissie stelt voor om de op de btw gebaseerde eigen middelen te vereenvoudigen en de financiering van de begroting en het EU-beleid sterker aan elkaar te koppelen door een pakket nieuwe eigen middelen in te voeren, bestaande uit een percentage van de inkomsten uit het emissiehandelssysteem, de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting en een nationale bijdrage op basis van de hoeveelheid niet-gerecycled plastic verpakkingen.


Behandeling Raad

Tijdens de informele Ecofinraad van 6 april 2019 heeft een gedachtewisseling plaatsgevonden over de elementen van het MFK waar de ministers van Financiën bijzondere interesse of bevoegdheden hebben, zoals het Europees Semester, het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) en de financiering van de EU-begroting. Als basis voor de discussie heeft het Roemeense Voorzitterschap een discussiepaperPDF-document opgesteld.

Op 19 februari 2019 besprak de Raad Algemene Zaken de stand van zaken van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader. De regering geeft in het Raadsverslag aan dat het Roemeense Voorzitterschap in voorbereiding op de Europese Raad in juni zowel op technisch als politiek niveau verder zal werken aan de stroomlijning van de negotiating box door het agenderen van verschillende thema’s (o.a. flexibiliteit, klimaat en conditionaliteiten).

Op 8 januari 2019 besprak de Raad Algemene Zaken het vervolgproces van de onderhandelingen over het MFK onder het Roemeens voorzitterschap. Het Voorzitterschap lichtte toe verder te willen werken aan het onderhandelingsdocument (negotiating box) door onder andere het grote aantal opties te verminderen en waar mogelijk teksten in te korten en te vereenvoudigen. Het Voorzitterschap presenteerde tijdens de Raad Algemene Zaken nog geen concrete voorstellen daartoe, maar gaf aan zich de komende periode te willen richten op onder andere de horizontale elementen en de inkomstenkant (eigen middelen). Er is nog geen nieuwe versie van het onderhandelingsdocument beschikbaar.

Op 11 december 2018 besprak de Raad Algemene Zaken de voortgang in de onderhandelingen over het MFK 2021–2027, aan de hand van een door het Oostenrijks voorzitterschap opgesteld onderhandelingsdocument, de concept negotiating box. Dit document bevat voor alle uitgavencategorieën, de headings, en voor een aantal overkoepelende thema’s de budgettaire en politieke beslispunten die nodig zijn voor een integraal akkoord over het MFK en een nieuw Eigen Middelen Besluit. Het onderhandelingsdocument dient uiteindelijk als basis voor conclusies van de Europese Raad. Onder Roemeens voorzitterschap wordt de negotiating box naar verwachting maandelijks in de RAZ besproken en zal regelmatig worden bijgewerkt op basis van ontwikkelingen in het onderhandelingsproces, tot aan het moment dat er een raadsakkoord over het gehele MFK is.

Op 16 oktober 2018 werd tijdens de Raad Algemene Zaken gesproken over de voortgang in de onderhandelingen over het MFK 2021 - 2027.

Op 18 september 2018 is tijdens de bespreking van het MFK in de Raad Algemene zaken aan de lidstaten gevraagd om hun visie op de wijze waarop de EU-beleidsprioriteiten tot uitdrukking komen in de Commissievoorstellen. Deze bespreking was voor het Oostenrijkse

voorzitterschap een graadmeter of nu voldoende basis en draagvlak bestaat om over te gaan

tot de voorbereiding van de formele onderhandelingen.

Uit het verslag van de Raad Algemene Zaken van 18 september 2018 blijkt dat de visies van de lidstaten op dit moment echter uiteen liggen en het krachtenveld onveranderd en complex is. Het lijkt erop dat een meerderheid van de lidstaten voortgang wenst te boeken met het MFK, waarbij kwaliteit boven snelheid gaat.

Tijdens de Europese Raad van 28 en 29 juni 2018 heeft de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Juncker, aandacht gevraagd voor zijn wens dat nog voor de aanstaande verkiezingen van het Europees Parlement een akkoord wordt bereikt over het pakket voorstellen inzake het meerjarig financieel kader voor de periode 2021–2027.

Op 26 juni 2018 toonde de Raad Algemene Zaken bereidheid om in de Europese Raad conclusies op te roepen tot zo spoedig mogelijke besluitvorming over het nieuwe MFK, maar een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, tekende daarbij aan dat de kwaliteit van de uitkomst voorop staat.

Op 14 mei 2018 werd door de Europese Commissie tijdens de Raad Algemene Zaken een presentatie gegeven over de overkoepelende voorstellen bij het MFK 2021 - 2027.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

Op 5 oktober 2018 publiceerde de onderzoeksdienst van het Europees Parlement (de EPRS) een analyse (PE 628.255PDF-document) over opiniepeilingen met betrekking tot de EU-begroting.

Op 30 mei 2018 werd tijdens een plenaire zitting een niet-wetgevende resolutie (PE 621.622PDF-document) over de voorstellen van 2 mei 2018 over het nieuwe MFK en hervorming van eigen middelen goedgekeurd.

Op 4 mei 2018 publiceerde het Europees Parlement een briefing (PE 621.864PDF-document) over het nieuwe MFK waarin een vergelijk wordt gemaakt met het MFK 2014 - 2020.

Op 27 april 2018 publiceerde het Europees Parlement een briefing (PE 620.240PDF-document) over de nieuwe voorstellen van de Commissie die op 2 mei 2018 zijn gepubliceerd.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

Op 17 oktober 2018 heeft de Tsjechische Senaat een statementPDF-document uitgebracht over de voorstellen COM(2018)321 en 322. Zij geeft hierin onder andere aan dat zij het niet eens is met het streven van de EU om het totale budget te verhogen in het licht van het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Op 6 juli 2018 is de Duitse Bondsraad in politiek dialoogPDF-document getreden met de Europese Commissie over de voorstellen COM(2018)321, 322 en 324.

De Europese Commissie heeft op 29 juni 2018 het standpunt van de Portugese Assembleia da República ontvangen waarin het parlement de subsidiariteit van het voorstel COM(2018)321, 322, 323 en 324 positief beoordeelt.

Het Huis van Afgevaardigden van Tsjechië heeft op 20 juni 2018 middels een politiek dialoog aan de Europese Commissie zijn standpuntPDF-document ingediend over de voorstelllen COM(2018)321, 322 en 324.

Op 2 mei 2018 werd de mededeling door de Europese Commissie gepubliceerd.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Reacties Derden

Op 10 juli 2018 publiceerde de Europese Rekenkamer een paperPDF-document over de overkoepelende voorstellen (COM(2018)321PDF-document t/m COM(2018)328) voor het MFK 2021-2027.


Alle bronnen

Sociale media menu


Volg via

Verwante thema's