E210004
Laatste revisie: 30-03-2021

E210004 - Gezamenlijke Mededeling: Naar een brede strategie met Afrika



De Gezamenlijke Mededeling van de Europese Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger bevat voorstellen voor intensievere samenwerking met Afrika door middel van partnerschappen op vijf belangrijke gebieden: de transitie naar een groene economie; digitalisering; duurzame groei en werkgelegenheid; vrede en bestuur, en migratie en mobiliteit.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 29 maart 2021 is de brief (EK, B) met vragen en opmerkingen van de fractie van GroenLinks verstuurd naar de Europese Commissie.

Europees

Op 25 maart 2021 nam het Europees Parlement de resolutiePDF-document inzake een nieuwe strategie EU-Afrika aan. Het Europees Parlement is ingenomen met de Gezamenlijke Mededeling en beschouwt deze als een stap in de richting van een daadwerkelijk geopolitiek partnerschap.


Kerngegevens

volledige titel

Gezamenlijke Mededeling aan het Europees Parlement en de Raad: Naar een brede strategie met Afrika

document Europese Commissie

JOIN(2020)4PDF-document, d.d. 9 maart 2020

commissie Eerste Kamer

beleidsterreinen

verwante dossiers


Behandeling Eerste Kamer

Op 29 maart 2021 is de brief (EK, B) met vragen en opmerkingen van de fractie van GroenLinks verstuurd naar de Europese Commissie.

Op 24 maart 2021 werd de brief met vragen verstuurd naar de minister van Buitenlandse Zaken. Een afschrift werd verzonden aan de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Op 16 maart 2021 leverden de fracties van GroenLinks, PVV en PvdD inbreng voor schriftelijk overleg.

Op 2 maart 2021 besloot de commissie inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.

Op 19 mei 2020 besloot de commissie de behandeling van het voorstel in de Tweede Kamer af te wachten en vervolgens een besluit te nemen over de eventuele behandeling van het voorstel.

Op 14 april 2020 is de kabinetappreciatie (EK, A) over het voorstel aan de Kamer gestuurd.


Behandeling Tweede Kamer

Op 18 juni 2020 vond een technische briefing plaats over het voorstel.

Op 11 maart 2020 zijn schriftelijke vragen gesteld over het voorstel. Deze zijn op 6 mei 2020 beantwoord.


Standpunt Nederlandse regering

In de kabinetsappreciatie van 14 april 2020 gaat het kabinet in op zijn standpunt over het voorstel. Het kabinet vindt een sterk partnerschap tussen de EU en Afrika waardevol. Het ziet belang bij samenwerking op het gebied van klimaat, economische groei, landbouwontwikkeling en voedselzekerheid, investeringen, werkgelegenheid, migratie en mobiliteit. Daarnaast ziet het kabinet kansen voor samenwerking op het gebied van mensenrechten en sociale ontwikkeling. Ook vrede en veiligheid blijft een belangrijk onderwerp voor het kabinet.

Het kabinet is positief over de Gezamenlijke Mededeling, waarin de Nederlandse prioriteiten duidelijk terug te vinden zijn. Wel zou het kabinet graag aanvullende aandacht zien voor de toenemende schuldenproblematiek in een groot deel van de Afrikaanse landen. De uitdaging ligt volgens het kabinet nu bij de uitwerking van de voorstellen, om tot concrete acties te komen. Het kabinet vindt het belangrijk dat hierbij vrouwen, jeugd en het maatschappelijk middenveld goed betrokken worden.

Verder merkt het kabinet op dat de Gezamenlijke Mededeling is gepubliceerd voordat de gevolgen van de COVID-19 pandemie in Afrika duidelijk werden. Daarom gaat het voorstel niet in op de effecten van de pandemie. Volgens het kabinet is, gezien de veranderde omstandigheden, mogelijk aanvullende ondersteuning in EU verband nodig.

Het kabinet staat positief tegenover de subsidiariteit en de proportionaliteit van het voorstel. Het voorstel gaat volgens het kabinet niet verder dan noodzakelijk, en de EU kan op dit gebied meer bereiken dan individuele lidstaten.

Het kabinet verwacht dat de Raad de Gezamenlijke Mededeling positief ontvangt, omdat de meeste lidstaten het eens zijn over de manier waarop het EU-Afrika partnerschap vormgegeven wordt en welke thema's hierbij van belang zijn.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Op 9 maart 2020 hebben de Europese Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid de grondslag voor een nieuwe strategie met Afrika voorgesteld. De MededelingPDF-document bevat voorstellen voor intensievere samenwerking door middel van partnerschappen op vijf belangrijke gebieden: de transitie naar een groene economie; digitalisering; duurzame groei en werkgelegenheid; vrede en bestuur, en migratie en mobiliteit. Op basis van dit document zal Europa in gesprek gaan met haar Afrikaanse partners met als doel een nieuwe gezamenlijke strategie vast te stellen.

De Mededeling vormt een eerste stap in de ontwikkeling van een gezamenlijke strategie met Afrikaanse partners. De Commissie hecht aan een stevig partnerschap met Afrika gezien de vele kansen en uitdagingen op het continent. De economie in Afrikaanse landen groeit, en digitalisering, de demografische groei en ontwikkelingen op het gebied van circulaire economie bieden kansen voor verdere economische en sociale ontwikkeling. De EU is reeds de grootste investeerder in Afrika en er liggen talloze mogelijkheden om dit uit te bouwen. Tegelijkertijd staan zowel de EU als Afrika voor uitdagingen die een gezamenlijke aanpak vergen, onder andere op het gebied van vrede en stabiliteit, klimaatverandering en inclusieve groei.


Behandeling Raad

Tijdens de EU-AU Top van 2021 zullen de Europese en Afrikaanse regeringsleiders naar verwachting hun gezamenlijke prioriteiten vaststellen.

De regeringsleiders zouden tot een gezamenlijke strategie komen tijdens de zesde EU-AU Top van eind 2020. Deze bijeenkomst kon als gevolg van de COVID-19 pandemie geen doorgang vinden.

Op 29 september 2020 (21.501-02, 2220) voerden de leden van de informele Raad Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking een brede discussie over Afrika. Nederland stond stil bij het belang van outreach naar de AU en Afrikaanse partners voor het formuleren van gezamenlijke doelen voor het EU-AU partnerschap, en het betrekken van het maatschappelijk middenveld en andere relevante groepen.

Tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 21 september 2020 (21.501-02, 2202) onderstreepte de Raad het belang van een brede relatie met Afrika waarin aandacht is voor gezamenlijke uitdagingen zoals de coronacrisis, migratie, mensenrechten en werkgelegenheid.

Tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 13 juli 2020 (21.501-02, 2187) stelden Hoge Vertegenwoordiger Borrell en Eurocommissaris Urpilainen voor met Afrikaanse landen in gesprek te gaan over gezamenlijke prioriteiten voor de komende jaren. Dit in aanloop naar de EU-AU top die gepland stond voor eind oktober 2020.

Op 30 juni 2020 nam de Raad conclusiesPDF-document aan over het voorstel.

De Gezamenlijke Mededeling zou onderwerp van gesprek zijn op de AU-EU ministeriele van 4 en 5 mei 2020. Als gevolg van de COVID-19 pandemie werd deze bijeenkomst tot nader orde uitgesteld.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

Op 25 maart 2021 nam het Europees Parlement de resolutiePDF-document inzake een nieuwe strategie EU-Afrika aan. Het Europees Parlement is ingenomen met de Gezamenlijke Mededeling en beschouwt deze als een stap in de richting van een daadwerkelijk geopolitiek partnerschap.

Op 11 februari 2021 publiceerde het Europees Parlement het verslagPDF-document inzake een nieuwe strategie EU-Afrika - een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling.

Op 1 juli 2020 publiceerde het Europees Parlement het ontwerpverslagPDF-document over een nieuwe strategie EU-Afrika - een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling.

De commissie Ontwikkelingssamenwerking (DEVE) behandelt het voorstel. De commissies Buitenlandse Zaken (AFET), Internationale handel (INTA), Begroting (BUDG), Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (ENVI), Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) en Vrouwenrechten en gendergelijkheid (FEMM) zijn aangesteld als adviescommissies.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen