De Eerste Kamer heeft dinsdag 3 maart de leden Mary Fiers (GroenLinks-PvdA) en Cees van de Sanden (Fractie-Van de Sanden) benoemd als rapporteurs bij de Europese verordeningsvoorstellen Digitale Omnibus over AI (COM(2025)836) en Digitale Omnibus (COM(2025)837). Een primeur want de Eerste Kamer maakte nog niet eerder gebruik van rapporteurs. De aanleiding voor het aanwijzen van rapporteurs is de omvang en complexiteit van de voorliggende Europese voorstellen. Bovendien kunnen deze voorstellen verstrekkende gevolgen hebben. De rapporteurs hebben de opdracht om de informatiepositie van de Eerste Kamer te ondersteunen.
De Europese Commissie presenteerde op 19 november 2025 een 'digitaal pakket'. Dit pakket bevat onder andere twee wetsvoorstellen die in de Eerste Kamercommissies voor Digitalisering en voor Economische Zaken/Klimaat en Groene Groei al tot intensieve behandeling hebben geleid. De Europese Commissie wil bestaande digitale regelgeving vereenvoudigen en stroomlijnen, vooral op het gebied van data, AI en gegevensbescherming. Dit moet de innovatie en concurrentiekracht van de EU en haar lidstaten versterken en de regeldruk verminderen. Tegelijkertijd moet het bestaande beschermingsniveau op het gebied van persoonsgegevens en fundamentele rechten behouden blijven.
De commissies voor Digitalisering en voor Economische Zaken, Klimaat en Groene Groei ontvingen op 27 januari 2026 een technische briefing over de Europese voorstellen. Mede op basis daarvan concludeerden de commissies dat de voorstellen omvangrijk en complex zijn en potentieel verstrekkende gevolgen kunnen hebben. De gevolgen kunnen onder meer bestaan uit mogelijke wijzigingen en/of herinterpretaties van verplichtingen die voortvloeien uit de AVG, de AI Act, de Data Act en andere relevante digitale regelgeving. Daarnaast roept het pakket belangrijke vragen op met betrekking tot rechtsstatelijke waarborgen, uitvoerbaarheid, toezicht, regeldruk en het beschermingsniveau van grondrechten, en de verhouding tot het EU-Handvest, het EVRM, de Nederlandse Grondwet en het bredere Europese kader voor AI en digitale regelgeving.
De belangrijkste opdracht van de rapporteurs is het ondersteunen van de informatiepositie van de Eerste Kamer. Hiervoor kunnen de rapporteurs de reikwijdte, samenhang en gevolgen van de voorgestelde EU-verordeningen in kaart brengen. Ook kunnen zij informatie vergaren over het krachtenveld en expertise van derden inwinnen. De rapporteurs voeren hun werkzaamheden uit binnen negen maanden en brengen na afloop rapport uit aan de Eerste Kamer.