Minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg van Financiën spraken maandagavond 5 oktober met leden van de commissie Financiën over de voortgang van de behandeling van de Wet werkelijk rendement box 3 (36.748). Staatssecretaris Eerenberg gaf weer hoe het precies met de door het kabinet beloofde novelle zit. Het kabinet heeft vrijdag 2 oktober op deze novelle spoedadvies gevraagd aan de Raad van State. Dat advies wordt eind oktober 2026 verwacht. Het kabinet heeft gekozen voor een scenario waarbij de vermogenswinstbelasting per 2028 wordt uitgebreid naar alle financiële instrumenten zoals spaargeld en aandelen. Dit is volgens de staatssecretaris de snelste route naar vermogenswinstbelasting. Hij wil eruit zijn ‘voordat we met zijn allen onder de kerstboom zitten’. Met een nieuw wetsvoorstel wil het kabinet in 2030 de overstap maken naar een volledige vermogenswinstbelasting voor alle vermogens, inclusief crypto.
De meeste senatoren spraken hun waardering uit voor het feit dat het kabinet uit verschillende scenario’s er nu één heeft gekozen. Al was er ook een kritisch geluid dat door grote lobby en politieke druk mogelijk een wetsvoorstel wordt doorgedrukt dat niet uitvoerbaar is. Er zijn bijvoorbeeld signalen dat de banken en de Belastingdienst er nog niet klaar voor zijn. Na jaren van wisselende regels moet een belastingstelsel begrijpelijk en uitvoerbaar zijn, zeiden verschillende senatoren. Zij hadden onder meer vragen over de dekking van de maatregelen, en of de behandeling van de novelle gelijktijdig zal zijn met het Belastingplan. Dat laatste zou zorgen voor een krap tijdpad. Dat zou het twee wetstrajecten vermengen, die zij liever los van elkaar behandelen. Ook was er de vraag of je volgens Europese regels wel onderscheid mag maken tussen crypto en andere vermogens. Gevraagd werd verder naar de beperkte vrijstelling in box 3: met spaargeld kunnen mensen tegenslagen in het leven opvangen, 50.000 euro per persoon is daarbij een aanvaardbaar bedrag. In de discussie over de novelle lopen techniek, rechtvaardigheidsgevoel en dekking door elkaar, vond een aantal.
Staatssecretaris Eerenberg zei dat de novelle een gelijk tijdpad bewandelt als het Belastingplan, maar dat het wel gescheiden voorstellen zijn. Hij noemde snelheid belangrijk, want partners en burgers wachten erop: ‘We zijn van de box 3-rotonde gegaan, maar er zijn wel uitdagingen’. De wens tot dekking is goed gehoord, zei hij. De novelle grijpt alleen in op de voorliggende wet. Voor crypto komt een apart wetsvoorstel dat in 2030 regelt dat crypto valt onder de vermogenswinstbelasting.
Minister Heinen voegde toe dat de beperking van het heffingsvrije vermogen zoals voorgesteld niet de definitieve grens wordt, dat is duidelijk geworden na het debat in de Tweede Kamer over de novelle. Hij lichtte toe waar het bedrag vandaan kwam: in 2020/2021 was het heffingsvrije vermogen ongeveer 30.000 euro: ‘daar was toen weinig debat over benadeling van kleine spaarders’. De minister zei verder goede suggesties te hebben gehoord en steun te voelen. Inhoudelijk zie hij dat het kabinet nog middenin het proces zit en dus niet alle vragen op detailniveau te kunnen beantwoorden. Dat kan pas na de uitvoeringstoets en het advies van de Raad van State.