De Eerste Kamer debatteerde dinsdag 10 november met minister Van Weel van Justitie en Veiligheid over twee wetsvoorstellen. Het eerste wetsvoorstel gaat over het invoeren van een alcoholmeter. Het tweede wetsvoorstel betreft de verbetering van de aanpak van rijden onder invloed. Dat wetsvoorstel is na afloop van het debat aangenomen zonder stemming. Volgende week, dinsdag 17 november, stemt de Kamer over het wetsvoorstel Alcoholmeter.
Senator Recourt van PRO was positief over beide wetsvoorstellen. Wel had hij zorgen over de gevolgen van twee amendementen van de Tweede Kamer bij het wetsvoorstel om de aanpak van rijden onder invloed te verbeteren. Hij vroeg de minister hoe die amendementen passen binnen het stelsel van het strafrecht. Beide amendementen waren daarom ook ontraden door de minister, maar toch aangenomen. Recourt: 'Heeft de minister overwogen om meer tijd te nemen tussen de indiening van het amendement en de stemming daarover in de Tweede Kamer.' Over de alcoholmeter wilde hij weten of voldoende is geborgd dat de reclassering is belast met de uitvoering van de maatregel.
Ook D66-senator Dittrich was positief over beide wetsvoorstellen. Hij sloot zich aan bij de zorgen van Recourt over de gevolgen van de amendementen van de Tweede Kamer bij het voorstel om de aanpak van rijden onder invloed te verbeteren. Hij stelde voor om de minister voorafgaand aan de stemming in de Tweede Kamer een brief te sturen met daarin alle bezwaren tegen de amendementen. Over de alcoholmeter wilde Dittrich weten of de officier van justitie de inzet van de alcoholmeter ook gebruiken bij een strafbeschikking. Daarnaast wees hij op de afhankelijkheid van ScramNet, een Amerikaans portal waarop de gegevens van de alcoholmeter worden bijgehouden. Dittrich: 'De Reclassering geeft gegevens van de drager door aan ScramNet. Dat is een Amerikaans bedrijf dat onder Amerikaans recht valt. Waarom stimuleert de regering niet dat er een Europese variant wordt ontwikkeld?'
CDA-senator Van Toorenburg ging met name in op het wetsvoorstel om de aanpak van rijden onder invloed te verbeteren. Ze zei: 'Ondanks alle inspanningen stijgt het aantal verkeersdelicten, vaak door alcohol. Maar met alleen maar zwaarder straffen komen we er niet. Juist bij deze doelgroep liggen de kansen. Er is meer nodig om het effectief te maken. Is de minister bereid om ook hiernaar te kijken?' Van Toorenburg wees ook op een amendement van de Tweede Kamer waarmee het nu mogelijk wordt om in uitzonderlijke gevallen levenslange ontzegging van de rijbevoegdheid op te leggen. Ze noemde het 'tamelijk vergaand'. We moeten uitkijken dat amendering een wetsvoorstel dusdanig 'uit het lood slaat', terwijl wij als Eerste Kamer ons oordeel nog moeten vellen, besloot zij.
Minister Van Weel antwoordde dat zijn ministerie probeert mee te denken met Tweede Kamerleden bij het maken van amendementen. Ook om te voorkomen dat een wetsvoorstel niet te zeer verandert. Een andere manier die hij tot zijn beschikking heeft is de appreciatie van amendementen. Over de amendementen bij dit wetsvoorstel zei hij dat hij het idee heeft dat zijn bezwaren wel degelijk zijn gehoord, maar dat het uiteindelijk een breed gedeelde wens van de Tweede Kamer was. Wat betreft de levenslange ontzegging van de rijbevoegdheid zei Van Weel: 'Ik heb er begrip voor dat de Tweede Kamer deze al langer levende wens bij dit wetsvoorstel wilde regelen. Het is geen plicht, maar een mogelijkheid voor de rechter. Het amendement biedt genoeg ruimte voor individueel maatwerk.'
Bij de alcoholmeter wordt vertrouwen gegeven aan de Reclassering om dit in de geest van de wet uit te voeren, dat is onderdeel van hun professionaliteit, aldus de minister. Over het Amerikaanse bedrijf ScramNet zei Van Weel dat er wordt gekeken naar een Brits bedrijf dat een vergelijkbaar platform ontwikkelt. Maar tot die tijd gebruikt Nederland ScramNet. 'Delen van persoonsgegevens gebeurt niet, daarmee is het volgens ons voldoende geborgd. Het gaat alleen om de data wat er gebeurt met de enkelbanden,' aldus Van Weel.
Alcoholmeter
Het voorstel introduceert de alcoholmeter als controlemiddel om toezicht te houden op de naleving van een alcoholverbod. Het wetsvoorstel brengt geen wijzigingen aan in de wijze waarop wordt beslist tot oplegging van een alcoholverbod en de daaraan verbonden verplichting om mee te werken aan de controle op de naleving daarvan. Met de voorgestelde wijziging door een aanvullende mogelijkheid van toezicht met de alcoholmeter, kan het alcoholgebruik continu worden gemeten. Ook hoeft de betrokkene zich bij toepassing van de meter voor controle niet te melden bij de reclassering.
Verbetering aanpak rijden onder invloed
Het wetsvoorstel regelt het vervangen van de recidiveregeling ernstige verkeersdelicten door strafrechtelijke maatregelen. Daarnaast voert het maatregelen in die gericht zijn op een betere aanpak van rijden onder invloed. Het doel van het voorstel is om de aanpak van rijden onder invloed te verbeteren. Om dit te bereiken schrapt het voorstel de huidige recidiveregeling ernstige verkeersdelicten en vervangt dit door een aantal nieuwe maatregelen, zoals een ontzegging van de rijbevoegdheid direct uitvoeren, de mogelijkheid van vervangende hechtenis bij schending van een ontzegging van de rijbevoegdheid en om bij oplegging van een ontzegging van de rijbevoegdheid het rijbewijs ongeldig te verklaren voor alle categorieën en voor de resterende geldigheid.