Verslag van de vergadering van 13 april 2026 (2025/2026 nr. 25)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 20.50 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Van den Oetelaar i (FVD):
Dank u, voorzitter, en ook dank aan de minister voor zijn aanwezigheid. Vandaag debatteren we over twee nieuwe asielwetten en een novelle: de Asielnoodmaatregelenwet, de Wet invoering tweestatusstelsel en de novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf. Deze wetten gaan over mensen. Maar laten we eerlijk zijn: wie deze mensen precies zijn, weten we vaak niet eens. Het overgrote deel van de asielzoekers komt ons land binnen zonder geldige documenten. Een klein percentage heeft ook nog eens valse documenten bij zich. De IND kan met taalanalyses en verhoren soms achterhalen uit welke regio iemand komt, maar om wie het werkelijk gaat, of iemand op de vlucht is voor geweld of voor de wet, of hij slachtoffer is of juist dader van oorlogsmisdrijven, blijft maar al te vaak onduidelijk.
Wat we wel zeker weten: bijna twee derde is een volwassen man. Vrijwel iedereen komt uit het Midden-Oosten of Afrika. Dat is de groep waarover wij het vandaag hebben, een groep die de Nederlandse belastingbetaler bijna 9 miljard per jaar kost, alleen al aan de begroting van Immigratie en Asiel. 9 miljard! Terwijl onze eigen kinderen en kleinkinderen geen betaalbaar huis kunnen vinden en noodgedwongen bij hun ouders moeten blijven wonen. Terwijl verstandige spaarders in box 3 arm worden gehouden door een vermogensrendementsheffing die hun spaargeld en oudedagsvoorziening uitholt. Terwijl ondernemers bezwijken onder een verstikkende regeldruk en steeds meer bedrijven het land verlaten. En terwijl de Nederlandse automobilist, de forens en de zzp'er bij de pomp de hoogste accijnzen van Europa betalen, waardoor tanken nergens zo duur is als hier.
Forum voor Democratie is niet tegen hulp aan mensen in nood; integendeel. Wij zijn ervoor om vluchtelingen te helpen en op te vangen in de regio waar zij vandaan komen, met Nederlandse steun. Daar kunnen we met veel minder geld veel meer mensen echt helpen. Mensen kunnen na een conflict makkelijker terugkeren en blijven dichter bij hun eigen cultuur. Op die manier blijft Nederland ook behouden als een veilig, leefbaar en betaalbaar land voor de mensen die hier nu wonen. Wij hebben de laatste 30 jaar meer dan genoeg gedaan. We hebben onze grenzen opengesteld, opvang geregeld en integratie geprobeerd. Maar er moet een keer een einde aan komen. Anders hebben we straks zelf niets meer over en raken we ons land kwijt, het enige land, ons enige thuis dat we hebben.
Wij zijn realistisch. Dit pakket wordt door sommigen gepresenteerd als de grote ommekeer, maar het is geen immigratiestop, geen remigratiebeleid en ook geen sluiting van de grenzen. Het is een pakket dat in de marge rommelt, terwijl de aanwas van de hoge asielinstroom grotendeels intact blijft. De regering kan zelf geen harde onderbouwing geven dat deze maatregelen de instroom structureel gaan verminderen.
Daarom zijn wij kritisch, vooral bij de Wet invoering tweestatusstelsel. Deze wet haalt het onderscheid terug dat in 2001 is afgeschaft: de sterke vluchtelingenstatus volgens het Vluchtelingenverdrag versus de zwakkere subsidiaire bescherming voor mensen uit gebieden met algemene onveiligheid. Het doel is helder: strengere nareis voor de zwakkere status. Maar de praktijk is riskant. De regering erkent zelf dat veel mensen met subsidiaire bescherming zullen doorprocederen om alsnog de sterkere status te krijgen. Dat leidt tot extra beroepen, individuele toetsing en een waterbedeffect via artikel 8 van het EVRM. De Raad voor de rechtspraak waarschuwt voor structurele extra kosten van tientallen miljoenen per jaar voor de rechtspraak alleen al. Mijn vraag aan de minister: hoe gaat u ervoor zorgen dat deze wet niet leidt tot een overbelasting van de rechterlijke macht, met duizenden extra procedures over de status? Wie betaalt die extra rechtszaken eigenlijk? Is dit helder begroot, of schuiven we deze kosten straks door naar de rechtspraak en uiteindelijk naar de belastingbetaler?
Ook de Asielnoodmaatregelenwet en de novelle roepen vragen op. Bij de novelle kiest de regering er bewust voor om medeplegen en medeplichtigheid uit te sluiten van strafbaarheid. Daarmee wordt een fundamenteel beginsel van ons strafrecht losgelaten. Organisaties die openlijk het terugkeerbeleid willen saboteren, worden juridisch buiten schot geplaatst. Dat is geen neutraal beleid. Dat is het legitimeren van ondermijning. Kan de minister hier nog eens op reflecteren?
Voorzitter. De minister sprak van de week harde woorden toen het ging over de uitvoering van de Spreidingswet door gemeenten. Hopelijk toont hij dezelfde daadkracht en vastberadenheid als het gaat om het uitvoeren van deze asielwetten, mochten ze het halen. Forum voor Democratie wil grip op de asielinstroom. Dit pakket is geen echte oplossing, maar het is wel een erkenning dat het oude beleid niet houdbaar is. Eindelijk wordt er iets ondernomen, met de intentie de instroom te beperken. Daarom overwegen wij om voor deze wetten te stemmen. Dat is niet omdat we denken dat daarmee het probleem is opgelost, maar omdat iedere stap richting inperking van de instroom van waarde is.
Tegelijk spreken we hier een duidelijke verwachting uit: wanneer blijkt dat deze maatregelen ontoereikend zijn — en die kans achten wij reëel — dan verwachten wij van deze regering dat zij tot verdergaande effectieve wetgeving of het opzeggen van verdragen komt. Initiatieven die daadwerkelijk leiden tot structurele beheersing van migratie kunnen altijd rekenen op onze steun.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Van Hattem van de fractie van de PVV.