Verslag van de vergadering van 29 september 2026 (2026/2027 nr. 02)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 22.13 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer De Vries i (SGP):
Ja, als je in je eerste termijn praat in het tempo van een rapper, hou je natuurlijk des te meer over. Ik denk dat ik hier het record heb, maar het is natuurlijk de vraag of dat een verdienste is.
Allereerst hartelijk dank aan de minister voor de beantwoording van mijn vragen. De meeste antwoorden waren heel bevredigend. Eentje heb ik volgens mij nog niet gehoord.
Ik heb tot het eind toe geluisterd of mijn vraag over het energieverbruik van AI misschien nog beantwoord zou worden, en volgens mij is dat niet gebeurd. Ik leg die dus graag nog eventjes bij u terug.
Ik constateer met vreugde dat de minister in zijn antwoorden duidelijk heeft laten zien dat hij wil waken over de autonomie van de lidstaten, zodat dingen die een nationale verantwoordelijkheid zijn ook op nationaal niveau besloten kunnen blijven worden.
Ik kom nog even terug op mijn vraag over het gebruik van het ESF+ voor abortus. U zult misschien zeggen "daar heb je de SGP weer over abortus", maar het gaat mij meer om het principe van wat je nou allemaal kan doen met zo'n fonds. Ik heb nog eens gekeken waarvoor het nou geoormerkt is. Dat is voor werkgelegenheid, voor sociale zaken — dat wil zeggen: armoede en inclusie — en voor onderwijs en vaardigheden. Ik vind het wel een hele salto mortale om dat geld dan te besteden aan abortus. Dat vind ik nog wel een hele lastige. Wat ik ook lastig vind, is dat je eigenlijk door Europees geld hiervoor in te zetten, indirect toch een soort moraliteit oplegt aan alle landen. Dit is iets wat zeker moreel geladen is. Ik heb wat dat betreft ook een beetje zorgen over de vraag of het begrip "rechtsstaat" altijd wel echt als "formele rechtsstaat" wordt gehanteerd als het gaat om de eisen die gesteld worden aan lidstaten, nieuwe maar ook bestaande. Wordt dat soms niet wat opgerekt tot "materiële rechtsstaat", wat wil zeggen dat ook de inhoud van de wetgeving beoordeeld wordt op het voldoen aan een bepaalde moraliteit, bijvoorbeeld over huwelijk en seksualiteit, om maar iets te noemen? Daar zit wat mij betreft dus wel een puntje van zorg. Ik zou graag nog uit de mond van de minister willen horen of hij het met mij eens is dat het onderscheid tussen formele en materiële rechtsstaat wel scherp gemaakt moet worden, bij de beoordeling van de rechtsstatelijkheid van nieuwe lidstaten maar ook bij de beoordeling van het gedrag van de huidige lidstaten.
Ik hoef collega Steenkamp niet meer te feliciteren, want dat heb ik al gedaan.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Hartog. Ook hij heeft nog vier minuten.