Plenair Bovens bij voortzetting behandeling Algemene Politieke Beschouwingen



Verslag van de vergadering van 6 oktober 2026 (2026/2027 nr. 03)

Status: ongecorrigeerd

Aanvang: 22.49 uur

Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.


Bekijk de video van deze spreekbeurt

De heer Bovens i (CDA):

Hartelijk dank, mevrouw de voorzitter. Heel hartelijk dank aan de minister-president voor de uitgebreide beantwoording. Ik heb wel te doen met het kabinet, zowel de eerste als de tweede rij. Als er nog iets van een toeslag zou kunnen worden ingevoerd, is het wel een toeslag om hier af en toe te moeten zitten, want — ik heb dat ook in april gezegd tijdens het debat over de regeringsverklaring — als je door de oogharen kijkt, en ik heb dat veel gedaan, denk je soms dat je in de Tweede Kamer zit. Dat is deze keer weer het geval geweest. Als ik de gestelde vragen zie, zitten er vragen bij die in eerste instantie ook in de Tweede Kamer hadden kunnen worden gesteld. Dan vraag ik me vaak af wat nou het Eerste Kamerperspectief op de vragen was. Daarom toch heel hartelijk dank aan de minister-president voor het beantwoorden van al die vragen. Nogmaals, volgens ons zou dat op een andere manier moeten. Daar komen we nog over te spreken, bijvoorbeeld in het overleg van de fractievoorzitters.

Dank aan de collega van D66 voor het aanbieden van de scriptie. Dat was meteen het bruggetje, want de vorige keer, zes maanden geleden, hadden we het ook over een scriptie, namelijk die van onze Antje Beers. Die zal ingebracht worden in het debat met de fractievoorzitters, want die gaat over de rolvastheid van de Eerste Kamer. Zij heeft hiervoor een 9 gekregen; goed, er is baas boven baas natuurlijk.

De minister-president heeft veel beantwoord, maar één vraag niet. Ik neem hem dat absoluut niet kwalijk, want daar gaan we het in de toekomst ongetwijfeld over hebben. Die vraag ging over het aspect van deregulering in de samenleving en met name over hoe de samenleving in haar kracht kan worden gezet als het gaat over het organiseren van heel veel activiteiten of hoe het een aspect kan worden bij het beoordelen van de deregulering.

Ik was zeer onder de indruk van de bijdrage van de heer Rosenmöller. Hij had een mooie toespraak aan het begin. Ik ga hem nu al missen. Overigens geldt dit ook voor collega Klip. Ik weet dat dit de laatste bijdragen zijn. Dat is dan toch een beetje weemoedig. Hij had het over de drie grote stromingen, de sociaaldemocratie, de christendemocratie en het liberalisme, die als ik het vrij mag interpreteren sinds de Tweede Wereldoorlog schouder aan schouder hebben gestaan om de rechtsstaat in dit land, maar eigenlijk ook in Europa, op te bouwen. Hij doet een beroep om dat midden, wat een soort motorblok van de politiek is, te laten herleven. Nou is binnen het CDA in 2012 ooit een rapport verschenen dat over het radicale midden gaat. Er wordt vaak over het "grijze midden" gesproken, dat niet levert et cetera. Als je het zo zou kunnen zien dat het midden wel zou kunnen leveren, het radicale midden bijvoorbeeld, dan is dat een hele krachtige metafoor. Ik denk zeker dat het goed is als de politiek op dit moment dat radicale midden gaat zoeken. Dat radicale midden is breed, want het had 30 zetels winst bij de vorige verkiezingen. Dat brede midden, dat meerderheden zoekt verder dan de 38 zetels hier, zou wel op zijn plaats zijn.

Wij gaan geen enkele motie steunen, die ook in de Tweede Kamer had moeten worden ingediend of die eerst in de Tweede Kamer had moeten worden ingediend. Dus dan weet u alvast wat ons stemgedrag gaat zijn. Dat heeft er niets mee te maken of we het ermee eens zijn of niet mee eens zijn, maar wij vinden dat we daarin rolvastheid moeten tonen. Dus dan weet u bij voorbaat dat we geen moties gaan steunen die ook, of eerder, in de Tweede Kamer moeten zijn, want wij hebben hier met elkaar een aparte rol te vervullen. Heel veel succes aan het kabinet de komende tijd. Ik zie nu al uit naar de begrotingsbehandelingen van 2027, 2028 en 2029, want dat gun ik dit kabinet zeer. Dank u wel.

De voorzitter:

Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Janssen van de SP. Hij heeft nog één minuut.