Verslag van de vergadering van 6 oktober 2026 (2026/2027 nr. 03)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 22.27 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Rosenmöller i (PRO):
Voorzitter, dank u wel. Een welgemeend woord van dank aan de minister-president voor alle antwoorden bij deze "Algemene en Specifieke Beschouwingen", zou ik willen zeggen. Hij heeft zich er op een knappe manier doorheen geslagen. Het was af en toe detailwerk, maar dat lag niet aan de minister-president. Dat lag af en toe aan de vragen vanuit deze Kamer, zeg ik dan maar even als eerste woordvoerder vanuit deze Kamer. Daarmee heeft hij natuurlijk ook een aantal vragen gemist. Ik zal hem dat totaal niet kwalijk nemen. Dat kan ook allemaal niet, want als het er twee keer zo veel zijn als in de Tweede Kamer, dan moeten wij ons ook bescheidener gaan opstellen.
Mijn tweede punt is meer inhoudelijk. Ik was gerustgesteld door het antwoord van de minister-president over stikstof. Ik had ook niet anders verwacht. Het is volstrekt helder dat datgene wat aan beleid in de stikstofbrief staat, niet afgezwakt wordt. Er kan provinciaal of regionaal maatwerk worden geleverd. De ene plus is de andere min en de andere min is de andere plus, maar onder de streep is de doelstelling helder en daar wordt niet aan getornd. Zolang dat het geval is, geven wij in de Tweede Kamer en ook hier steun aan het stikstofbeleid. Het politieke punt vind ik een van de belangrijkste elementen van deze dag. Mevrouw Lagas zei: als die brief van tafel gaat of grondig wordt gewijzigd, dan kunnen wij onze steun verlenen. Mijn conclusie is dat dat niet gaat gebeuren. Dat kan ook niet anders dan de conclusie van vele collega's zijn. Dat betekent dat die route met die partij voor het Belastingplan op dit moment als zaad op de rotsen valt. Dat is op dit moment een politieke constatering van belang.
De minister-president is terecht op zoek naar een stabiele meerderheid. Ik zou willen zeggen: hoe stabiel wil je het krijgen? Ik heb daar in de eerste termijn over gesproken. Met een meerderheid in de Tweede Kamer en een meerderheid in de Eerste Kamer samen met PRO en Volt heb je echt een stabiele meerderheid. Ik ben nog eens even teruggegaan in de tijd. Dat is een situatie die zich in de afgelopen twintig jaar niet heeft voorgedaan. Dat heeft zich in de afgelopen twintig jaar niet voorgedaan! Dus wat wil je nog meer met betrekking tot stabiliteit in de meerderheid? Dit debat heeft ook opgeleverd dat er een fundamenteel verschil is in deze Kamer tussen verschillende democratische partijen en andere partijen. Ik heb een debat gehad met de heer Van Hattem.
Voorzitter, tot slot. Dit is mijn een-na-laatste opmerking. We zijn in verwarring over mijn vraag over de uitspraak van de minister van Financiën. De minister-president heeft gezegd: brede steun voor het Belastingplan. De minister van Financiën zei: als rechts niet aan boord komt, dan komt er geen Belastingplan. Ik wil weten welke van de twee waar is, want we kunnen niet met twee lezingen leven. Ik wil graag dat dat opgehelderd wordt. Wij zijn in verwarring over de non-verbale reactie van de minister van Financiën. Help ons om dit op te lossen, want dat is van het grootste belang.
De voorzitter:
Ik geef de gelegenheid voor nog één interruptie, maar wel maar één.
De heer Van Hattem i (PVV):
Zeker, voorzitter. Ik heb vandaag vaker gemerkt dat de heer Rosenmöller in verwarring was, maar daar kan hij weinig aan doen. Ik heb hem net horen spreken over democratische en antidemocratische partijen. Hij noemde specifiek de PVV. Ik wil aan de heer Rosenmöller vragen: als hij zo'n strikt onderscheid maakt, rekent hij dan ook op de steun van de PVV-fractie bij de moties die hij wil indienen?
De heer Rosenmöller (PRO):
Dat is aan u. Dat is mijn antwoord.
De heer Van Hattem (PVV):
De heer Rosenmöller maakt een onderscheid tussen democratische en antidemocratische partijen. Vindt hij de PVV democratisch genoeg om steun van te mogen verwachten voor zijn moties?
De heer Rosenmöller (PRO):
Dat is aan u. Dit onderscheid maak ik overigens al jaren. Het verrast mij dat u nu deze conclusie trekt tijdens dit debat in de tweede termijn, want dit onderscheid maken wij al jaren. Maar dat laat onverlet dat wij collegiaal opereren, zelfs in de commissie. Ik heb eerder tegen u gezegd …
De heer Van Hattem (PVV):
Daar gaat het niet om.
De heer Rosenmöller (PRO):
… dat ik u een harde werker vind en dat u de debatten goed voorbereidt, maar ik vind uw politieke programma abject. Dat vind ik een onoverbrugbaar verschil. Als het gaat om de vraag wie onze moties steunt: zonder uw steun kunnen wij ook een meerderheid krijgen. Dat is echt aan u. Ik zal u niet per se adviseren om onze moties niet te steunen, want zo werkt het niet. Dat is echt aan u.
Voorzitter. Mijn laatste opmerking is: hoe nu verder? De minister-president heeft terecht aandacht besteed aan de geopolitieke situatie en de grote nationale uitdagingen die we met elkaar hebben. Hoe gaan we — ik zou bijna zeggen "in hemelsnaam" — met elkaar verder? Ik denk dat het hele land zo langzamerhand hunkert naar enige vorm van duidelijkheid over hoe we tot meerderheden komen om slagvaardig de internationale en nationale uitdagingen aan te kunnen pakken. Het kabinet zal op de een of andere manier, al dan niet houtje-touwtje, best wel op een meerderheid voor de begroting voor 2027 kunnen rekenen, maar ik heb er in mijn eerste termijn juist voor gepleit om dat in een breder kader te plaatsen. De uitdagingen en de problemen zijn zo gigantisch dat de hoofdstromen van de democratische politieke partijen elkaar de hand moeten reiken en moeten zeggen: "Wij verschillen; laat dat zien. We hebben overeenkomsten; laat die zien. We delen de uitdagingen. We maken een agenda. We gaan het met elkaar oplossen." De ene keer krijgt de een zijn zin en de andere keer krijgt de ander zijn zin. Ik kan daar nu niet verder over uitweiden, maar dat heb ik in mijn eerste termijn al gedaan. Ik denk dat dit voor het minderheidskabinet een manier is om tot meerderheden te komen die stabiliteit voor zowel de korte, de middellange als de lange termijn zou kunnen opleveren. Daar is dit land zeer, zeer bij gebaat.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Klip van de VVD. Zij heeft nog vijf minuten.