Verslag van de vergadering van 13 oktober 2026 (2026/2027 nr. 04)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 11.31 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Van Hattem i (PVV):
Dank, voorzitter. Voor zover van deze wetsvoorstellen al iets mag worden verwacht, is het hooguit een druppel op een gloeiende plaat, maar wel een plaat die steeds gloeiender wordt. De sluizen van de asieltsunami blijven wagenwijd openstaan onder dit kabinet-Jetten. Elke week komen er zeker 900 nieuwe gelukszoekers bij in Ter Apel; het blijft dweilen met de kraan open. Daarom moeten we heel snel naar een totale asielstop, de Spreidingswet intrekken, illegaliteit strafbaar stellen en keihard inzetten op remigratie van iedere vreemdeling die hier niks te zoeken heeft of zich misdraagt. Het vertrek van vreemdelingen moet een topprioriteit zijn, want Nederland is vol, onhoudbaar vol.
Terugkeer, waar het voorliggende wetsvoorstel ook voor bedoeld is, is hoogstnoodzakelijk. Het Economisch Instituut voor de Bouw, het EIB, becijfert dat het grootste deel van onze nieuwbouwwoningen bestemd is voor asielmigranten, terwijl Nederlanders hierdoor steeds langer op wachtlijsten staan of zelfs in hun auto moeten wonen. Gisteren stond er een verhaal in De Gelderlander over de 53-jarig Raymond, die een broze gezondheid heeft en al maandenlang in zijn auto bivakkeert voor het stadhuis van Tiel nadat zijn huur was opgezegd vanwege de verkoop van een huurpand. Deze mensen hebben geen dak boven hun hoofd, maar dit kabinet maakt zich alleen maar druk over asieleisers in Ter Apel die in het gras zouden moeten slapen. De komende jaren zouden er volgens de berekeningen van het EIB 340.000 nieuwe woningen voor asielzoekers beschikbaar moeten komen. Dat is onacceptabel en onhaalbaar. Laat daarom alle Syrische asielzoekers terugkeren naar Syrië en laat ze daar hun eigen land opbouwen, zodat er hier weer ruimte is voor onze eigen mensen.
Ondertussen worden onze steden geterroriseerd door groepen Syrische jongeren. Ik citeer: "Uitgeprocedeerde Syriërs vechten, steken en stelen erop los. Sporen van ellende in Nederlandse steden." Dat kopte De Telegraaf deze week. Ze reizen van stad naar stad om onze straten onveilig te maken en om ruzies tussen groepen uit te vechten: een complete bendeoorlog. Wat doet dit tuig hier nog? Wat doet deze minister om ze het land uit te jagen? Afgelopen zondag zat hij bij WNL op Zondag en gaf hij met betrekking tot deze Syrische jongeren aan: "Ik sta komende week in de Eerste Kamer een wet te verdedigen. Als die wordt aangenomen, hebben we meer ruimte om mensen in vreemdelingenbewaring op te nemen. We kunnen meer en sneller werken om mensen ongewenst te verklaren." Kan de minister concreet aangeven wat het precies gaat betekenen als vandaag deze wetten worden aanvaard? Wat gaat hij met deze wet met deze Syrische jongeren doen zodra deze wet gepubliceerd wordt in het Staatsblad? Gaan ze direct de vreemdelingenbewaring in? Is dat mogelijk met vreemdelingenbewaring als laatste redmiddel? Hoeveel gaat hij er uitzetten en hoe snel? Of blijft het weer bij loze woorden? Als ze al in vreemdelingenbewaring worden gezet, krijgen ze middels deze wet ook nog een extra comfortabele behandeling: van sportcoaches tot extra bezoek en internetfaciliteiten. Ze worden van alle gemakken voorzien.
En als de linkse partijen gaan klagen over kinderen in vreemdelingenbewaring … Eerder hebben we een bezoek gebracht aan het centrum in Zeist: keurig netjes, van alle gemakken voorzien, met eigen wooneenheden, zeer comfortabel. Het is mooi lommerrijk gelegen in de bossen, waardoor je je bijna in een park van Center Parcs waant. Veel Nederlandse kinderen treffen het slechter.
Ook het vertrekcentrum in Rotterdam hebben we toen bezocht, waar medewerkers door agressieve vreemdelingen werden mishandeld. Ze werden letterlijk met bakken stront besmeurd. Daar moet keihard tegen worden opgetreden. Kan de minister aangeven of deze wet nu voldoende soelaas biedt met de lockdown? Of is de directeur nog steeds te veel met handen gebonden om adequaat in te kunnen grijpen? Daarbij alle respect voor de medewerkers van het detentiecentrum, die deze klappen letterlijk opvangen.
Dan over de aantallen illegale vreemdelingen. Volgens het WODC zou het gaan om naar schatting zo'n 20.000. Hulpverleners gaven echter dit voorjaar in Trouw aan dat dit een grove onderschatting lijkt te zijn. Zo schat het WODC het aantal illegalen in Amsterdam op zo'n 3.400, terwijl het volgens hulpverleners zou gaan om zo'n 30.000, alleen al in Amsterdam. Op tv gaf de straatarts van Stichting Kruispost aan dat zij tien keer zo veel illegalen ziet als wat het WODC schat, en dan ook voor heel Nederland. Hiermee komen we uit op zo'n 200.000 illegalen landelijk, wat ook overeenkomt met het geschatte aantal illegalen in België. De cijfers van het WODC zijn veel lager dan die van de andere Europese landen en lijken dus van een systematische ondertelling uit te gaan. Daarbij gaat het WODC uit van een dalende trend, terwijl de straatarts juist een jaarlijkse stijging ziet van zo'n 10% tot 15%. Kan de minister hier duidelijkheid over geven? Worden de aantallen illegalen structureel onderschat en wat betekent dit voor de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel?
Eerder dit jaar gaf de minister in deze Kamer aan dat de door hem voorziene aanpak van strafbaarstelling van illegaliteit beperkt zou blijven tot een aantal van 100 tot 300 illegalen per jaar, een totale farce bij een aantal illegalen dat oploopt tot 200.000. Kan de minister aangeven hoeveel illegalen hij met het voorliggende wetsvoorstel per jaar in vreemdelingenbewaring wil nemen en uitzetten, en hoeveel bij zijn aangekondigde wetsvoorstel over terugkeerfrustreerders? Graag een reactie.
Voor de uitvoerbaarheid van terugkeer en vreemdelingenbewaring is ook relevant wat er nu gebeurt rond asielopvang en de status van 140.000 Oekraïners. Zij zouden nu alsnog in de asielprocedure moeten worden opgenomen. Dat legt een groot beslag op de IND. Wat betekent dat voor de terugkeer en de capaciteit van vreemdelingenbewaring? Kan de minister ook aangeven wat dit betekent voor de Spreidingswet? Telt de opvang van deze Oekraïners nu ook mee voor de gemeenten?
Een ander probleem is de verwevenheid tussen vreemdelingenrechters en de asiellobby. Deze week verscheen een journalistiek onderzoek naar de netwerken tussen rechters en de asiellobby, onder andere via VluchtelingenWerk en de Stichting Migratierecht Nederland. Herkent de minister de in dit artikel geschetste verwevenheid? Ziet hij in dat dit onderdeel is van het probleem bij het tot stand brengen van een effectief terugkeerbeleid in ons land? Graag een reactie.
Een soortgelijk probleem is te zien bij het nieuwe EU Handbook on European law relating to asylum, borders and immigration. Dit gaat sterk uit van het voorkomen van het uitzetten van gevaarlijke criminele vreemdelingen en terroristen, zet in op restricties voor collectieve uitzettingen en rolt de rode loper uit voor herhaaldelijk beroep, complexe procedures en daarmee voor uitstel van terugkeer. Ziet de minister in dat door zulke handboeken, die worden uitgegeven door de European Union Agency for Fundamental Rights, het EHRM en de Raad van Europa, de inspanningen voor een strenger asiel- en uitzettingsbeleid juist worden ondermijnd en dat die dus niet als uitgangspunt gehanteerd moeten worden door onze uitvoeringsorganisaties? Oftewel: gaan die handboeken daar van tafel? Graag een reactie.
Voorzitter, tot slot. Belangrijk is nu wel dat de dwangsommen worden afgeschaft die massaal aan asielzoekers worden uitbetaald. 7 miljoen per week! Ruim 300 miljoen wordt daarvoor gereserveerd. Het is compleet krankzinnig. Er moet onmiddellijk een hele dikke streep doorheen.
Voorzitter, tot zover in eerste termijn.
De voorzitter:
Dank u zeer, meneer Van Hattem. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Huizinga. Zij spreekt namens de fractie van de ChristenUnie.