Verslag van de vergadering van 27 oktober 2026 (2026/2027 nr. 06)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 13.53 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Beukering i (Fractie-Beukering):
Voorzitter. Inderdaad mede namens de fractie-Van Gasteren. Laat ik beginnen met een werkelijk gebeurde situatie uit mijn kennissenkring. Een oudere vrouw wordt bestolen in een verzorgingshuis. Er zijn camerabeelden. Haar gemachtigde vraagt direct de volgende dag om die beelden veilig te stellen. Het antwoord: voor het veiligstellen moet eerst de politie worden ingeschakeld. Die heeft echter geen capaciteit om onmiddellijk te handelen. Een week later kan de politie dat wel. Echter, het is te laat. De beelden zijn inmiddels verdwenen, want ze worden slechts één week bewaard. Het slachtoffer staat met lege handen. Einde verhaal.
Voor wie hebben wij onze mooie rechtsstaat eigenlijk ingericht? Hoe kan het dat een verzoek om bewijs te bewaren vastloopt totdat het bewijs er niet meer is? Een rechtsstaat leeft van het vertrouwen dat burgers daadwerkelijk worden beschermd en dat het recht zonder aanziens des persoons, zonder omwegen en met gezond verstand wordt toegepast. Gelijke monniken, gelijke kappen. Juist dat vertrouwen staat onder druk, wanneer verschillen in optreden voor burgers nauwelijks te begrijpen zijn. Ik geef vier korte voorbeelden. Helaas zijn er veel meer. Een voorbeeld zijn de helaas beroemde blokkeerfriezen en Extinction Rebellion op de snelweg.
Allereerst de prioriteiten bij schaarse capaciteit. De Algemene Rekenkamer stelde onlangs vast dat in 2024 ruim 10.000 aangiften en meldingen van ernstige misdrijven niet werden behandeld. Daaronder waren ongeveer 200 zedenzaken. Bij ongeveer 3.000 van die ernstige zaken werd het onderzoek vroegtijdig beëindigd wegens capaciteitstekort bij politie of het OM. Tegelijkertijd vervolgt het OM podcastmakers Jan Roos en Dennis Schouten wegens vermeende vernederende seksistische belediging van twee vrouwen. Het OM verbindt die vervolging aan een cultuur waarin ernstiger geweld tegen vrouwen mogelijk wordt. Ik loop niet vooruit op het oordeel van de rechter. Natuurlijk kan belediging ook strafbaar zijn. Maar wanneer bescherming van vrouwen de rechtvaardiging voor vervolging is, vragen wij de minister via u, voorzitter, om ons uit te leggen hoe die prioriteit zich verhoudt tot het wachten van slachtoffers van seksueel geweld. Welke concrete afweging bepaalt waar de schaarse mensen en middelen worden ingezet? En wat kan een slachtoffer van zedengeweld daarmee?
Het tweede voorbeeld betreft de moskee in Heerlen en het CIDI in Den Haag. In Heerlen kregen twee mannen zes en acht weken onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor het bekladden van een moskee en het ingooien van een ruit. Bij het CIDI kregen twee vrouwen die het pand besmeurden ieder een geheel voorwaardelijke geldboete van €350. Die zaken zijn juridisch niet geheel gelijk. In Heerlen waren er hakenkruisen, anti-islamitische teksten en eerdere veroordelingen. Eén verdachte werd ook veroordeeld wegens diefstal. Bij het CIDI achtte de rechter het door het OM aangevoerde discriminatoire aspect echter niet bewezen. Die verschillen moeten we benoemen. Maar de uitkomsten blijven voor een burger moeilijk naast elkaar te plaatsen. Daarom moet inzichtelijk zijn welke factoren zo'n groot verschil in straf verklaren. De bescherming tegen intimidatie mag er nooit van afhangen wie het slachtoffer is of onder welke politieke vlag of links-activistische groep de dader handelt.
Ons derde voorbeeld betreft de grens tussen een strafbare uiting en een toegestane uiting. Op 7 oktober werden op de Dam steunbetuigingen aan Hamas getoond en werd de aanslagdatum bejubeld. Volgens het Amsterdamse OM was er geen sprake van opruiing, omdat de uitingen niet aanmoedigden tot het plegen van strafbare feiten. Bij de zogenaamde discriminatoire en discriminerende projecties "white lives matter" op de Erasmusbrug volgden er wél vervolgingen en veroordelingen. Dat bleek later om meerdere teksten en strafbare feiten te gaan, maar het ging niet enkel om die woorden.
Wie een terroristische organisatie toegejuicht ziet worden bij ons Nationaal Monument begrijpt niet vanzelf waarom de strafwet daarbij geen antwoord heeft. Een vraag aan de minister: is hier sprake van een leemte in de wet? En zo ja, gaat de regering die dichten, met behoud van vrijheid van meningsuiting? En zo nee, wordt de grens consequent toegepast en begrijpelijk uitgelegd?
Ten vierde Alkmaar. Bij AZ tegen Hapoel Beer Sheva worden de uitsupporters geweerd. De driehoek beroept zich op een combinatie van veiligheidsrisico's rond de wedstrijd, het verblijf en de verplaatsing van de supporters. Veiligheid is een serieuze verantwoordelijkheid, maar een collectieve uitsluiting vraagt toch om een betere uitleg en onderbouwing. Welke minder ingrijpende mogelijkheden zijn hierbij onderzocht? Hoe voorkomen wij dat dreiging en intimidatie uiteindelijk bepalen wie hier nog welkom is?
Voorzitter. Deze voorbeelden bewijzen niet dat rechters of officieren politieke voorkeuren laten meewegen. Ze vragen wél om uitleg en verantwoording. Rechterlijke onafhankelijkheid ontslaat de regering niet van haar verantwoordelijkheid voor werkbare en begrijpelijke wetten, voldoende capaciteiten en controleerbare prioriteiten. Daarom vragen wij de minister om inzichtelijk te maken welke criteria bepalen wat wordt onderzocht en vervolgd, en welke zaken wegens capaciteitstekort terzijde worden gelegd en voor hoelang. Zorgt de minister binnenkort voor een praktische werkwijze waarmee kwetsbaar bewijs onmiddellijk kan worden veiliggesteld? Hoe bevordert de minister dat grote verschillen in strafrechtelijke afdoening begrijpelijk worden uitgelegd, zonder in individuele rechtelijke gevallen te treden?
Voorzitter. Vertrouwen groeit wanneer burgers zien dat de overheid hen beschermt en haar keuzes kan uitleggen en verantwoorden: gelijke monniken, gelijke kappen, ook wanneer dat politiek ongemakkelijk is.
We kijken uit naar de antwoorden. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef nu graag het woord aan de heer Marquart Scholtz van de fractie van de BBB.