Dinsdag 30 juni 2026, commissie Immigratie & Asiel / JBZ-Raad (I&A/JBZ)

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of na stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

Het wetsvoorstel wijzigt de Begrotingsstaten Asiel en Migratie 2026 (36.800 XX). De Eerste Kamer heeft het voorstel voor deze begrotingsstaten op 14 april 2026 na stemming bij zitten en opstaan aangenomen.

Amendementen

Conform de afspraken uit het overleg van de Voorzitter met de commissievoorzitters attendeert de griffie de commissieleden op aangenomen amendementen die zijn ontraden door de regering om redenen van rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en/of handhaafbaarheid. Het wetsvoorstel is op 18 juni 2026 door de Tweede Kamer aanvaard. Daarbij zijn geen amendementen aangenomen, het ene ingediende amendement is verworpen.

Achtergrond

Op 18 juni jl. heeft de Tweede Kamer gestemd over de suppletoire begrotingswetsvoorstellen samenhangend met de Voorjaarsnota 2026. Omdat de Tweede Kamer altijd op één moment stemt over alle (suppletoire) begrotingsstaten, worden de aangenomen suppletoire begrotingen in één keer aangeboden aan deze Kamer. Voorgesteld wordt om deze wetsvoorstellen, waar mogelijk, vóór het zomerreces af te ronden. In dat kader wordt geadviseerd om de suppletoire begrotingen op 23 juni, of uiterlijk 30 juni, in de betreffende commissies voor procedure te agenderen.

Bij de behandeling van een suppletoire begroting staan alle reguliere instrumenten ter beschikking van de commissie.

Met het afronden van de behandeling van zoveel mogelijk suppletoire begrotingsvoorstellen voorafgaand aan het reces wordt de kans verkleind dat in het reces een beroep moet worden gedaan op artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Dit artikel biedt een grondslag voor het doen van uitgaven voor nieuw beleid dat geen uitstel kan velen, in de periode waarin (suppletoire) begrotingen nog niet door beide Kamers zijn goedgekeurd. In die situatie kan niet worden uitgesloten dat de Kamers tijdens het zomerreces op korte termijn (‘onverwijld’) een oordeel moeten geven over de vraag of zij zich voldoende geïnformeerd achten over de betreffende uitgaven.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

• - 

  Geen internetconsultatie
• - 

  Geen uitvoeringstoets

Hierbij wordt opgemerkt dat internetconsultaties en uitvoeringstoetsen bij begrotingen ongebruikelijk zijn.

Beslispunten

• - 

  Welke fracties wensen heden inbreng voor het verslag te leveren?
• - 

  Wenst de commissie het wetsvoorstel reeds aan te melden voor plenaire behandeling (onder voorbehoud van tijdige ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag) of wenst zij de mogelijkheid van een tweede verslag open te houden?
• - 

  Bij aanmelding voor plenaire behandeling: welk datumvoorstel voor de plenaire behandeling wenst de commissie aan de Kamervoorzitter te doen?
• - 

  Bij aanmelding voor plenaire behandeling: welke termijn wenst de commissie te stellen voor de ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag?

NB. in het verslag kunnen ook vragen worden gesteld over de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (34.309).

Toelichting

Tijdens de bespreking van de procedure van dit wetsvoorstel bleek een aanzienlijk aantal fracties voorstander van een snelle plenaire behandeling. Desgewenst kan de commissie het wetsvoorstel vandaag al aanmelden voor plenaire behandeling. Daarbij geldt wel dat na het zomerreces pas op 13 oktober weer een vrije dinsdag te vinden is. Wil de commissie eerder, dan moet het debat samen met of in plaats van een ander wetsvoorstel worden ingepland. Een overzicht van reeds geplande debatten:

8 september: Wet aanpassing Regeling dienstverlening aan huis (36.744)

15 september: Prinsjesdag

22 september: Wet modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel (36.547)

29 september: Algemene Europese Beschouwingen (dagvullend)

6 oktober: Algemene Politieke Beschouwingen (dagvullend)

13 oktober: -

20 oktober: herstreces

27 oktober: Staat van de Rechtsstaat (dagvullend)

Geconsolideerde wettekst

De tekst van de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring wordt door de novelle op verschillende plaatsen gewijzigd. De commissie heeft daarom het ministerie verzocht om een geconsolideerde wettekst op te stellen. De tekst is alleen een hulpmiddel; een formele status heeft het document niet. U treft het bijgevoegd aan.

Amendementen Novelle

Conform de afspraken uit het overleg van de Voorzitter met de commissievoorzitters attendeert de griffie de commissieleden op aangenomen amendementen die zijn ontraden door de regering om redenen van rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en/of handhaafbaarheid. De novelle is op 4 juni 2026 door de Tweede Kamer aanvaard. Daarbij zijn tien amendementen aangenomen, waarvan er één door de minister is ontraden: Amendement nr. 30 over het oprekken van de maximale insluitingstermijn in het verblijfsregime van 12 naar 15 uur.

De minister van A&M geeft aan dat dit naar verwachting een risico zal vormen voor zowel de hanteerbaarheid van de uitvoering alsook voor de uitvoerbaarheid in juridische zin. Naar aanleiding van dit oordeel is het amendement door de indiener gewijzigd (nr. 51), maar alleen ten aanzien van de toelichting.

De indiener stelt zich in het oorspronkelijke amendement (nr. 30) in de toelichting op het standpunt dat het 'beginsel van minimale beperkingen van een verblijfsregime' - dat in het wetsvoorstel wordt geïntroduceerd - geen juridische basis heeft. Hij bepleit een strenger regime, omdat het thans voorgestelde volgens hem tot veiligheidsrisico’s leidt en tot grote werkdruk voor de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). In de toelichting bij het gewijzigde amendement (nr. 51) wordt door de indiener het uitgangspunt benadrukt dat de vrijheid en autonomie van de vreemdeling overeind moeten blijven. Hij wijst echter ook op personeelstekorten bij de DJI en wil deze dienst door aanpassing van de maximale insluittermijn de ruimte geven om het verblijfsregime op een verantwoorde wijze te kunnen uitvoeren.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Cf. de notitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Er is geen internetconsultatie beschikbaar van de novelle.

Er zijn geen uitvoeringstoetsen beschikbaar van de novelle.

Beslispunt

Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 18 juni 2026 met de minister van A&M in nader schriftelijk overleg te treden?

Toelichting

Op 29 januari 2026 heeft de Europese Commissie een mededeling gepubliceerd met de titel Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer. De mededeling is in 2025 door de commissie als prioritair aangemerkt, als gevolg waarvan zij in de commissievergadering van 10 februari jl. geagendeerd is om de gewenste procedure te bepalen. De commissie heeft in die vergadering besloten de mededeling opnieuw te agenderen wanneer het BNC-fiche de Kamer is toegezonden.

Later is ambtelijk vernomen dat er geen BNC-fiche zou worden opgesteld voor de Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer. Wel is in de geannoteerde agenda van de formele JBZ-Raad van 5 en 6 maart 2026 (32.317, PY, p. 2-3) een appreciatie van de strategie opgenomen. De commissie besloot in haar vergadering van 24 maart 2026 de strategie in behandeling te nemen en op 21 april 2026 gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie.

Bij uitgaande brief van 6 mei 2026 zijn vragen aan de regering gesteld, gebaseerd op inbreng van de leden van de fracties van Volt en de PvdD gezamenlijk. De antwoordbrief van de minister van A&M van 18 mei 2026 is heden ter bespreking bijgevoegd.

Bij uitgaande brief van 12 mei 2026 zijn in het kader van de politieke dialoog vragen aan de Europese Commissie gesteld, gebaseerd op inbreng van de leden van de fractie van de BBB. Deze brief is nog niet beantwoord.

Novelle bij wetsvoorstel 36332 ingediend

Op 25 juni jl. is de Novelle schrappen arbeidsmarkttoets voor de Europese blauwe kaart (36972) ingediend bij de Tweede Kamer. Deze novelle betreft een inhoudelijke wijziging van het wetsvoorstel Verblijf en toegang hooggekwalificeerde derdelanders (36332), dat op 27 mei 2025 werd aangenomen door de Tweede Kamer. Uw commissie heeft tijdens haar vergadering van 3 juni 2025 besloten een brief te sturen aan de toenmalige ministers van en voor A&M met het verzoek om een uitvoeringstoets uit te voeren naar het wetsvoorstel en de daarop aangenomen amendementen. De uitvoeringstoets en de bijbehorende reactie van de minister van A&M zijn ontvangen op 30 januari jl. (36332, B). De minister gaf in zijn reactie aan:

'Gelet op al het vorenstaande achten de IND en UWV het wetsvoorstel in deze vorm dan ook niet uitvoerbaar. Na uitvoerig overleg met deze uitvoeringsorganisaties en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is uiteindelijk vastgesteld dat de uitvoering van de verplichte arbeidsmarkttoets niet van UWV en de IND gevergd kan worden. [...] Zodoende zie ik geen beter alternatief dan een wetswijzigingstraject starten om de arbeidsmarkttoets voor de blauwe kaart weer uit de Vreemdelingenwet 2000 te schrappen. '

Uit daaropvolgende correspondentie bleek dat de minister met het wetswijzigingstraject doelde op een novelle (36332, C). De commissie besloot daarop de behandeling van het wetsvoorstel aan te houden en de novelle af te wachten. De nu ingediende novelle beoogt de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel in deze te verbeteren.