Debat samengevat: Wet herziening bedrag ineens

Senator Van Gurp (GroenLinks-PvdA) sprak mede namens de fracties CDA en ChristenUnie. Hij is blij dat de invoeringsdatum van de wet is verschoven naar 1 januari 2029. Hij waarschuwde wel dat mensen de gevolgen van het opnemen van het bedrag ineens moeten kunnen overzien: 'Onze zorg is dat als we ze daar niet heel goed in begeleiden mensen wel eens keuzes kunnen maken waar ze spijt van kunnen krijgen.'

Voor JA21-senator Baumgarten is het belangrijk dat pensioengerechtigden over de mogelijkheid beschikken om 10% ineens op te nemen. Maar, voegde hij eraan toe, het zal als teleurstelling voelen dat de invoering weer is uitgesteld. Hij vroeg de minister dan ook toe te zeggen dat 1 januari 2029 de harde deadline is. 'Verder uitstel ondermijnt het broze vertrouwen van de samenleving in pensioenuitvoerders en politici,' zei hij.

Volgens PVV-senator Bezaan blijkt dit wetsvoorstel een 'opmerkelijk vermogen te hebben om door de tijd te reizen.' De invoering is in acht jaar tijd zes keer verschoven, zei zij. 'Het gaat om een recht dat de Nederlanders al jaren in het vooruitzicht is gesteld.' Ze vroeg de minister of de informatievoorziening via de keuzetool van Nibud inmiddels gereed is en toegankelijk voor iedereen.

50PLUS-senator Van Rooijen sprak mede namens de Fractie-Van Gasteren. Hij haalde deskundigen aan die stellen dat het wetsvoorstel moeilijk te doorgronden is voor burgers. 'We zien een regeling waarbij burgers geconfronteerd worden met een doolhof. Dit is toch geen eenvoudig keuzerecht? Kan de minister ons garanderen dat er meer inzicht komt? Zonder begrijpelijkheid is er geen sprake van keuzevrijheid.'

SP-senator Van Apeldoorn zei dat volgens de regering met dit wetsvoorstel uitvoering is gegeven aan de motie-Oomen. 'Er zit zeker verbetering in, maar onze bredere zorg is niet weggenomen,' zei hij. De vraag is of mensen volledig geïnformeerd een keuze kunnen maken. Hij ziet ongelijkheid ontstaan bij lagere inkomens voor wie een verlies van toeslagen een gevolg kan zijn. Daardoor wordt het bedrag ineens minder aantrekkelijk.

D66-senator Moonen vroeg of de monitoring en evaluatie van de invoering naar voren kan worden gehaald, om eerder mogelijke kwetsbaarheden zichtbaar krijgen. Ook zij vond het verstandig dat de inwerkingtreding is uitgesteld. 'Tegelijkertijd zien we ook dat het voor een aantal mensen een teleurstelling is. Daarom belangrijk dat we de definitieve datum kiezen en daar ook aan vasthouden.'

Ook VVD-senator Van Ballekom accepteerde het uitstel. Het is belangrijk dat pensioengerechtigden goed worden geïnformeerd: 'We moeten zo veel mogelijk voorkomen dat mensen beslissingen nemen die ongewenste gevolgen hebben.' Pensioenfondsen hebben daar geen inzicht in, ze hebben daarbij hulp nodig van de Belastingdienst, zei hij.

FVD-senator Dessing zei dat het pensioen vakkundig steeds verder wordt uitgekleed. Deze wet geeft mensen recht om te doen met wat hun geld is, maar ze moeten wachten op een bedrag dat hen al jaren wordt beloofd. 'Ze worden beroofd van perspectief en van gevoel dat zij recht hebben op geld waarvoor zij jaren hebben gewerkt.' Hij riep de regering op tot zo snel mogelijke invoering.

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegde toe dat 1 januari 2029 de harde deadline is: 'Halen we het niet, dan kunt u me naar de Kamer sleuren.' Volgens hem snappen mensen wel dat als ze bedrag ineens opnemen dat dat ten koste gaat van hun pensioen daarna. Wat ze niet snappen, is hoe het zit met het ingewikkelde belasting- en toeslagenstelsel.

Er is keuzebegeleiding, maar als iemand bij meerdere fondsen heeft gespaard, dan moet het ook bij meerdere fondsen worden opgenomen. Informatie wordt in verschillende talen aangeboden. Zodra de keuzetool van Nibud af is, komt er een demonstratie aan het parlement. Dat zou aan het eind van 2026, begin 2027 kunnen. Vijlbrief zegde toe dat bij de evaluatie specifiek zal worden gekeken naar de lage inkomensgroepen.

In januari 2021 is in de Eerste Kamer de Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen aangenomen. Die wet heeft tot doel mensen meer keuzevrijheid te geven bij het benutten van hun pensioen, door het mogelijk te maken dat mensen bij pensionering maximaal 10% van hun pensioen in één keer kunnen opnemen als bedrag ineens.

• - 

  Tijdens de behandeling van dat wetsvoorstel in de Tweede Kamer is het wetsvoorstel gewijzigd vanwege de geboortedatumproblematiek. Het werd als onrechtvaardig ervaren dat mensen vanwege hun geboortedatum een wisselende AOW-premie moesten betalen in het jaar van pensionering.

• - 

  Tijdens de behandeling in de Eerste Kamer bleek dat deze extra mogelijkheid de administratie, communicatie en keuzebegeleiding voor pensioenuitvoerders bemoeilijkt. Onder andere om die reden aanvaardde de Kamer de motie-Oomen-Ruijten c.s. over het keuzerecht voor een bedrag ineens.

• - 

  De uitvoering van die motie is de aanleiding voor deze Wet herziening bedrag ineens. Met dit wetsvoorstel wordt volgens de regering een beter uitvoerbaar en communiceerbaar alternatief voorgesteld voor de mogelijkheid van uitgestelde uitbetaling.