Debat samengevat: begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid



Dinsdagavond 16 juni debatteerde de Eerste Kamer over de begroting 2026 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Senator Martin van Rooijen (50 PLUS) was de enige spreker tijdens dit plenaire debat. Het wetsvoorstel werd aan het einde van het debat zonder stemming aanvaard.

Van Rooijen greep deze begroting aan om te waarschuwen voor ingrepen in de AOW en met name de fiscalisering van de AOW. De AOW is een prachtig stelsel, zei hij, het is van ons allemaal. De overheid organiseert het. Dat betekent niet dat het geld van de overheid is, integendeel: het gaat hier om geoormerkt geld dat afkomstig is van premies die zijn betaald door mensen in hun werkzame leven. Van Rooijen vroeg zich af of de minister de juiste bewaker is van dit geoormerkte geld. Volgens 50PLUS is sprake van diefstal als op de AOW wordt gekort. Als de overheid geld tekortkomt, moet dit niet worden weggenomen bij de ouderen. De rijke ouderen worden gekort en de armere ouderen krijgen er weinig bij. Mensen met een klein pensioen worden het hardst geraakt. Terwijl de AOW een goed te betalen stelsel is, zei de senator.


Te weinig premie

Van Rooijen voerde verschillende berekeningen op om te bewijzen dat het niet klopt dat de AOW te duur wordt. Er is sprake van scheefgroei van de financiering: 7 miljoen werkenden betalen te weinig premie voor de 4 miljoen AOW'ers. Dit komt door de arbeidskorting, die hij 'een sluipmoordenaar' noemde. Hierdoor betalen werkenden geen 18% voor hun eigen volksverzekering, maar 6%, en dat is schadelijk voor het stelsel, zei hij. Ook het spreiden van de fiscalisering van de AOW over verschillende jaren helpt volgens 50PLUS niet.


Antwoord minister

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dankte Van Rooijen voor zijn gloedvolle betoog en noemde de AOW een kroonjuweel van ons sociale verzekeringssysteem. Het is alleen geen perfect ronddraaiend systeem, zoals de senator beweerde, aldus de minister. De regering heeft een brief hierover aan de vakbonden gestuurd: als het om deze bedragen gaat, dan moet de politiek zich de vraag kunnen stellen of er ook andere wensen zijn en welke lastenverdeling wenselijk is. Over de techniek van het stelsel zei de minister dat de uitgaven wel degelijk omhoog gaan. De cijfers van het CPB zijn leidend. Hij wil geen instituten ter discussie stellen, want die vormen de vangrails van onze samenleving. Met de motie-Grinwis in de Tweede Kamer is al beloofd hier goed naar te kijken. Het voorstel van een een-op-een koppeling tussen levensverwachting en AOW is al losgelaten door de regering. Er is geen voorstel in voorbereiding voor fiscalisering van de AOW, stelde de minister Van Rooijen gerust. Dat is geen toezegging want het gesprek met de sociale partners over deze kwestie loopt nog, besloot hij.