Lancering PACE-netwerk ter bevordering van de uitvoering van uitspraken van het EHRM



Op vrijdag 13 november 2026 is een nieuw netwerk gelanceerd ter bevordering van de uitvoering van uitspraken van het Europees Hof voor de Mensenrechten (EHRM) van de Raad van Europa Parlementaire Assemblee (PACE). De eerste vergadering van het netwerk was in de Tweede Kamer in Den Haag, vanwege de connectie van de stad met internationaal recht. Eerste Kamerleden Rian Vogels (VVD, delegatieleider) en Gala Veldhoen (PRO), beiden lid van dit netwerk, waren gastvrouw van de bijeenkomst. PACE-delegatielid Tekke Panman (BBB) was ook aanwezig. Twintig parlementsleden uit Raad van Europa-landen waren voor deze bijeenkomst afgereisd naar Nederland. Een dag eerder brachten zij een bezoek aan het International Criminal Court (ICC). Het ICC was ook onderwerp van gesprek op de vrijdag. Voormalig PACE-president Tiny Kox was ook uitgenodigd.

Blijvende aandacht voor uitspraken Hof

Staatssecretaris Anneke van Dijk van Justitie & Veiligheid onderstreepte dat internationale rechtspraak om voortdurende inzet vraagt. Zij benadrukte daarbij het belang van het netwerk en de rol van parlementsleden om vragen te blijven stellen over de uitvoering van uitspraken van het Hof. Volgens Van Dijk moeten mensenrechten en internationale rechtspraak niet slechts op papier staan, maar ook daadwerkelijk leiden tot veranderingen in de levens van mensen. Ze refereerde in haar speech naar het aanstaande voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa vanaf mei 2027. Dan zal ook de uitvoering van de uitspraken van het Hof en het respecteren van de mensenrechten de nodige aandacht krijgen, onder meer in Caribisch Nederland.

MH17-uitspraak

Rian Vogels stond in haar welkomstwoord stil bij de voor Nederland belangrijke MH17-uitspraak van juli 2025. Het EHRM constateerde dat Rusland verantwoordelijk was voor meerdere mensenrechtenschendingen, voor het neerhalen van het vliegtuig en voor het ontbreken van een effectief onderzoek. 'Voor de families van de slachtoffers was die uitspraak veel meer dan een juridisch oordeel, het bood erkenning aan de slachtoffers en droeg bij aan het ter verantwoording roepen van de verantwoordelijken,' zei Vogels. Ze merkte op dat het netwerk een waardevolle gelegenheid biedt om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. 'Uiteindelijk gaat het erom dat internationaal recht daadwerkelijk betekenis krijgt in het dagelijkse leven van mensen.'

Bijdragen

Diverse experts uit binnen- en buitenland werden gehoord, onder wie Rick Lawson, voorzitter van het College voor de Rechten van de Mens, Marina Brilman, adjunct-agent van het Koninkrijk der Nederlanden bij het EHRM, Stefica Staznik, regeringsagent van Kroatië bij het EHRM, Ivan Novosel, programmadirecteur van het Mensenrechtenhuis Zagreb en Leonie von Braun, senior aanklager bij het Internationaal Strafhof.

PACE-Netwerk

In april 2026 is het PACE-Netwerk van Parlementariërs ter Bevordering van de Uitvoering van Uitspraken van het EHRM opgericht om invulling te geven aan de oproep van het Comité van Ministers om de dialoog met nationale parlementen te versterken. Het netwerk biedt een platform voor parlementsleden om nationale wetgevende macht in te zetten wanneer de uitvoering van langlopende (systemische) arresten stagneert.