Plenair Veldhoen bij behandeling Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties



Verslag van de vergadering van 17 maart 2026 (2025/2026 nr. 21)

Status: ongecorrigeerd

Aanvang: 21.09 uur

Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.


Bekijk de video van deze spreekbeurt

Mevrouw Veldhoen i (GroenLinks-PvdA):

Dank u wel, voorzitter. Ik ben geen klusser, zeg ik er meteen bij, maar het gaat vanavond vaak over de metafoor van de gereedschapskist. Op zich heb ik er best begrip voor dat die vol moet zitten, maar dan moet die gereedschapskist wel gevuld zijn met goed gereedschap: gereedschap waar je wat aan hebt, dat burgemeesters en het OM willen hebben en dat van stevig en goed materiaal gemaakt is. Dat betekent voor mij dat het in overeenstemming moet zijn met rechtsstatelijke beginselen. Dat is wat mij betreft nu niet het geval. Het gereedschap is niet solide. We hebben vandaag nog een reparatie moeten uitvoeren; ik noem artikel 3.7. Het gereedschap is ook niet veilig, want het brengt risico's met zich mee op het gebied van grondrechten en privacybescherming. Iedere klusser weet volgens mij dat een goede klus begint met goed gereedschap.

De zorgen over de wet zijn bij ons niet weggenomen. Er blijven principiële bezwaren bestaan als het gaat over noodzaak, proportionaliteit en rechtmatigheid. Over de noodzaak zegt de minister onder andere dat in de evaluatie zal worden meegenomen hoe die nieuwe bevoegdheden zullen worden ingezet. Maar dat is wat ons betreft toch een beetje de omgekeerde wereld. Eerst moet je de noodzaak vaststellen en dan pas een wet invoeren in plaats van eerst een wet invoeren en daarna bekijken of er een noodzaak is.

Ook de uitvoerbaarheid is voor ons van groot belang. We luisteren wat dat betreft goed naar de organisaties die met de uitvoering van deze wet belast zullen worden. Anders dan de minister zegt, hebben wij toch goed gehoord dat zowel het OM als de burgemeesters hebben gezegd: leg deze wet niet bij ons neer. We hebben ook na het gesprek van de minister met deze organisaties niet van hen gehoord dat ze er inmiddels anders over denken.

Ten aanzien van artikel 3.7 heb ik al gezegd dat ik het een bijzondere gang van zaken vind dat het eigenlijk hier ter plekke gerepareerd moest worden. Dat geeft voor ons wel aan dat het voorstel niet voldoende doordacht is. Deskundigen hebben dat ook aangegeven. Het is rommelig. Het is zodanig aangepast dat het op verschillende gedachten hinkt. Daarmee is het gewoon een slecht doordacht en een slecht uit te voeren voorstel.

Ook hebben we grote zorgen over het delen van gegevens met een heel grote groep van meer dan tien derden zonder dat er regelgeving is waarmee duidelijk is hoe die gegevens precies worden gedeeld en hoe je die gegevensdeling weer terug zou kunnen draaien als dat opportuun is.

Kortom, wat onze fractie betreft kan deze wet de toets van de Eerste Kamer op rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid niet doorstaan. Wij zullen dan ook tegen deze wet stemmen.

Dank u wel.

De voorzitter:

Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer Dittrich van de fractie van D66.