Toezegging onderzoek versnelling invoering kostengebaseerde warmtetarieven en proefprojecten met cost-plusaanpak (36.800 M)

De minister van Klimaat en Groene Groei zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Crone (GroenLinks-PvdA), toe dat zij samen met de ACM zal onderzoeken hoe de overgang naar kostengebaseerde warmtetarieven (fase 2 en 3) kan worden versneld, waarbij zij eerst in gesprek gaat met gemeenten en vervolgens met warmtebedrijven en warmtecoöperaties en ook de uitkomsten van het IBO betrekt. Daarnaast zegt zij toe dat zij zal verkennen of een aantal warmteprojecten de ruimte kan krijgen om met kostengebaseerde tarieven (cost-plusaanpak) te experimenteren, zodat hiervan lessen kunnen worden getrokken voor de verdere ontwikkeling van de tariefregulering.

Handelingen I 2025/2026, nr. .., item .., p.

De heer Crone (GroenLinks/PvdA):

“Voorzitter. Bij het klimaatbeleid zien we een vertraging in plaats van een versnelling en dat is eigenlijk ook van toepassing op het warmtedossier. Het warmtedossier is natuurlijk een kernpunt van klimaatbeleid, want we willen lokale warmtevoorziening fossielvrij maken. Veel gemeentes zijn met projecten bezig, net als netbeheerders, woningcorporaties en energiegemeenschappen, maar ik hoor heel vaak dat ze nu al in de pauzestand zijn of zelfs stoppen. Warm Heeg — klein, maar een love baby van veel warmteliefhebbers, omdat ze een van de eersten waren — is er vorige week mee gestopt. Enexis heeft dat ook gedaan en zegt: wij drukken op de pauzeknop, want de regelgeving is veel te complex en ook de financiering is onoverzichtelijk en onvoldoende. Ik vraag de minister of zij dit ook hoort.

(…)

Gemeentes moeten in het najaar al plannen per wijk neerleggen waarin staat wat er in die wijk gaat gebeuren: wordt het full electric of wordt het een warmtenet? Maar ze kunnen niet tegen de burgers zeggen hoe het zit. Ze hebben weliswaar de regie, maar ze moeten ook vertellen wat voor tarief er ongeveer gaat komen, in ieder geval wat voor formule voor het tarief en dat kunnen ze niet zeggen, want de formule komt pas later, net als de invulling: pas in 2037. Hoe is het mogelijk? Kunnen we parallel aan dat lange traject — voor de insiders: fase 1, 2 en 3 — niet veel sneller werken met kansrijke projecten, die meestal niet alleen gaan over monowarmte, maar ook over verbinding met stroom, al dan niet op wind of zon, integratie van opslagsystemen, zoals aquathermie en ondergrondse opslag, batterijen, congestie enzovoorts? Die willen tempo en flexibiliteit, ook in de tariefmogelijkheden.

(…)

De minister zegt: "Een invulling met referentietarieven is mogelijk, maar er is ook een invulling mogelijk waarbij tariefregulering voor het grootste deel overeenkomt met wat de vragenstellers voorstellen." Die vragenstellers waren in dit geval BBB en wij, maar ook het CDA. "Deze leden wijzen terecht op het belang van boekhoudkundige regels", maar het kan dus best eerder en sneller. Met de directe cost-plusbenadering zouden we direct kunnen beginnen en niet vier tot negen jaar hoeven wachten. Sterker nog, ik hoorde vanmorgen dat de ACM drie jaar geleden al in de uitvoeringstoets ervoor heeft gepleit om fase 3 naar voren te halen. Wist ik dat maar, dan had ik dat veel eerder gezegd. Maar de vorige minister heeft dat advies van de ACM niet overgenomen. Kan de minister dat foutje herstellen? Daardoor ontstaan namelijk mogelijkheden om veel sneller monowarmteprojecten maar ook juist de bredere projecten te doen. Misschien moeten we daarvoor zelfs een experimentele fase inbouwen. Het mag van de ACM kennelijk ook al zonder experimentele fase. Maar daaraan moet een experimentele garantie- of waarborgconstructie worden gekoppeld; een definitieve constructie regelen duurt waarschijnlijk te lang.

(…)

Voorzitter. Ik ga niet op de details in, maar zo'n waarborgfonds, waar wat mij betreft onmiddellijk mee begonnen zou moeten worden, zou heel goed zijn, omdat dat de potentie weer opent voor initiatieven die nu zeggen dat ze er binnenkort misschien mee stoppen.”

Handelingen I 2025/2026, nr. .., item .., p.

Minister Van Veldhoven – Van der Meer:

“Dan ga ik nu naar de warmte. De heer Crone wil graag zo snel mogelijk over op kostengebaseerde tarieven. Dat steun ik. Daarom wil ik in de uitwerking heel graag samen met de ACM breed onderzoeken wat er mogelijk is om die overgang naar fase 2 en 3 te versnellen. Daar zou ik dan wel graag een paar handvatten voor willen hebben. Ten eerste denk ik dat het heel goed is dat we een nader gesprek hebben met een representatieve samenstelling van gemeenten, om eventuele zorgpunten van hen te horen. Daarna moet er een vervolggesprek met warmtebedrijven komen, inclusief een vertegenwoordiging van warmtecoöperaties, om ook bij hen heel goed nog eens op te halen welke zorgen zij hebben. Ook zijn er de uitkomsten van het ibo naar onder andere de betaalbaarheid van warmte. Dat zal waarschijnlijk begin oktober gereed zijn, dus dat zou ik daar graag bij willen betrekken.

Aanvullend doet de heer Crone een voorstel om een aantal nieuwe projecten de ruimte te geven om zelf kostengebaseerde warmtetarieven vast te stellen om op die manier lessen te trekken voor de verdere doorontwikkeling van de tariefregulering. Daar sta ik heel positief tegenover. De huidige Warmtewet biedt eventueel ruimte om andere tarieven af te spreken. Die blijft trouwens ook onder de Wcw bestaan. Daarom vind ik het interessant om hiermee aan de slag te gaan: als een soort botsproef de ruimte geven aan een aantal bedrijven om die te laten oefenen met een cost-plusaanpak, gewoon ter versnelling van die fase 2 en 3.”

Brondocumenten

• 6 juli 2026
  toezegging gedaan