Europees Semester 2015



Op deze themapagina treft u diverse kerndocumenten aan in het kader van het Europees Semester 2015. Relevante parlementaire documenten treft u tevens in kamerstukdossier CXII

Europa 2020 is de groeistrategie van de Europese Unie (EU) voor de komende 10 jaar. De EU moet een slimme, duurzame en inclusieve economie worden in een snel veranderende wereld. Dit betekent dat de EU en de EU-landen samen moeten werken aan meer werkgelegenheid, hogere productiviteit en meer sociale samenhang.

Alle EU-lidstaten hebben beloofd mee te werken aan Europa 2020 en de doelstellingen vertaald in nationale doelen en beleid. Maar alleen als de maatregelen van alle landen doelgericht en goed op elkaar afgestemd zijn, zullen zij leiden tot de gewenste groei.

Daarom heeft de Europese Commissie besloten tot een jaarlijkse cyclus van economische beleidscoördinatie: het Europees Semester. Elk jaar maakt de Europese Commissie een gedetailleerde analyse van de economische en structurele hervormingen in de EU-landen en doet zij aanbevelingen voor de komende 12-18 maanden.

Het Europees Semester begint wanneer de Commissie, meestal tegen het einde van het jaar, met haar jaarlijkse groeianalyse komt. Daarin staan de EU-prioriteiten voor economische groei en werkgelegenheid voor het komende jaar.

bron: website Europese Commissie


Eerste Kamer

De commissies van Financiën en Economische Zaken hebben op 26 mei 2015 kennis genomen van de kabinetsappreciatie van de landenspecifieke aanbeveling van de Europese Commissie en deze gaf geen aanleiding tot het stellen van nadere vragen aan de regering. 

De minister van Financiën stuurde op 30 april 2015 het definitieve Stabiliteitsprogramma 2015PDF-document naar de Kamer. Op dezelfde dag stuurde ook de minister van Economische Zaken het definitieve Nationaal Hervorminsgprogramma 2015PDF-document naar de Kamer.  

Zoals verzocht, heeft de minister van Financiën op 24 april 2015 per brief gereageerd op de vragen over het Stabiliteitsprogramma 2015. De antwoorden werden besproken tijdens het mondeling overleg van 28 april 2015, van 16.00 tot 17.30 uur.

Op 21 april 2015 hebben de commissies voor Financiën, Economische Zaken en Europese Zaken gesproken over het Stabiliteitsprogramma 2015 en het Nationaal hervormingsprogramma en inbreng geleverd voor schriftelijk overleg voorafgaand aan het geplande mondeling overleg.

De minister van Financiën heeft op 13 april 2015 het Stabiliteitsprogramma 2015PDF-document aangeboden aan het Parlement. 

Op 7 april 2015 hebben de commissies voor Financiën, Economische Zaken en Europese Zaken het aangeboden Nationale Hervormingsprogramma besproken en besloten om het mondeling overleg met de minister van Financiën dat gepland stond op 14 april 2015 te verplaatsen naar 28 april 2015. Het onder voorbehoud geagendeerde plenaire debat over het Europees Semester 2015 dat was voorzien op 28 april 2015, komt hiermee te vervallen. 

De commissies besloten voorts om inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de ministers van Financiën en/of Economische Zaken op 21 april 2015 . Nu de commissies de beantwoording willen betrekken bij het mondeling overleg, zullen de aan te schrijven bewindspersonen worden verzocht om uiterlijk 24 april 2015 te reageren. 

De commissies voor Financiën, Economische Zaken en Europese Zaken bespraken op 27 januari 2015 de wijze waarop zij het komende Nationaal Hervormings- en Stabiliteitsprogramma 2015 wensen te bespreken met de regering. De commissies besloten de minister van Financiën en de minister van Economische Zaken uit te nodigen voor mondeling overleg zo spoedig mogelijk na het aanbieden van de conceptversies van het Nationaal Hervormingsprogramma en Stabiliteitsprogramma aan het parlement. 

De commissies handhaven (onder voorbehoud) de reeds vastgelegde datum voor een plenair debat met de beide bewindspersonen op 28 april 2015. Na ontvangst van de lidstaatspecifieke aanbevelingen van de Europese Commissie zullen de commissies besluiten of zij behoefte hebben aan nader overleg met de regering.  


Tweede Kamer

Op 21 april 2015 vond een plenair debat plaats over het Stabiliteitsprogramma en het Nationaal Hervormingsprogramma met de ministers van Financiën en Ecommische Zaken. Een verslag treft u hier. Op 22 april 2015 stuurde de minister van Financiën een aanvullende tekst op het Stabiliteitsprogramma 2015. 

De minister van Financiën heeft per brief op 20 april 2015 gereageerd op vragen van de Tweede Kamer over het stabiliteitsprogramma.

Het Nederlands Hervormingsprogramma en Stabiliteitsprogramma 2015 zullen worden besproken tijdens een plenair debat dat naar verwachting plaats zal vinden op 21 april 2015. Hierbij wordt ook de brief van de minister van Financiën d.d. 30 maart 2015 over de nadere invulling van de rol van de Afdeling Advisering van de Raad van State als onafhankelijke instantie die belast is met het toezicht op de naleving van de Europese begrotingsregels.    

Op 19 maart 2015 heeft de commissie Europese Zaken gesproken over het rapport inzake het Europees Semester 2014 en de daarin opgenomen aanbevelingen van rapporteur Schut-Welkzijn. De commissie besloot de drie aanbevelingen als volgt over te nemen: 

  • 1. 
    De relevante Kamercommissies zullen actief worden betrokken bij de totstandkoming van de landenspeicifieke aanbevelingen en de implememntatie ervan in nationaal beleid, vooral in die gevallen waar een landenspecifieke aanbeveling van toepassing is. Zo nodig zullen betrokken commissies langs ambtelijke of politieke weg gewezen worden op relevante ontwikkelingen.
  • 2. 
    Voor het Europees Semester van 2015 wordt geen rapporteur aangesteld.
  • 3. 
    De commissie zal te zijner tijd besluiten over de aanstelling van een rapporteur Mid-Term Review Europa 2020.

De Kabinetsreactie op het programma van de Europese Commissie van 28 november 2014 (zie paragraaf Nederlandse regering) werd in de Tweede Kamer geagendeerd voor het algemeen overleg op 3 december 2014 voorafgaand aan de Raad Economische en Financiële Zaken en is onder de aandacht gebracht van de commissies voor Europese Zaken, Economische Zaken, Rijksuitgaven en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 


Nederlandse regering

Raad Economische en Financiële Zaken op 13 en 14 juli 2015:

Europese Raad van 25-26 juni 2015:

Raad Algemene Zaken van 23 juni 2015:

Raad Economische en Financiële Zaken op 18-19 juni 2015:

Raad Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 18 juni 2015:

De ministers van Economische Zaken en Financiën stuurden op 22 mei 2015 een kabinetsappreciatie van het Commissievoorstel voor de landenspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester naar het parlement.

Raad Economische en Financiële Zaken op 12 mei 2015:

De minister van Economische Zaken stuurde op 30 april 2015 het definitieve Nationaal Hervormingprogramma 2015 naar de Kamer.

De minister van Financiën stuurde op 30 april 2015 het definitieve Stabiliteitsprogramma 2015 naar de Kamer.

Informele Raad Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 20-21 april 2015:

Europese Raad op 19-20 maart 2015:

Raad Algemene Zaken van 17 maart 2015:

Raad Economische en Financiële Zaken op 9 en 10 maart 2015

Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken op 9 maart 2015:

Milieuraad op 6 maart 2015:

Energieraad op 5 maart 2015: 

Raad voor Concurrentievermogen op 2-3 maart 2015:

Raad Economische en Financiële Zaken op 16-17 februari 2015:

Raad Algemene Zaken op 10 februari 2015:

Europese Raad van 18-19 december 2014:

Raad Algemene Zaken op 16 december 2014:

Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken op 11 december 2014:

Raad Economische en Financiële Zaken op 8 en 9 december 2014:

De ministers van Financiën en Economische Zaken gaven per brief op 28 november 2014 de visie weer van het kabinet op de analyse en economische beleidsprioriteiten die de Europese Commissie in haar mededelingen uiteenzet. Zij gaan in op de de drie prioriteiten die de Europese Commissie stelt te weten:

  • 1. 
    Gezonde overheidsfinanciën
  • 2. 
    Structurele hervormingen
  • 3. 
    Investeringen 

Europese Commissie

Op 13 mei 2015 heeft de Europese Commissie de landenspecifieke aanbevelingen voor het economisch beleid in 2015 en 2016 vastgesteld naar aanleiding van de ingediende plannen door de lidstaten.  Deze moeten maatregelen nemen om banen te scheppen en groei te stimuleren.

De aanbevelingen zijn een weerspiegeling van de economische en sociale agenda van de Commissie. Sinds de Commissie-Juncker in november 2014 is aangetreden en de jaarlijkse groeianalyse voor 2015 heeft gepubliceerd, spitst de agenda zich toe op drie elkaar versterkende pijlers: investeringen stimuleren, structurele hervormingen doorvoeren en streven naar budgettaire verantwoordelijkheid. Het is heel belangrijk dat de landenspecifieke aanbevelingen voor 2015 goed worden opgevolgd. Daardoor kan Europa opnieuw voor werkgelegenheid en een duurzame economische groei zorgen, en wordt het minder afhankelijk van de externe, cyclische factoren die momenteel het herstel ondersteunen.

Op 26 februari 2015 heeft de Europese Commissie haar toezichtpakket gepubliceerd waarin zij een krachtig signaal afgeeft aan de lidstaten van de EU. Er moeten structurele hervormingen worden doorgevoerd en de consolidatie van de overheidsfinanciën moet worden voortgezet.

Het toezichtpakket komt na de goedkeuring van de jaarlijkse groeianalyse in november vorig jaar en vormt de analytische grondslag voor de vaststelling van landenspecifieke aanbevelingen in mei. Het is de eerste keer dat de Commissie het economische toezichtpakket in deze vorm presenteert en al zo vroeg in de semestercyclus landenverslagen publiceert. Tijdens de voorgaande jaren werden de verslagen - die toen werkdocumenten werden genoemd - immers pas in mei/juni gepresenteerd, samen met de landenspecifieke aanbevelingen. Alleen de diepgaande evaluaties, die thans in de landenverslagen zijn opgenomen, werden in maart bekendgemaakt. Het vervroegen van de publicatiedatum met drie maanden biedt meer tijd voor besprekingen met belanghebbenden en zorgt voor een grotere betrokkenheid van de lidstaten. 

Nederland wordt geconfronteerd met macro-economische onevenwichtigheden die beleidsactie en monitoring vereisen . De risico's die uit de hoge particuliere schuldenlast voortvloeien, blijven bestaan en verdienen aandacht, al zijn er onlangs maatregelen genomen om het herstel op de huizenmarkt te ondersteunen en de hypotheekgroei af te remmen. Het hoge overschot op de lopende rekening is gedeeltelijk terug te voeren op structurele kenmerken van de economie, terwijl de structuur van het pensioen- en het belastingstelsel mogelijk mede aan de oorsprong ligt van een inefficiënte kapitaalallocatie.

De Europese Commissie heeft op 13 januari 2015 met nieuwe gedetailleerde richtsnoeren toegelicht hoe zij de bestaande regels van het stabiliteits- en groeipact zal toepassen om de band tussen structurele hervormingen, investeringen en budgettaire verantwoordelijkheid te versterken met het oog op banencreatie en groei.

De richtsnoeren, die de Commissie vanaf nu zal toepassen, hebben drie belangrijke doelstellingen:

  • 1. 
    daadwerkelijke tenuitvoerlegging van structurele hervormingen bevorderen;
  • 2. 
    investeringen stimuleren, met name in het kader van het nieuwe Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) (E150002)
  • 3. 
    beter rekening houden met de economische conjunctuur in afzonderlijke lidstaten.

Deze richtsnoeren dienen ook om een meer groeivriendelijk begrotingsbeleid in de eurozone te bevorderen.

De Europese Commissie stelt geen wijzigingen van de bestaande regels voor en daarom zijn er geen wetgevende maatregelen nodig en zal de Europese Commissie de nieuwe richtsnoeren onverwijld toepassen. Zij zal een dialoog met de lidstaten en de Raad aangaan om toelichting te verstrekken in het vooruitzicht van komende termijnen, met name de indiening van de stabiliteits- en convergentieprogramma's en de nationale hervormingsprogramma's die in het voorjaar van 2015 wordt verwacht.

Op 28 november 2014 heeft de Europese Commissie haar jaarlijkse groeianalyse voor 2015PDF-document bekendgemaakt. Die is erop gericht Europa weer stevig op het spoor van duurzame werkgelegenheid en economische groei te zetten. Het aantreden van de nieuwe Commissie, die een ambitieuze agenda voor banen, groei, billijkheid en democratische verandering heeft, is een goed moment voor een nieuwe impuls.

Europa zet een nieuwe stap door een ambitieus investeringsplan voor te stellen dat de komende drie jaar minstens 315 miljard euro extra aan publieke en particuliere investeringen moet opleveren. Het plan maakt deel uit van de algemene aanpak van de Europese Commissie om meer banen te scheppen en de groei in Europa aan te zwengelen. Daartoe stelt de Commissie in haar jaarlijkse groeianalyse 2015 een economisch en maatschappelijk beleid voor dat op drie belangrijke pijlers steunt:

  • 1. 
    een stimulans voor investeringen,
  • 2. 
    een hernieuwde inzet voor structurele hervormingen
  • 3. 
    een streven naar begrotingsverantwoordelijkheid.

De jaarlijkse groeianalyse gaat vergezeld van het waarschuwingsmechanismeverslagPDF-document, dat deel uitmaakt van het regelmatige toezicht in het kader van de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden. Het verslag is gericht op het vaststellen en aanpakken van onevenwichtigheden die de prestaties van de nationale economieën, de eurozone of de EU in haar geheel kunnen benadelen.

Samen met de jaarlijkse groeianalyse 2015 wordt het voorstel van de Commissie voor het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheidPDF-document bekendgemaakt. Daarin worden de werkgelegenheid in Europa en de beleidsmaatregelen van de lidstaten geanalyseerd. Uit het verslag blijkt dat grondige structurele hervormingen renderen. Ook worden de mogelijkheden geanalyseerd om de werkgelegenheid en de maatschappelijke prestaties van de EU in haar geheel te verbeteren. 

bron: Europese Commissie


Raad van de Europese Unie

De Europese Raad van 19-20 maart 2015 zal de eerste fase van het Europees Semester 2015 afsluiten. De Raad bespreekt de uitkomsten van de sinds december jongstleden in verschillende Raadsformaties gevoerde besprekingen in het kader van het Europees Semester 2015, op basis van de Annual Growth Strategy. 

Het Europees Semester zal in verschillende raadsformaties besproken worden te beginnen met de presentatie van de Jaarlijkse Groeistrategie 2015 tijdens de Raad Algemene Zaken op 16 december 2014.

Daarbij werd ook besproken:


Europees Parlement

Op 3 en 4 februari 2015 vond de Europese Parlementaire Week 2015 plaats in het Europees Parlement in Brussel. Europarlementariërs debatteerden met leden van de nationale parlementen over de economische, budgettaire en sociale aangelegenheden in het kader van de Europese Semesters van 2014 en 2015. 

De Annual Growth Strategy is op 28 november 2014 doorverwezen naar de commissie voor Economische en Monetaire Zaken.


Alle bronnen