Debat samengevat: contant betalingsverkeer en bonusplafond



De Eerste Kamer debatteerde met minister Heinen van Financiën over een wetsvoorstel dat het chartaal betalingsverkeer (betalen met contant geld) regelt. Ook gaat het wetsvoorstel over een verruiming van het bonusplafond. De Eerste Kamer stemt dinsdag 19 mei over het wetsvoorstel en de ingediende moties.


In het kort

Tijdens het debat bleken de meeste woordvoerders voorstander zijn van het waarborgen van het contante betalingsverkeer. Wel zorgde een amendement van de Tweede Kamer voor veel vragen aan de minister.

Door het amendement is aan het wetsvoorstel een aanpassing van het bonusplafond toegevoegd. GroenLinks-PvdA, SP en BBB maakten zich zorgen over het verloop van de behandeling van het wetsvoorstel en de toevoeging van dit en andere amendementen die het wetsvoorstel aanzienlijk hebben gewijzigd. Maar de fracties verschilden van mening over de gevolgen die zij hieraan wilden verbinden.

VVD steunde het wetsvoorstel, inclusief het amendement, FVD maakte zich zorgen dat de waarborgen voor contante betalingen zullen leiden tot extra kosten voor particulieren en ondernemers.

Minister Heinen zei in reactie op de kritiek op het amendement over het bonusplafond dat hij de reden begrijpt waarom het amendement is ingediend. Nederland heeft een van de strengste bonuswetgevingen in de EU en ook met deze aanpassing blijft dat zo, zei hij.


Motie

Er is een motie ingediend:

  • De motie Martens c.s. over het loskoppelen van het onderdeel bankiersbeloningen. De minister heeft de motie ontraden.

Over het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel wijzigt de Wet op het financieel toezicht, de Bankwet 1998, de Algemene wet bestuursrecht en de Wet bekostiging financieel toezicht 2019 om de goede werking van het chartale betalingsverkeer te waarborgen. Het doel is dat contant geld in Nederland op de lange termijn bruikbaar, beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar blijft. Door een amendement van de Tweede Kamer is een aanpassing van het toepassingsbereik van het bonusplafond binnen financiële instellingen, zoals banken, toegevoegd aan het wetsvoorstel.


Impressie van het debat

GroenLinks-PvdA: Wet splitsen, bonusplafond eruit

Senator Martens zei dat zijn fractie het wetsvoorstel zonder het amendement over het bonusplafond aanvaardbaar vond. Hij vroeg de minister uit te leggen wat er over blijft van het strenge Nederlandse bonusplafond dat in de nasleep van de financiële crisis is ingevoerd. De Kamer was in 2015 eensgezind dat bonussen een perverse prikkel in zich hebben. Met het amendement wordt dit nu grotendeels afgeschaft. Hij vroeg of de minister de wet kan splitsen door het amendement eruit te halen.

SP: Niet twee onderwerpen in één wet

Senator Van Apeldoorn sprak ook namens de PvdD-fractie. Ook die twee fracties kunnen zich in het oorspronkelijke wetsvoorstel vinden, maar niet in de toevoeging van het bonusplafond. Wat is het inhoudelijke verband tussen deze twee delen van het wetsvoorstel, vroeg hij. Bij voorkeur worden twee verschillende onderwerpen niet in één wet geregeld. Dit was een van de eerste parlementaire daden van de nieuwe coalitie. Welke lessen zijn geleerd van de financiële crisis van 2008, vroeg hij tot besluit.

FVD: Gratis bestaat niet

Senator Van den Oetelaar zei dat zijn fractie de zorgen van ondernemers deelt: contant geld in de kassa betekent een extra administratieve last en onveiligheid. Hij wilde weten wie de kosten van de gratis diensten gaat betalen. Hij vreest dat het uiteindelijk wordt doorbelast. Is de minister het eens dat deze wet direct gevolg is van beleidskeuzes die contant eerder hebben ontmoedigd? Deelt de minister onze zorgen dat dit wetsvoorstel meer bureaucratie toevoegt?

VVD: Bonussen meer in lijn met rest EU

Senator Vogels zei dat het Nederlands bonusbeleid met deze wijziging meer in lijn wordt gebracht met de rest van de Europese Unie (EU), maar blijft nog steeds strenger dan de Europese richtlijn vraagt. Volgens Vogels is het wetsvoorstel met dit amendement een stap in de goede richting van harmonisatie van Europese regels. Ze vroeg de minister of hij nog reden van zorg ziet met het oog op vertrek van bepaalde financiële ondernemingen uit Nederland?

BBB: Ongewenste route

Senator Kroon sprak ook namens de Fractie-Van Gasteren. Hij sprak zijn steun uit voor de doelstelling van de wet. De wet had een hamerstuk kunnen zijn, als het niet zo was geamendeerd, zei hij. Een aantal van die amendementen lijkt te voorzien te zijn geweest. Hij vroeg de minister of een betere voorbereiding van het wetsvoorstel deze amendementen en moties had kunnen voorkomen. Het amendement over het bonusplafond gaat over een ander wetsvoorstel, dat is een ongewenste route.

Beantwoording minister Heinen

Minister Heinen zei dat in de digitalisering van het betalingsverkeer het belangrijk is dat je ook oog houdt voor mensen die hierin niet mee kunnen gaan, dat er een terugvaloptie is wanneer er een storing is en dat bewaakt wordt dat contant geld beschikbaar blijft .

Over het doorberekenen van deze gratis dienst, zei hij dat gratis niet bestaat, maar dat zwaarder weegt dat contant geld beschikbaar blijft. Op de vraag of hij de wet beter had moeten voorbereiden, antwoordde hij dat in het verkeer met beide Kamers soms blijkt dat leden het ook mooi vinden om een amendement in te dienen in plaats van dat hij hun voorstel overneemt.

Over het amendement over de aanpassing van het bonusplafond zei hij dat hij de reden begrijpt waarom het amendement is ingediend. Nederland heeft een van de strengste bonuswetgevingen in de EU en dat blijft zo met dit amendement. Strenge bonuswetgeving draagt niet positief bij aan vestigingsklimaat, maar de minister begrijpt waarom dit ooit zo is ingevoerd.

Reflecterend op het debat in de Tweede Kamer zegde de minister toe dat hij ook andere appreciaties (adviezen) op amendementen en moties zou gaan geven dan alleen 'ontraden' of 'oordeel Kamer', maar dat bijvoorbeeld ook 'ontijdig' een advies kan zijn. Op die manier wil hij in het vervolg rekening houden met de kritiek van de Eerste Kamer.