Op 12 en 13 juni 2026 kwam het Beneluxparlement bijeen in de Luxemburgse hoofdstad. Zo'n 25 parlementsleden uit de drie Beneluxlanden namen deel, onder wie tien Eerste en Tweede Kamerleden. Ook waren leden van de Baltische Assemblee en de Noordse Raad aanwezig.
Het themadebat op vrijdag 12 juni stond in het teken van innovatief ondernemerschap, intellectueel eigendom en ondersteuning van startups in de Benelux. Bij de opening benadrukte Francine Closener, voorzitter van het Beneluxparlement (Luxemburg), dat intellectueel eigendom essentieel is voor economische zelfstandigheid en meer omvat dan een technische of juridische kwestie.
De aanbeveling van rapporteur en Tweede Kamerlid Judith Bühler over de Einstein Telescoop werd aangenomen. Aria Petridis, secretaris-generaal van de Benelux Unie legde namens het Comité van Ministers drie antwoorden op aanbevelingen voor, over energietransitie, grensoverschrijdende pensioenen en grensoverschrijdend telewerken. Op zaterdag 13 juni brachten de leden een bezoek aan twee innovatieve startups in Luxemburg, AM 4 AM en Luxuav.
Vanuit Nederland namen tien Kamerleden deel, te weten de Eerste Kamerleden Elly van Wijk (BBB), Pim van Ballekom (VVD), Theo Bovens (CDA), Alexander van Hattem (PVV), Ton van Kesteren (PVV), Rik Janssen (SP), Hendrik-Jan Talsma (delegatieleider, ChristenUnie) en Auke van der Goot (OPNL) en de Tweede Kamerleden Jan Schoonis (D66) en Judith Bühler (CDA).
In het eerste blok op vrijdagmiddag over innovatie in de Benelux spraken vertegenwoordigers van de ministeries uit de drie landen. Abdessalam Es-Saghir sprak namens het Nederlandse ministerie van Economische Zaken.
Volgens hem is de taak van de overheid niet alleen gericht op het ontwikkelen van ideeën, maar vooral op het creëren van de voorwaarden waardoor die ideeën kunnen uitgroeien tot economische en maatschappelijke waarde. 'Om innovatie te laten renderen, moeten we talent, financiering en groeikansen beter organiseren zodat kennis kan uitgroeien tot sterke Europese bedrijven,' zei hij.
Liesje Schreinemacher, adjunct-secretaris-generaal bij de Benelux Unie, pleitte voor minder administratieve barrières en betere toegang tot financiering voor innovatieve bedrijven.
In het tweede blok spraken experts over het belang van betere ondersteuning van startups in de Benelux. Namens de Europese Commissie pleitte Amaryllis Verhoeven voor het creëren van EU Inc , ofwel het '28e regime' voor de Benelux. Dit is een recentelijk gepresenteerd pan-Europees vennootschapsrechtelijk kader waarmee startups en scale-ups zich in 48 uur kunnen registeren om in alle 27 lidstaten van de Europese Unie onder één geharmoniseerde set regels te opereren.
Oprichters kunnen hiermee grensoverschrijdend werken zonder te maken te hebben met 27 verschillende juridische en administratieve systemen. Het plan moet nog worden goedgekeurd. Mario Grotz, CEO van Luxinnovation (Luxemburg), merkte op dat als we innovatie willen creëren we het absoluut moeten hebben van startups: 'We moeten investeren in startups, ecosystemen scheppen in de EU, talenten aantrekken en goede voorwaarden creëren.' Op de vraag van senator Ton van Kesteren hoe private investeerders meer risico kunnen opnemen in de financiering van innovatie, antwoordde Grotz dat de overheid vooral een faciliterende rol heeft. Private investeringen aanmoedigen via publiek-private partnerschappen, maar niet de plaats van private investeerders innemen.
Hugues Derème, directeur-generaal van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP), benadrukte de nauwe samenhang tussen innovatie, ondernemerschap en intellectueel eigendom. Volgens hem beschikt de Benelux over een groot onbenut potentieel, omdat slechts een beperkte minderheid van de ondernemingen gebruikmaakt van geregistreerde intellectuele eigendomsrechten. Hij stelde dat intellectueel eigendom niet louter een juridisch instrument is, maar een strategische hefboom om innovatie om te zetten in economische waarde en concurrentiekracht.
Maxime Delmée, CEO en oprichter van AM 4 AM, een Luxemburgs technologiebedrijf gespecialiseerd in materialen voor 3D-metaalprinten, lichtte toe hoe intellectueel eigendom een cruciale rol speelde in de ontwikkeling van zijn onderneming. Prof.
Lodewijk Van Dycke van de KU Leuven betoogde dat het huidige octrooisysteem vooral grote ondernemingen bevoordeelt en het MKB onvoldoende ondersteunt. Hij pleitte voor hervormingen die financiering, transparantie en toegang tot technologie voor kleinere innovatieve bedrijven verbeteren.
Senator Pim van Ballekom stelde dat het merken- en intellectuele eigendomssysteem goed werkt, waarde creëert en ondernemerschap stimuleert, maar vroeg waarom de aanbevelingen van het Benelux Parlement niet zijn opgevolgd en pleitte voor hernieuwd onderzoek.
Tweede Kamerlid Jan Schoonis wees op de Europese kapitaalmarktfragmentatie en dat door de verschillende nationale regels het voor scale-ups lastig is om financiering te vinden en door te groeien. Delmée antwoordde dat een goed functionerende kapitaalmarkt een fundamentele pijler is voor ondernemerschap en groei van bedrijven.
Als een van de vier rapporteurs lichtte Judith Bühler de aanbeveling over de Einstein Telescoop toe, een baanbrekend wetenschappelijk project dat nieuwe inzichten in het universum mogelijk maakt. Volgens haar biedt het project in de Euregio Maas-Rijn de Benelux een unieke kans om internationaal een voortrekkersrol te spelen, innovatie te stimuleren en economische kansen te creëren.
Daarnaast geldt de samenwerking tussen kennisinstellingen, bedrijven en overheden als een sterk voorbeeld van grensoverschrijdende samenwerking. De aanbeveling roept op tot blijvende politieke en diplomatieke steun voor dit project. De leden van het Beneluxparlement namen de aanbeveling unaniem aan.