Senaat onderzoekt eigen rol bij tegengaan negatieve polarisatie



De Eerste Kamer stemde dinsdag 17 november over vier moties die tijdens het debat over de staat van de rechtsstaat waren ingediend. Alle moties zijn aangenomen. Een vijfde motie is aangehouden. De aangenomen moties gaan over de rol van de Eerste Kamer bij het tegengaan van negatieve polarisatie, verbeteren van de rechtmatigheidstoetsing, toegankelijke en bereikbare rechtsstatelijke voorzieningen en voldoende capaciteit bij massale wetsovertredingen.


Moties

Aangenomen moties

  • - 
    Motie-Dittrich c.s. over een werkgroep om te verkennen welke rol de Eerste Kamer kan spelen bij tegengaan negatieve polarisatie in het publieke debat.
  • - 
    Motie-Doornhof c.s. over onderzoek naar verbetering van de rechtmatigheidstoetsing door de Eerste Kamer. De motie kreeg het advies 'Oordeel Kamer' van het College van Voorzitter en Ondervoorzitters (CVO) van de Eerste Kamer.
  • - 
    Motie-Van der Goot c.s. over een notitie over toegankelijke en bereikbare rechtsstatelijke voorzieningen. De motie had het advies 'Oordeel Kamer' gekregen van de staatssecretaris.
  • - 
    Motie-Schalk c.s. over voldoende capaciteit om bij massale wetsovertredingen de overtreders te vervolgen en eventuele schade te verhalen. De motie had het advies 'Oordeel Kamer' gekregen van de minister.

Aangehouden motie

  • - 
    Motie-Kemperman c.s. over onafhankelijk onderzoek naar constitutionele risico's van bestuursrechtelijke en economische druk door overheidsorganen op volksvertegenwoordigers. Op verzoek van de minister besloot senator Kemperman de motie aan te houden.

Staat van de rechtsstaat

Op 27 oktober debatteerde de senaat in eerste termijn met minister Van Weel en staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid over de staat van de rechtsstaat. Het debat dat in de regel tweejaarlijks plaatsvindt, gaat niet zozeer over specifieke wetgeving maar over het beleid van de regering. De laatste keer dat de Eerste Kamer debatteerde over de rechtsstaat was in 2022 met het kabinet-Rutte IV. In de tweede termijn op 10 november zijn vijf moties ingediend, waarvan er een is aangehouden.

De Kamer sprak uitgebreid over het dalende vertrouwen van de burger in de rechtsstaat, bedreigingen voor de rechtsstaat, zoals georganiseerde criminaliteit, toenemend antisemitisme en AI, maar ook over tekorten aan rechters en bij de politie, en manieren waarop de rechtsstaat kan worden versterkt. Er was aandacht voor de kwaliteit van wetgeving en rapporten over de Nederlandse rechtsstaat, zoals het jaarlijkse landenrapport van de Europese Commissie en dat van de Staatscommissie rechtsstaat dat in 2024 is verschenen.