Verslag van de vergadering van 7 april 2026 (2025/2026 nr. 24)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 22.26 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Koffeman i (PvdD):
Voorzitter, dank u wel. Ik dank de minister-president hartelijk voor de beantwoording van de vragen. Ik heb niet een antwoord op al mijn vragen gehoord. Ik heb bijvoorbeeld geen antwoord gehoord op mijn vraag of de vrijheidsbijdrage, die wij beleven als een oorlogsbelasting, houtsnijdt in een tijdperk waarin oorlogsvoering aan ernstige verandering onderhevig is. David Petraeus, oud-commandant van de coalitietroepen in Irak en Afghanistan, zegt dat we de pantserbataljons zouden moeten afschaffen en zouden moeten vervangen door dronebataljons. Hij zegt niet dat we dronebataljons moeten toevoegen aan de pantserbataljons, maar dat we pantserbataljons moeten afschaffen. Dat zal toch zeker consequenties moeten hebben voor de Defensiebegroting. Ik kan me zeker voorstellen dat de minister-president daar niet meteen de consequenties van kan schetsen, maar misschien kunnen we een brief krijgen over de consequenties voor de NAVO-norm en de vrijheidsbijdrage als oorlogsvoering zo anders wordt.
De tweede opmerking die ik zou willen maken, en die ik ook in de eerste termijn gemaakt heb, is dat ik het dapper vind dat de minister-president op bezoek gaat bij iemand die heeft gezegd dat hij morgen een beschaving totaal weg gaat bombarderen. Dat is zijn voorspelling. Hij zegt: ik hoop niet dat het gebeurt, maar ik denk wel dat het gaat gebeuren. Je moet stevig in je schoenen staan om daarheen te gaan, maar mijn vraag aan de minister-president is: is het dan verstandig om een koninklijk paar, dat een symboolfunctie heeft, mee te nemen naar iemand die zulke uitspraken doet? Over het dreigen met het bombarderen van burgerdoelen zegt professor Marten Zwanenburg: het dreigen met een aanval op burgerdoelen om een bevolking angst aan te jagen, is op zichzelf al een oorlogsmisdrijf. Ik vraag me af of het verstandig is om iemand die zich dus nu al schuldig maakt aan oorlogsmisdrijven, te gaan bezoeken en in het kielzog ook de koninklijke familie daaraan bloot te stellen.
Omdat het zo kort dag is — tussen deze laatste vergadering en het bezoek zitten geen andere vergaderingen meer wat de Eerste Kamer betreft — zou ik willen weten of er ook een plan B is. Het is toch wel belangrijk om niet alleen over de pomphouders in de grensstreek te debatteren. De consequenties van het kapotbombarderen naar het stenen tijdperk van de leveranciers van al die pomphouders lijken me minstens zo essentieel. Dus: is er een plan B en kan de minister-president dat plan B aan ons schetsen? Op het moment dat hij zegt "een plan B is helemaal niet nodig, want ik neem het niet serieus", kan je zeggen: oké, zeg dat dan met zoveel woorden, "ik neem de president van de Verenigde Staten niet serieus". Maar als hij hem wel serieus neemt, moet het ook serieuze consequenties hebben, zou ik zeggen.
De voorzitter:
Dank u wel. Een korte interruptie van de heer Van Hattem.
De heer Van Hattem i (PVV):
Ik wil toch iets niet onbesproken laten, want de heer Koffeman heeft het erover dat president Trump van de Verenigde Staten, een bevriend staatshoofd, oorlogsmisdaden pleegt. "Dat hij zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden", zei hij letterlijk.
De heer Koffeman (PvdD):
Ik heb "oorlogsmisdrijven" gezegd.
De heer Van Hattem (PVV):
Oorlogsmisdrijven, goed, maar "dat hij zich schuldig maakt". Of iemand zich schuldig maakt, bepaalt niet de heer Koffeman of deze Kamer, maar dat bepaalt een rechter. Kan de heer Koffeman aangeven waarom hij het zich toe-eigent om een bevriend staatshoofd van oorlogsmisdrijven te beschuldigen?
De heer Koffeman (PvdD):
Hartelijk dank voor de vraag, want daar wil ik graag een toelichting op geven. Het Internationaal Strafhof is niet erkend door deze president. Je kan je ook afvragen hoelang iemand een bevriend staatshoofd kan blijven en welke uitlatingen hij moet doen om dat niet meer te zijn. Maar ik heb net gezegd dat er een hoogleraar is die gezegd heeft dat het bedreigen van de burgerbevolking met bombardementen op burgerdoelen op zichzelf een oorlogsmisdrijf is. Op het moment dat u zegt dat u daar ernstig aan twijfelt, moet u misschien in gesprek gaan met die hoogleraar, maar ik neem het vooralsnog maar serieus.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Hattem.
De heer Van Hattem (PVV):
Er wordt hier gesproken over burgers en burgerdoelen, maar we hebben het hier over een regime dat wordt aangevallen, een barbaars regime dat van zichzelf al barbaarser is dan het stenen tijdperk ooit heeft kunnen zijn. Er is nog geen aanval geweest, dus dan vraag ik me af hoe de heer Koffeman nu al kan zeggen dat hij zich schuldig maakt, want "schuldig" is een oordeel …
De heer Koffeman (PvdD):
Nee.
De heer Van Hattem (PVV):
U heeft gezegd: schuldig aan oorlogsmisdrijven. Dan wordt er een uitspraak van een hoogleraar bij gehaald. Dat is geen uitspraak van een rechter.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Koffeman.
De heer Koffeman (PvdD):
De rechterlijke macht wordt in dit geval niet erkend door deze president. Bovendien is het zo dat het schuldig zijn aan een oorlogsmisdrijf in dit geval het bedreigen van de burgerbevolking is, dus niet het bombarderen van de burgerbevolking maar het bedreigen van de burgerbevolking. Ik denk dat daar geen misverstand over kan bestaan.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Van Bijsterveld van JA21.