Naar hoofdinhoud Naar hoofdnavigatiemenu
E200004
Laatste revisie: 24-03-2020

E200004 - Voorstel voor een verordening tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie



Dit voorstelPDF-document voor het oprichten van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (‘just transition mechanism’) is op 14 januari 2020 door de Europese Commissie gepresenteerd en is onderdeel van het investeringsplan voor de Europese Green Deal, ook wel het investeringsplan voor een duurzaam Europa genoemd (zie E200003).


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 3 maart 2020 leverden de leden van de fracties van GroenLinks (Vendrik) en de PVV (Faber) inbreng voor schriftelijk overleg met de regering.

De brief werd op 19 maart 2020 aan de minister van Economische Zaken en Klimaat verstuurd.

Europees

De Duitse Bundesrat heeft op 13 maart 2020 middels een politiek dialoog zijn standpunt ingediend over het voorstel.


Kerngegevens

volledige titel

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie

document Europese Commissie

COM(2020)22PDF-document, d.d. 14 januari 2020

rechtsgrondslag

artikel 174, lid 1, VWEU, artikel 175 VWEU

commissie Eerste Kamer

verwante dossiers


Behandeling Eerste Kamer

Op 3 maart 2020 leverden de leden van de fracties van GroenLinks (Vendrik) en de PVV (Faber) inbreng voor schriftelijk overleg met de regering.

De brief werd op 19 maart 2020 aan de minister van Economische Zaken en Klimaat verstuurd.

Op 18 februari 2020 besloot de commissie de Europese voorstellen inzake het investeringsplan voor de Europese Green Deal in behandeling te nemen en inbreng voor schriftelijk overleg te leveren op 3 maart 2020.


Behandeling Tweede Kamer

Op 18 december 2019 besloot de commissie EZK om Eurocommissaris Timmermans uit te nodigen voor een gesprek over de green deal. Dit gesprek staat gepland op 19 maart 2020.

Ook besloot de commissie om een debat in te plannen met de Minister-president en de minister van EZK over de Green Deal.


Standpunt Nederlandse regering

Op 14 februari 2020 ontving de Kamer een BNC-fiche met daarin het Nederlandse standpunt ten aanzien van de verordening.

De grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid voor het voorstel wordt door de regering als positief beoordeelt. De voorgestelde rechtsgrondslag voor de verordening ter oprichting van het Fonds is artikel 175, derde alinea VWEU. Deze bepaling geeft de bevoegdheid om specifieke maatregelen te nemen, gericht op het versterken van de economische, sociale en territoriale samenhang, naast de maatregelen die worden verwezenlijkt middels de reguliere Europese structuur- en investeringsfondsen. De regering kan zich vinden in deze rechtsgrondslag voor de instelling van dit type fonds, gelet op de beoogde doelstelling en de bevoegdheid om daarvoor op te treden. Op het terrein van de economische, sociale en territoriale samenhang is sprake van een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten (artikel 4, tweede lid, onderdeel c, VWEU).

De klimaattransitie raakt alle lidstaten en vergt volgens de regering een grensoverschrijdende aanpak. De regering hecht belang aan het behalen van de EU-brede klimaatdoelstellingen zoals afgesproken in de Overeenkomst van Parijs en gezien de grootte van de klimaatopgave in bepaalde regio’s, acht de regering maatregelen op EU-niveau gericht op het mitigeren van de sociaaleconomische effecten van de klimaattransitie gerechtvaardigd. Daarom heeft de regering een positieve grondhouding ten aanzien van de subsidiariteit van de verordening.

De verordening draagt volgens de regering op geschikte wijze bij aan het mobiliseren van sociaaleconomische investeringen in die regio’s die zich het meest aan zullen moeten passen vanwege de klimaattransitie. Indien er gevolgen zijn voor de EU-begroting is de regering van mening dat de benodigde EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting 2014-2020 en dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.

De regering beoordeelt de proportionaliteit van de verordening daarom positief, mits de investeringen beperkt zijn in omvang.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Dit voorstelPDF-document voor het oprichten van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (‘just transition mechanism’) is op 14 januari 2020 door de Europese Commissie gepresenteerd en is onderdeel van het investeringsplan voor de Europese Green Deal, ook wel het investeringsplan voor een duurzaam Europa genoemd (zie E200003). Om de in de Europese Green Deal vastgestelde doelen te bereiken, heeft het plan tot doel in de komende tien jaar ten minste 1 biljoen EUR aan duurzame investeringen te mobiliseren. Het mechanisme voor een rechtvaardige transitie zal gericht zijn op een eerlijke en rechtvaardige groene transitie. Met het mechanisme hoopt de Commissie in de periode 2021-2027 ten minste 100 miljard euro aan investeringen te mobiliseren om de werknemers en burgers van de regio's die het zwaarst worden getroffen door de transitie, te ondersteunen.

Het mechanisme zal uit drie pijlers bestaan:

  • 1) 
    het onder gedeeld beheer uitgevoerde Fonds voor een rechtvaardige transitie,
  • 2) 
    een specifieke regeling in het kader van InvestEU en
  • 3) 
    een met de EIB-groep opgezette leningfaciliteit voor de overheidssector om extra investeringen voor de betrokken regio’s te mobiliseren.

Het Fonds voor een rechtvaardige transitie zal voornamelijk worden gebruikt om subsidies te verlenen, de specifieke transitieregeling in het kader van InvestEU zal particuliere investeringen aantrekken en het partnerschap met de EIB zal overheidsfinanciering mobiliseren.


Behandeling Raad

Tijdens de Ecofinraad van 20 en 21 januari 2020 presenteerde de Europese Commissie de economische en financiële aspecten van de Green Deal.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

Het voorstel wordt behandeld door de commissie voor Regionale ontwikkeling (REGI) van het Europees Parlement. Daarnaast zijn de commissies voor Budget (BUDG), Werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL), Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (ENVI), Industrie, onderzoek en energie (ITRE), Vervoer en toerisme (TRAN), Landbouw en plattelandsontwikkeling (AGRI) ingesteld als adviescommissie.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

De Duitse Bundesrat heeft op 13 maart 2020 middels een politiek dialoog zijn standpunt ingediend over het voorstel.

De Tsjechische Kamer van Afgevaardigden heeft op 11 maart 2020 een subsidiariteitsbezwaar ingediend over het voorstel.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen

Sociale media menu


Volg via