Senaat steunt versterken regie op volkshuisvesting



De Eerste Kamer debatteerde dinsdag 23 juni over twee wetsvoorstellen: de Wet versterking regie volkshuisvesting en de bijbehorende novelle. Beide wetten zijn aangenomen. Hiermee krijgen het Rijk, de provincies en de gemeenten verschillende instrumenten krijgen om samen de regie op de volkshuisvesting te herstellen. Hiermee wordt volgens het kabinet een bijdrage geleverd aan het oplossen van het woningtekort en een evenwichtiger woningvoorraad. De wetten wordt per 1 juli 2026 ingevoerd. Er zijn tijdens het debat drie moties ingediend. Daarover stemt de Kamer op 30 juni aanstaande.


Stemming

Na afloop van het debat is er direct gestemd.

De fracties van GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, SGP, D66, VVD, PVV, JA21 BBB, OPNL, Walenkamp, Van de Sanden en Van Gasdteren stemden voor de Novelle Wet versterking regie volkshuisvesting. De fracties van FVD, SP, PvdD, Visseren-Hamakers en Beukering stemden tegen.

De fracties van GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, SGP, D66, VVD, JA21, BBB, OPNL, Walenkamp, Van de Sanden en Van Gasteren stemden voor de Wet versterking regie volkshuisvesting. De fracties van FVD, SP, PvdD, PVV, Visseren-Hamakers en Beukering stemden tegen.

De 50PLUS-fractie was afwezig.


Moties

Er zijn drie moties ingediend:

  • De motie-Van Langen-Visbeek c.s. over ruimere regels voor mantelzorgwoningen. De minister gaf de motie het advies 'oordeel Kamer'.
  • De motie-Van Kesteren c.s. over urgentie voor een sociale huurwoning. De minister heeft de motie ontraden.
  • De motie-Van Aelst c.s. over uitbannen van dakloosheid. Ook deze motie is door de minister ontraden.

Op dinsdag 30 juni stemt de Kamer over de moties.


Over de wetsvoorstellen

Wet versterking regie volkshuisvesting

Dit wetsvoorstel wijzigt een aantal wetten waardoor het Rijk, de provincies en de gemeenten verschillende instrumenten krijgen om samen de regie op de volkshuisvesting te herstellen. Hiermee wordt volgens het kabinet een bijdrage geleverd aan het oplossen van het woningtekort en een evenwichtiger woningvoorraad. Met dit voorstel komt er regie vanuit de overheid

  • op aantallen woningen en locaties,
  • op betaalbare woningen en een evenredige verdeling daarvan, en
  • om het verstevigen van lokale woningbouwprestatieafspraken.

Twee derde van de nieuw te bouwen woningen moet betaalbaar zijn voor mensen met een midden- en laag inkomen en per regio moet 30 % van de nieuwbouwwoningen een sociale huurwoning zijn. Ook mogen naast mantelzorgwoningen op het eigen erf ook woningen voor eerstegraads familieleden zonder vergunning gebouwd worden. De zogenaamde familiewoningen.

Novelle Wet versterking regie volkshuisvesting

Met de novelle wordt het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting aangepast naar aanleiding van drie door de minister ontraden en door de Tweede Kamer aangenomen amendementen. Dit is noodzakelijk in verband met de juridische houdbaarheid, praktische uitvoerbaarheid en doeltreffendheid van de toekomstige wet.

Deze novelle maakt de gevolgen van de aangenomen amendementen ongedaan.


Impressie van het debat

GroenLinks-PvdA: Belang van het kind

Senator Van Gurp zei de novelle te zullen steunen. Over de wet zelf had hij een aantal vragen. Bij de verdeling van de verdeling sociale huur en middenhuur zei hij dat het goed is dat er een heldere ondergrens wordt bepaald. Maar hij begreep niet dat bepaalde minimumpercentages, ook meteen maximumpercentages zijn. Hij vroeg de minister het belang van het kind voorop te stellen bij urgentieverklaringen. Tot slot zei Van Gurp dat een verkeerde afslag wordt genomen wanneer de taakstelling eerst bij de regio wordt gelegd.

BBB: Lokaal maatwerk

Volgens senator Van Langen-Visbeek is woningnood de belangrijkste crisis van dit moment. Draagt deze wet bij aan meer woningen of legt de wet het probleem neer bij gemeenten en provincies? Lokale gemeenteraden weten zelf goed wat nodig is. Daarom moet lokaal maatwerk het uitgangspunt blijven, ingrijpen is het laatste redmiddel. Waarom maken we het mensen die voor hun familie willen zorgen zo moeilijk om familiewoningen te bouwen, vroeg ze tot besluit.

Volt: Nauwe definitie dakloosheid

In navolging van GroenLinks-PvdA zei senator Hartog dat het belang van het kind nog niet voldoende is meegenomen. Hij vond dat de wet een nauwe definitie van dakloosheid hanteert, waarom niet kiezen voor een brede definitie? Ziet de minister kans de afspraken tussen de medeoverheden te versnellen, vroeg hij. Ook wilde hij weten of de wet termijn ook wordt ingevoerd op de BES-eilanden.

VVD: Positief

Senator Meijer zei dat zijn fractie beide wetsvoorstellen steunt. Hij vroeg nog wel aandacht voor het voorstel om de beroepsprocedures te versnellen. Er is veel onbegrip over het gegeven dat het recht van een omwonende van een bouwproject zwaarder weegt dan het recht van een woningzoekende. Goed dat dit nu wijzigt. Kan de minister aangeven of ze vertrouwen heeft in de uitvoering hiervan en of er voldoende capaciteit beschikbaar is, vroeg Meijer.

ChristenUnie: Kinderrechtentoets

Senator Holterhues vroeg of de minister kon toezeggen dat er een toetsingskader komt voor rechtsbescherming. Hij maakte zich zorgen of de Raad van State voldoende capaciteit heeft bij de afdeling bestuursrechtspraak om zaken die gaan komen te kunnen behandelen. Ook vroeg hij of de minister bereid is een kinderrechtentoets uit te voeren.

PVV: Door overheid gecreëerde woningcrisis

Senator Van Kesteren zei dat het bij de woningnood niet zozeer gaat om regie houden. Nederland heeft een groot woningtekort. Zonder migratie, klimaatbeleid en stikstofmaatregelen zou dat tekort veel kleiner zijn. Het zijn door de overheid gecreëerde crises. Hij vroeg of de minister kon bevestigen dat dit wetsvoorstel niet tot meer woningen leidt als wet- en regelgeving vanuit andere ministeries niet meebeweegt. Voor de PVV is het moeilijk te verteren dat statushouders met de novelle weer voorrang krijgen.

CDA: Spoedig invoeren

Senator Rietkerk zei dat het CDA zich zal inspannen voor spoedige invoering van het wetsvoorstel. Meer regie vraagt ook om een heldere verantwoording. Daarom vroeg hij hoe de Eerste Kamer wordt geïnformeerd over de resultaten van de wet? Kan de minister toezeggen dat niet alleen wordt gerapporteerd over plancapaciteit en bestuurlijke afspraken, maar ook over gerealiseerde woningen, de kwaliteit, doorstroming en betaalbaarheid?

SP: Elke gemeente 30% sociale huur

Senator Van Aelst sprak mede namens de PvdD. De wet neemt zeer beperkt mensen met een urgentieverklaring. Daklozen wordt structureel niet gehoord. Iedereen verdient een dak boven zijn hoofd. Volgens haar lijkt het dat regie wordt genomen, 'maar toch ook weer niet'. Ze pleitte voor een verplichting voor elke gemeente dat er minimaal 30% sociale huurwoningen moeten zijn. Als alle gemeenten hun fair share zouden leveren, zouden de wachtlijsten niet zo lang zijn.

D66: Puzzelvormpje

Senator Kanis stelde vragen over de uitvoering van de wet en toekomstgerichtheid. Hij noemde het 'kwalijk' dat deze novelle nodig is, dat er in de Tweede Kamer een amendement is aangenomen dat in strijd is met artikel 1 van de Grondwet. Over de wet zelf hoopt hij dat iedereen stil staat bij de mensen voor wie deze wet een puzzelvormpje is in de oplossing van het woonprobleem.

Beantwoording minister

Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening zei dat woningzoekenden niet langer op een woning kunnen wachten. Er zijn wel nog wat hordes te nemen. Over de verdeling van sociale huur en middenhuur, zei zij dat de bedoeling is om gemeenten dit zelf te laten oplossen binnen provincies en regio's. Ze wil het niet voor alle gemeenten gelijk opleggen. Ze is het eens dat het belang van het kind altijd moet worden meegenomen in de weging. Kinderen mogen niet dakloos worden.