E160037
  ruit icoon
Laatste revisie: 30-05-2017

E160037 - Voorstel voor een richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt

Dit voorstel van de Europese Commissie betreft een richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt. De ontwikkeling van digitale technologieën heeft geleid tot veranderingen in de manier waarop werken en ander beschermd materiaal ontstaan en geproduceerd worden, en in de verspreiding en exploitatie ervan. In de digitale omgeving is het gebruik van diensten ook steeds meer grensoverschrijdend geworden en worden aan de consument nieuwe mogelijkheden geboden om toegang te krijgen tot auteursrechtelijk beschermde inhoud. Gelet op deze ontwikkelingen worden maatregelen voorgesteld voor modernisering van de EU-regelgeving over auteursrecht. Deze richtlijn is daar een van.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 28 april 2017 stuurde de Europese Commissie een brief met antwoord op de vragen van de commissie V&J. Deze brief werd door de commissie op 9 mei 2017 samen met de brief van de minister van V&J van 11 april 2017 besproken en beide werden voor kennisgeving aangenomen.  

Europees

Tijdens de Concurrentieraad van 29-30 mei 2017 presenteert de Europese Commissie haar beoordeling van de implementatie van de Digitale Interne Markt. De ministers zullen hun standpunten uitwisselen. 


Behandeling Eerste Kamer

Op 28 april 2017 stuurde de Europese Commissie een brief met antwoord op de vragen van de commissie V&J. Deze brief werd door de commissie op 9 mei 2017 samen met de brief van de minister van V&J van 11 april 2017 besproken en beide werden voor kennisgeving aangenomen.   

Op 11 april 2017 is bij het bespreken van het antwoord van de minister van Veiligheid en Justitie besloten het antwoord van de Europese Commissie af te wachten. 

Op 29 maart 2017 stuurde de minister antwoord op de vragen die op 20 december 2016 per brief gesteld zijn door de commissie V&J over het richtlijnsvoorstel inzake auteursrechten. De brief zal door de commissie V&J naar verwachting op 11 april 2017 worden besproken. 

Op 20 december 2016 zijn de brieven aan de minister van Veiligheid en Justitie en aan de Europese Commissie inzake E160037 en E160038 verstuurd. 

Op 6 december 2016 leverden de fracties van de SP en VVD tijdens de commissievergadering V&J inbreng voor schriftelijk overleg, deze zal per mail worden rondgestuurd, waarbij fracties zich nog kunnen aansluiten. 

Op 29 november 2016 besluit de commissie voor Veiligheid en Justitie inbreng voor schriftelijk overleg aan te houden tot 6 december 2016.

Op 8 november 2016 besprak de commissie V&J de voorstellen inzake nieuwe EU-regels voor auteursrechten en de bijbehorende BNC-fiches en besloot op 29 november 2016 inbreng voor schriftelijk overleg te leveren. 

Op 4 november 2016 is het BNC-fiche inzake dit voorstel ontvangen, de commissie V&J bespreekt het voorstel en BNC-fiche op 8 november 2016.   

De commissie voor Veiligheid en Justitie besloot op 4 oktober 2016 de voorstellen inzake nieuwe EU-regels voor auteursrechten in behandeling te nemen teneinde schriftelijk overleg te voeren en ze te agenderen nadat de Kamer de BNC-fiches over de voorstellen heeft ontvangen. 


Behandeling Tweede Kamer

Het BNC-fiche over dit voorstel werd geagendeerd voor het algemeen overleg op 7 december 2016 over de JBZ-Raad op 8-9 december 2016.

Op 12 oktober 2016 werd dit voorstel betrokken bij het algemeen overleg over de JBZ-Raad van 13-14 oktober 2016.

Op 28 september 2016 besloot de commissie voor Veiligheid en Justitie de BNC-fiches/kabinetsappreciaties af te wachten en het te agenderen voor het algemeen overleg van 12 oktober 2016 over de JBZ-Raad van 13-14 oktober 2016.


Standpunt Nederlandse regering

Op 4 november 2016 stuurde de minister van Buitenlandse Zaken het BNC-fiche naar de Eerste Kamer. Uit het fiche blijkt onder andere dat Nederland in het algemeen de voorstellen van de Commissie om het auteursrecht te hervormen een stap in de goede richting vindt.

De subsidiariteit wordt door het kabinet deels positief en deels negatief beoordeeld. Uitzonderingen en beperkingen op het auteursrecht zijn geharmoniseerd op Europees niveau. Lidstaten hebben beperkt de mogelijkheid om de regelgeving te wijzigen of aan te passen. Probleem is dat de invulling van deze uitzonderingen en beperkingen tot op zekere hoogte nationaal is, waardoor in de praktijk bij grensoverschrijdend gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal, rechtsonzekerheid kan optreden. Het doel van het richtlijnvoorstel is om de implementatieverschillen tussen de lidstaten te verminderen. Nationale regelgeving kan niet worden gebruikt om belemmeringen voor het grensoverschrijdend gebruik van auteursrechtelijk beschermend materiaal door onderzoek, erfgoed- en onderwijsinstellingen te bewerkstelligen. Hiervoor is interventie op Europees niveau noodzakelijk.

De proportionaliteit is tevens deels positief en deels negatief. Nederland beoordeelt de proportionaliteit ten aanzien van de voorgestelde harmonisatie van bepaalde uitzonderingen en beperkingen over het algemeen genomen als positief. Hetzelfde geldt ten aanzien van de ECL-regeling voor werken die niet meer in de handel verkrijgbaar zijn. De onderwijs-uitzondering mag wat Nederland betreft zelfs maximaal worden geharmoniseerd. Het voorstel introduceert enkele verplichtingen voor diensten van de informatiemaatschappij. Deze verplichtingen, zoals die welke voortvloeien uit het nieuw te introduceren uitgeefrecht, hebben als doel om de onderhandelingspositie van persuitgevers te versterken. Het voorstel is beperkt tot uitgevers van perspublicaties en digitaal gebruik en heeft geen terugwerkende kracht. Nederland staat kritisch tegenover dit onderdeel van het voorstel. Nederland betwijfelt of de onderhandelingspositie van persuitgevers daadwerkelijk wordt versterkt. Daarom wordt de proportionaliteit hier negatief beoordeeld. Zie het BNC-fiche  pdf icoon voor de volledige beoordeling van de Nederlandse regering.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Dit voorstel van de Europese Commissie betreft een richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt. De ontwikkeling van digitale technologieën heeft geleid tot veranderingen in de manier waarop werken en ander beschermd materiaal ontstaan en geproduceerd worden, en in de verspreiding en exploitatie ervan. In de digitale omgeving is het gebruik van diensten ook steeds meer grensoverschrijdend geworden en worden aan de consument nieuwe mogelijkheden geboden om toegang te krijgen tot auteursrechtelijk beschermde inhoud. Gelet op deze ontwikkelingen worden maatregelen voorgesteld voor modernisering van de EU-regelgeving over auteursrecht. Deze richtlijn is daar een van.

Een van de doelen van de richtlijn is de uitzonderingen en beperkingen op auteursrechten en naburige rechten op het gebied van onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en cultureel erfgoed wettelijk te waarborgen, gelet op voornoemde ontwikkelingen. Voorts wordt met de richtlijn een mechanisme ingevoerd om het voor instellingen voor cultureel erfgoed eenvoudiger te maken licenties toe te staan voor de verspreiding van werken die niet meer in de handel zijn, en voorziet het voorstel in maatregelen om licenties te verlenen en het vereffenen van de rechten daarvoor te vergemakkelijken ten aanzien van audiovisuele werken op video-on-demandplatforms.      

Ten slotte bevat de richtlijn enkele maatregelen inzake de distributie van en de toegang tot auteursrechtelijk beschermde inhoud op internet. Rechthebbenden ondervinden moeilijkheden wanneer zij hun rechten in licentie willen geven en vergoed willen worden voor de onlinedistributie van hun werken. Er moet dan ook worden gegarandeerd dat auteurs en rechthebbenden een billijk aandeel krijgen van de waarde die door het gebruik van hun werken en ander beschermd materiaal wordt gegenereerd.


Behandeling Raad

Tijdens de Concurrentieraad van 29-30 mei 2017 presenteert de Europese Commissie haar beoordeling van de implementatie van de Digitale Interne Markt. De ministers zullen hun standpunten uitwisselen.

Tijdens de Concurrentieraad van 28-29 november 2016 informeerde  pdf icoon de Europese Commissie de ministers over dit voorstel.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

In november 2016 publiceerde het Europees Parlement een briefing inzake dit voorstel. 

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

Op 11 mei 2017 stuurde het Deense Parlement een opinie  pdf icoon in het kader van dialoog inzake dit voorstel en E160038 aan de Europese Commissie.

Op 2 november 2016 stuurde de Roemeense Senaat een opinie in het kader van politieke dialoog inzake dit voorstel. 

Het Franse Parlement heeft op 18 oktober 2016 een resolutie aangenomen inzake de voorstellen uit het auteursrechtenpakket dat op 14 september 2016 door de Europese Commissie is gepubliceerd. 

De deadline voor het indienen van subsidiariteitsbezwaren is 30 november 2016. 

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Reacties Derden

Op 1 december 2016 stuurde Platform Makers, namens de Nederlandse vakbonden en beroepsorganisaties voor auteurs en artiesten, een notitie met hun opmerkingen inzake het richtlijnvoorstel naar de commissie voor Veiligheid en Justitie.