E200018
  ruit icoon
Laatste revisie: 19-11-2020

E200018 - Commissiemededeling voor een migratie- en asielpact



Deze mededeling voor een migratie- en asielpact geeft een overkoepelend overzicht bij de plannen van de Commissie en presenteert op hoofdlijnen wat in de aanvullende voorstellen in meer detail staat beschreven. Doel van de plannen is het creëren van een betrouwbaar en humaan systeem voor het beheersen van migratie in al haar vormen. Daartoe doet de Europese Commissie een serie voorstellen die zouden moeten leiden tot efficiëntere procedures, zodat asielzoekers en irreguliere migranten sneller duidelijkheid krijgen en de instroom beheersbaar wordt. Ook beoogt de Commissie een betere balans te vinden tussen de principes van verantwoordelijkheid (het uitvoeren van de wet- en regelgeving en zorgen voor werkende nationale systemen) en solidariteit (het verdelen van lasten tussen de lidstaten). Een beter systeem zou het vertrouwen tussen lidstaten kunnen herstellen en bevorderen en daarmee de capaciteit van de Europese Unie om migratie en asiel te beheersen, verder vergroten.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 24 november 2020 vindt een technische briefing plaats van de Europese Commissie over het migratie- en asielpact.

Europees

Op 23 september 2020 zijn de voorstellen voor een migratie- en asielpact gepubliceerd.


Kerngegevens

volledige titel

Commissiemededeling voor een migratie- en asielpact

document Europese Commissie

COM(2020)609PDF-document, d.d. 23 september 2020

commissie Eerste Kamer

verwante dossiers


Behandeling Eerste Kamer

Op 24 november 2020 vindt een technische briefing plaats van de Europese Commissie over het migratie- en asielpact.

Op 10 november 2020 besloot de commissie I&A/JBZ alle voorstellen uit het pakket voor een migratie- en asielpact in behandeling te nemen (zie E-dossiers E200018 t/m E200023. Daarbij besloot de commissie dat, in ieder geval voor de JBZ-Raad van 3-4 december 2020, een mondeling overleg met de staatssecretaris van J&V en een technische briefing met de Europese Commissie over dit onderwerp moet plaatsvinden. De commissie heeft het voornemen om op de langere termijn een deskundigenbijeenkomst over dit asiel- en migratiepact te organiseren. Een schriftelijk overleg wordt ingepland na het mondeling overleg met de staatssecretaris van J&V.


Standpunt Nederlandse regering

Commissiemededeling voor een migratie- en asielpact (COM(2020)609PDF-document)

Het kabinet ziet de overkoepelende mededeling als een goede basis om te werken aan het Europees Migratie- en asielbeleid. Hij heeft dan ook een positieve grondhouding tegenover de subsidiariteit en proportionaliteit van de voorstellen. Het kabinet geeft aan een pragmatische aanpak te willen om de voorstellen stapsgewijs, maar wel in samenhang te behandelen, ten opzichte van een pakketbenadering. Daarnaast geeft hij aan te willen starten met de Eurodac en EASO Verordeningen. Er zijn geen voorstellen gepubliceerd om secundaire migratie aan te pakken, hierom is het kabinet teleurgesteld. Het kabinet zet vraagtekens bij de handhaafbaarheid en effectiviteit van de Verordening betreffende migratie- en asielmanagement inzake het solidariteitsmechanisme dat daarin is vastgelegd. DE focus zou volgens het kabinet moeten liggen bij een efficiënter migratie- en asielsysteem en een eerlijke verdeling tussen de lidstaten.

Aanbeveling van de Commissie betreffende legale trajecten voor bescherming in de EU: bevordering van hervestiging, toelating op humanitaire gronden en andere aanvullende trajecten (C(2020)6467PDF-document)

In het BNC-fiche over deze Aanbeveling geeft het kabinet aan hervestiging een belangrijk instrument te vinden om vluchtelingen een veilige en legaal alternatief te bieden. Ook draagt het bij aan een betere lastenverdeling. Het kabinet wil, net als de Europese Commissie, dat de onderhandelingen over de conceptverordening snel afgerond worden. Het kabinet noemt wel het niet-verplichtende karakter van het Europees hervestigingskader. Met name Oost-Europese landen benadrukken dit karakter. Wat betreft de ontwikkeling van aanvullende "legale trajecten naar internationale bescherming van vluchtelingen" in het kader van werk en studie en verdere uitbreiding van gezinshereniging (zoals broers of zussen) ziet het kabinet niet zitten. Belangrijk voor het kabinet is om binnen de bestaande kaders legale migratie in te zetten om irreguliere migratie tegen te gaan en samenwerking voor terugkeer te stimuleren. In het geval van legale migratie bij arbeid, onderschrijft het kabinet het betrekken van sociale partners daarbij.

Aanbeveling (EU) 2020/1365 van de Commissie betreffende samenwerking tussen lidstaten met betrekking tot operaties die worden uitgevoerd door vaartuigen die eigendom zijn van of geëxploiteerd worden door particuliere entiteiten met het oog op opsporings- en reddingsactiviteiten (C(2020)6468PDF-document)

Een nieuwe aanpak voor Search and Rescue (SAR) operaties is wat betreft het kabinet nodig. Het kabinet twijfelt of de voorliggende Aanbeveling hieraan voldoende bijdraagt. In de Aanbeveling wordt gesproken over de inzet van Frontex. Volgens het kabinet is het mandaat van Frontex, zoals opgenomen in de Verordening van de Europese Grens en Kustwacht (EGKW), om grensbewakingsoperaties uit te voeren en SAR-activiteiten toe te passen als deze zich in deze situatie voordoen.

Het kabinet geeft nog geen oordeel over de interdisciplinaire contactgroep, omdat nog niet duidelijk is wie hieraan gaan deelnemen en hoe best practices worden vastgesteld en wenst hierover van de Europese Commissie meer informatie te ontvangen.

De Europese Commissie vraagt om een jaarlijkse rapportage over de implementatie van de Aanbeveling. Onduidelijk is welke informatie ingediend moet worden en welke nationale autoriteiten hiervoor ingezet moeten worden. Voorwaarde voor het kabinet is dat de situatie op de Middellandse Zee beter in kaart gebracht wordt. Het kabinet verwacht dat meerdere lidstaten het niet eens zijn met de jaarlijkse rapportage eis.

Het kabinet heeft een positieve grondhouding voor wat betreft de bevoegdheid van de EU, de subsidiariteit en proportionaliteit van de aanbeveling. Wel is het kabinet kritisch over de proportionaliteit inzake het praktische effect en effectiviteit van de op te richten interdisciplinaire contactgroep.

Aanbeveling (EU) 2020/136 van de Commissie over een EU-mechanisme voor paraatheid en crisisbeheer in verband met migratie (Blauwdruk paraatheid en crisisbeheer in verband met migratie (C(2020)6469PDF-document)

Het kabinet verwelkomt de aanbeveling. Het uitgangspunt, namelijk om kwetsbaarheden in het migratiesysteem zichtbaar te maken, draagt bij aan een veerkrachtiger migratiesysteem. Het kabinet zet zich in om het voorstel te laten aansluiten op bestaande initiatieven, zoals Eurostat, Frontex en IPCR.

De bevoegdheid van de EU voor de aanbeveling beoordeelt het kabinet positief. Wel is het waakzaam voor de toekenning van extra bevoegdheden aan de Europese Commissie. Zij speelt een prominente rol bij de activering van de tweede fase van het mechanisme, en bij het niet nakomen van de aanbevelingen. Het kabinet wil daarom dat de rol van de Commissie duidelijker omschreven wordt in het voorstel. Daarnaast wil de regering dat de Europese Commissie de omstandigheden die aanleiding geven om de crisismanagement fase te activeren scherper formuleert.

Het kabinet is positief over de subsidiariteit van het voorstel, omdat individuele lidstaten vanwege de omvang van migratie niet voldoende kunnen optreden. Migratie vergt volgens het kabinet een Europese aanpak.

Het kabinet staat ook positief tegenover de proportionaliteit van de aanbeveling. Om proactief te handelen tijdens een migratiecrisis is het noodzakelijk om informatie uit te wisselen tussen EU-lidstaten. Het voorstel van de Europese Commissie komt volgens het kabinet overeen met de beleidsdoelen.

Naar verwachting kunnen de meeste EU-lidstaten zich vinden in het voorstel. Wel zijn er nog vragen onder landen over de precieze uitwerking ervan, en over de overlap met andere initiatieven.

Mededeling van de Commissie - Richtsnoeren van de Commissie voor de uitvoering van de EU-regels inzake de omschrijving en bestrijding van hulpverlening bij illegale binnenkomst, illegale doortocht en illegaal verblijf (C(2020)6470PDF-document)

Het kabinet verwacht dat de mededeling steun zal krijgen van het Europees Parlement en de lidstaten. De mededeling geeft namelijk een toelichting op de EU-richtlijn 2002/90/EG en het Kaderbesluit 2002/946/EG. Wat betreft bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit is de grondhouding van het kabinet positief. De taak van de Europese Commissie, volgens het kabinet, is om een uniforme interpretatie van EU-regelgeving te bevorderen. Toch is het kabinet het niet volledig eens met de benadering van de Europese Commissie. DE Europese Commissie geeft aan dat "met name de strafbaarstelling van met inachtneming van het toepasselijke rechtskader door ngo's of andere niet overheidsactoren uitgevoerde opsporings- en reddingsoperaties op zee een inbreuk op het internationaal recht vormt en derhalve niet toegestaan op grond van het EU-recht". Volgens het kabinet is mensensmokkel niet uit te sluiten bij Search and Rescue acties van ngo-schepen of andere personen die vanuit een humanitaire achtergrond stelselmatig behulpzaam zijn bij "grensoverschrijding van de Schengenbuitengrens van migranten". Dit verschil van mening hoeft volgens het kabinet niet in strijd te zijn met het proportionaliteitsbeginsel.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Op 23 september publiceerde de Europese Commissie haar voorstellen inzake een nieuw pact voor migratie en asiel, bestaande uit een overkoepelende mededeling (COM(2020)609PDF-document) en negen specifieke voorstellen. Deels betreft het wetgevingsvoorstellen en voorstellen tot wijziging van bestaande verordeningen, deels gaat het om aanbevelingen en richtsnoeren van de Commissie. Met deze plannen biedt de Commissie een alomvattend raamwerk voor het EU migratie- en asielbeleid op zowel de interne als externe dimensie. Deze mededeling geeft het overkoepelende verhaal bij de plannen van de Commissie en presenteert op hoofdlijnen wat in de aanvullende voorstellen in meer detail staat beschreven.

Doel van de plannen is het creëren van een betrouwbaar en humaan systeem voor het beheersen van migratie in al haar vormen. Daartoe doet de Europese Commissie een serie voorstellen die zouden moeten leiden tot efficiëntere procedures, zodat asielzoekers en irreguliere migranten sneller duidelijkheid krijgen en de instroom beheersbaar wordt. Ook beoogt de Commissie een betere balans te vinden tussen de principes van verantwoordelijkheid (het uitvoeren van de wet- en regelgeving en zorgen voor werkende nationale systemen) en solidariteit (het verdelen van lasten tussen de lidstaten). Een beter systeem zou het vertrouwen tussen lidstaten kunnen herstellen en bevorderen en daarmee de capaciteit van de Europese Unie om migratie en asiel te beheersen, verder vergroten.

Naast de overkoepelende Commissiemededeling zijn aan dit e-dossier toegevoegd de aanbeveling inzake legale trajecten voor EU-bescherming, de aanbeveling over samenwerking inzake operaties Search and Rescue, de aanbeveling Migratie Paraatheid en Crisis Blauwdruk en de Commissiemededeling EU-regels inzake definitie en preventie van mensensmokkel.


Behandeling Raad

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen